Akif Nağı: “Rusiyanın Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olmaq cəhdlərinin əsas səbəblərindən biri...”
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə zamanı bildirib ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən keçən 5 il ərzində Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı heç bir praktiki addım atılmamışdır. “Dəfələrlə biz bu məsələni həm Rusiyaya, həm Ermənistana çatdırırdıq ki, vaxt gedir, bu bəyanat, onun vacib hissəsi icra edilmir və bu, dözülməz haldır. Müxtəlif vaxtlarda müxtəlif cavablar alırdıq, bu barədə çox danışmaq istəmirəm. Fakt odur ki, Ermənistan bunu hər cür uzatmağa çalışırdı. Rusiya tərəfi isə ya bunu təmin edə bilmirdi, ya da ki, hansısa başqa səbəblər var idi. Yəni fakt o idi ki, keçən ilin avqust ayına qədər məsələ dondurulmuş vəziyyətdə idi”-deyə Prezident Əliyev bildirib.
Doğrudan da 2020-ci ildən 2025-ci ilə qədər Rusiya ilə imzalanmış sazişə uyğun olaraq Zəngəzur dəhlizinin açılması üçün bir addım belə atılmadı. Bunu Ermənistan istəmirdi. Prezidentin təbirincə desək, Rusiya isə ya bunu istəmirdi, ya da başqa səbəb vardı.
Rusiya hansı səbəbə görə Zəngəzur dəhlizinin açılmasını 5 il ləngitdi?
Azad Vətən Partiyasının sədri Akif Nağı baki-xeber.com-a bldirdi ki, Zəngəzur dəhlizinin indiyə qədər açılmamasının məsuliyyəti birmənalı şəkildə Ermənistanın və Rusiyanın üzərinə düşür. Cənab Prezidentin də qeyd etdiyi kimi, Ermənistan bu illər ərzində heç bir iş görməyib, Azərbaycan isə avtomobil və dəmir yolunun çəklişini əsasən başa çatdırıb. Emənisan isə hələ mühəndis-geodeziya işləri, kəşfiyyatla, ərazinin texniki tərəflərini yoxlamaqla məşğuldur. Bunun hamısı Ermənistanın üzərinə düşür və Ermənistan rəhbərliyinin yalan danışdığını göstərir. Yəni guya bu yolun açıqlamasında maraqlıdırlar. Halbuki, Vaşinqtonda imzalanan sənəddən bir il keçib. Amma bu bir il ərzində də Ermənistan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı heç bir iş görmür. Digər tərəfdən də burada Rusiyanın mövqeyidir. Rusiya əvvəllər o mövqenin üstündə dayanırdı ki, 10 noyabr 2020-ci il sənədinə görə, dəhlizin təhlükəsizliyinə Rusiyanın xüsusi xidmət orqanları nəzarət etməlidir. Bunun üzərində dayanır, mübahisə aparır və hər tərəfdən Ermənistana təzyiq göstərirdi ki, bu iş baş tutmasın Rusiyanın tələbi yerinə yetirilsin. Amma Azərbaycan onlara aydın şəkildə izah etdi ki, sizin hərbiçilərinizin orada xidmət etməsinə heç bir ehtiyac yoxdur, Azərbaycanla Ermənistan məsələləri öz aralarında nizamlayır, bura Rusiya ərazisi deyil, Rusiyanın bu əraziyə heç bir aidyyəti yoxdur. Yəni ona görə də Rusiyanın hər hansı formadasa da burada iştirakına ehtiyac yoxdur. İndi yol çəkilir, bu Orta Dəhlizin bir hissəsidir. Burada maraqlı olan çoxlu sayda dövlətlər var, o cümlədən Çin, Yaponiya, Mərkəzi Asiya dövlətləri, ABŞ, Avropa ölkələri maraqlıdır. Əsas məsələ odur ki, bu proses Azərbaycanın razılığı ilə olmalıdır. Heç bir dövlət özbaşına, öz inadı hesabına bura qoşula bilməz. Rusiya da inadcıllıq edirdi, amma sonra başa düşdü ki, Azərbaycana təzyiq göstərmək mümkün deyil, bu yolun taleyi Azərbaycanla bağlıdır, Azərbaycanla razılaşdırılmalıdır. Bunu Amerika başa düşdü, Tramp Azərbaycan və Ermənistan liderlərini Vaşinqtona dəvət etdi, Azərbaycana xüsusi diqqət yetirdi, Azərbaycan Prezidentinin rolunu qeyd etdi. ABŞ prezidentinin şahidliyi ilə sənədlər imzalandı.
Amma hələ Rusiya başa düşmək istəmir ki, Azərbaycanın mövqeyi ilə hesablaşmaq lazımdır. Bu Azərbaycanla bağlıdır, başlanğıc və bitmə nöqtəsi Azərbaycan ərazisidir”.
A.Nağının sözlərinə görə, Rusiya anlamaq istəmir ki, 1920-ci illərdə o torpaqlar bolşevik hökuməti tərəfindən qanunsuz olaraq Ermənistana verilib, o torpaqların üzərində Azərbaycanın haqqı var, çünki tarixi əraziləridir.
“Rusiyanın Zəngəzur dəhlizinin açılmasına mane olmaq cəhdlərinin əsas səbəblərindən biri onun öz iddialarından geri çəkilmək istəməməsi, ikincisi isə hansısa şəkildə o yolu nəzarətdə saxlamaq istəyi olub. Rusiyanın məqsədi o idi ki, o yolu nəzarətdə saxlasın, amma onun bu yolu nəzarətdə saxlaması mümkün deyildi. 8 Azərbaycan, Ermənistan və ABŞ liderlərinin imzaladığı 8 avqust sənədindən sonra da Rusiya anlamalı idi ki, onun burada yeri yoxdur. Rusiyanın gücü də yoxdur ki, hər şeyi güclə həll etsin. Rusiya hələ ki, obyektiv reallıqları başa düşmək və qəbul etmək istəmir. Ona də müqavimət göstərir. Amma Rusiyanın təsir imkanları yoxdur. Bu 5 il ərazində nəticə yoxdursa əsas məsuliyyət Ermənistanın üzərinə düşür”-deyə A.Nağı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
