Yeni dərs ilinin başlamasına sayılı günlər qalıb. Bu səbəbdən də tələbələrin əksəriyyəti kirayə ev axtarışındadır. Vəziyyətdən istifadə edən kirayə ev sahibləri isə mənzilin aylıq ödəniş qiymətini qaldırırlar. Nəzərə almaq lazımdır ki, tələbələrin böyük faizi ödənişli təhsil alır. İllik ödənişlə yanaşı, ayda azı 300 manat kirayə ödəmək tələbə ailəsi üçün çox ciddi problemdir. Universitet yataqxanalarında boş yer olmadığı üçün, çarəsiz qalan tələbələr kirayə mənzildə qalırlar.
Ümumiyyətlə, hər dərs ili başlayanda tələbələrin yataqxana problemi yenidən gündəmə gəlir. İllərdir bu problem öz həllini tapmır. Xatırladaq ki, Sovet dövründə tələbələrin, demək olar ki, böyük əksəriyyəti yataqxanalarda qalırdı. Ancaq son illər yataqxana məsələsi tələbələr üçün ciddi problemə çevrilib. Universitet yataqxanalarında əsasən xarici tələbələr qalır. Yerli tələbələr isə kirayə mənzildə qalaraq təhsillərini davam etdirirlər.
Onu da deyək ki, universitet yataqxanaları kirayə mənzilə nisbətən ucuz olur.
Apardığımız araşdırmalar zamanı məlum oldu ki, Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin (ADNSU) cəmi bir yataqxanası var. Nəsimi rayonunda yerləşən yataqxanada aylıq ödəniş 280 manatdır. Xarici tələbələr üçün isə qiymət 320 manat təşkil edir. Hər bir tələbədən öncədən 200 manat depozit tələb olunur. 612 yerlik yataqxanada oğlanlar üçün nəzərdə tutulan yerlər artıq tutulub. Ancaq qızlar üçün boş yerlər var.
Azərbaycan Tibb Universitetinin dörd yataqxanası var. Biri əsaslı təmirdədir, digər yataqxanalar isə tam fəaliyyətdədir. Yataqxanada aylıq ödəniş bir tələbə üçün 50-140 manatdır.
Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) "Tələbə Evi" 220 nəfərlikdir. Həmin yataqxanada tələbələrin qalması üçün hər bir şərait var. Yataqxanada çamaşırxana, internet, oxu zalı, idman sahəsi, tibb məntəqəsi, 24 saat təhlükəsizlik kameraları və s. mövcuddur. Tələbə Evi BDU-nun yaxınlığındadır. Burada bir tələbə üçün aylıq ödəniş 75 manatdır. Yataqxanaya, əsasən şəhid, qazi övladları, valideynlərini itirmiş, sosial həssas qrupa aid olanların övladları qəbul edilir.
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin beş yataqxanası olsa da, heç biri boş deyil. Beş tələbə yataqxanasının hamısında məcburi köçkünlər məskunlaşıb.
“Yataqxana məsələsi dövlət səviyyəsində həll edilməli, tələbənin əsas işi oxumaq olmalıdır, təhsil almaq üçün tələbəyə mühit yaradılmalıdır”
Təhsil eksperti Kamran Əsədovun sözlərinə görə, bir çox ölkələrdə özəl yataqxanalar fəaliyyət göstərir: “Belə ki, həmin yataqxanalar pullu olsa da, kirayə mənzillərə nisbətən çox ucuzdur. Təhsil siyasətimiz təhsilin hər kəs üçün əlçatan olmasına yönəlib. Bu istiqamətdə addımlar da atılır. Məsələn, ali məktəbə qəbulda iki dəfə şans verirlər, universitetlərin tərkibində hazırlıq kursları yaradılır. Bütün bunların hamısı təhsilin əlçatan olmasına xidmət edən addımlardır. Ancaq təhsilin əlçatan olması yalnız bilik verməklə deyil. Yataqxana məsələsi dövlət səviyyəsində həll edilməli, tələbənin əsas işi oxumaq olmalıdır. Təhsil almaq üçün tələbəyə mühit yaradılmalıdır. Dünyanın aparıcı universitetləri kampus şəraitində fəaliyyət göstərir. Bu da ayrıca xüsusi şəhərcikdir ki, orada tələbələr yataqxana, tıxac, kitab problemi ilə üzləşmirlər. Hətta tələbələr həmin şəhərcikdə işləyib pul da qazana bilərlər. Kampus şəraitində tələbənin heç bir problemi ola bilməz. Kampusların tikilməsi bizdə də dəfələrlə gündəmə gəlib. Hətta şəhərin mərkəzində bəzi ali məktəblər üçün yataqxanaların tikilməsi nəzərdə tutulub. Eyni zamanda bir sıra universitetlərin şəhərdən kənara köçürülməsi gündəmə gəlib. Bu istiqamətdə işlər gedir. Ümumiyyətlə, təhsilin əlçatan olması abituriyentin ali məktəbə daxil olması ilə məhdudlaşdırıla bilməz”.
K.Əsədov hesab edir ki, iş adamları yataqxana tikib tələbələrin ixtiyarına verə bilər. Dövlətin də bu işdə onlara yardımı olmalıdır: “Məsələn, dövlət bu məqsədlə torpaq sahələrini pulsuz verə bilər. Tələbə qayğı ilə oxumamalıdır. Sosial problemlər təhsilin keyfiyyətinə təsir göstərən amildir. Təhsilin əlçatan olması üçün bu problemlər həllini tapmalıdır. Bu yolla tələbələr üçün yaranmış bir neçə ciddi problem öz həllini tapa bilər”.
Günel CƏLİLOVA
