Cümə günü, 20 noyabr 2026
     

Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

Image


Tural İsmayılov: “Azərbaycan bu məsələdə prinsipial mövqe nümayiş etdirməli, Qərbi Zəngəzurun tarixi-mədəni irsinin obyektiv araşdırılması üçün beynəlxalq səviyyədə təşəbbüslərini gücləndirməlidir”

Ermənistan Qərbi Zəngəzur (erm. Syunik) bölgəsində qədim alban irsinə aid qayalıq yaşayış məskənlərini UNESCO-nun Dünya İrsinin İlkin Siyahısına təqdim etmək üçün sənədlər hazırlayır.

Bu barədə Ermənistanın təhsil, elm, mədəniyyət və idman naziri Janna Andreasyan parlamentdə çıxışı zamanı bildirib.

"Artaşat şəhəri, Syunik bölgəsindəki qayalıq yaşayış məskənləri və Lori qalası ilə bağlı UNESCO-ya yeni namizədlik sənədləri təqdim etməyi planlaşdırırıq. Hazırda bununla bağlı sənədlərin hazırlanması istiqamətində işlər aparılır”, – deyə Janna Andreasyan bildirib.

Nazir qayalıq yaşayış məskənləri ilə bağlı konkret adlar çəkməsə də, Qərbi Zəngəzurda bu tip məskənlər və kahalar yalnız Gorus yaxınlığındakı Xınzirək və Dığ kəndlərində yerləşir.

Trend qeyd edib ki, hər iki kənd Qərbi Zəngəzurun tarixən azərbaycanlıların yaşadığı qədim yaşayış məntəqələri sayılır. Həmin kəndlərin tarixi abidələri sırasında qayalarda oyulmuş kahalar, qala, Alban memarlığının danılmaz elementləri olan bazilika və s. daxildir.

Ermənistanın tarixi Azərbaycan kəndləri olan Xınzirək və Dığ kəndlərindəki alban irsinə aid tarixi məskənlərini UNESCO-ya daxil etmək və özünküləşdirmək niyyəti Alban irsi nümunələrinin qorunması probmelini aktual edir.

Ermənistan tərəfindən Azərbaycan ərazilərinin işğalı dönəmində Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdakı Alban irsinə aid Gəncəsər və Xudavəng monastırlarını, digər abidələri da özünküləşdirmək, alban irsini yox etmək üçün fəaliyyətləri üzə çıxıb.

Xatırladaq ki, Xınzirək və Dığ kəndlərinin azərbaycanlı sakinləri XX əsrin 20-ci və 50-ci illərində etnik təmizləməyə məruz qalaraq zorla yaşadıqları ərazilərdən deportasiya olunublar.

Azərbaycan tərəf Ermənistanın bu təxribatçı addımının qarşısını necə almalıdır? Burada mədəni diplomatiyamızın üzərinə nə kimi işlər düşür?

Politoloq Tural İsmayılov baki-xeber.com-a bildirdi ki, Ermənistanın Qərbi Zəngəzurda yerləşən qayalıq yaşayış məskənlərini UNESCO-nun Dünya İrsinin İlkin Siyahısına təqdim etmək istiqamətində hazırlıq aparması sıradan mədəniyyət təşəbbüsü kimi qiymətləndirilə bilməz. “Bu addımın arxasında tarixi irsin beynəlxalq müstəvidə təqdimatı ilə yanaşı, bölgənin tarixi-mədəni kimliyinə dair siyasi narrativ formalaşdırmaq cəhdi dayanır. Ermənistan uzun illərdir tarixi və mədəni irsi siyasi məqsədlərinə uyğun şəkildə şərh etməyə, müxtəlif dövrlərə aid abidələri özünün müstəsna milli irsi kimi təqdim etməyə çalışır. İndi isə bu yanaşmanı UNESCO platformasına daşımaq niyyətindədir”.

T.İsmayılov qeyd etdi ki, Alban irsi məsələsi Azərbaycan üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. “Çünki Qafqaz Albaniyası regionun qədim dövlətçilik və mədəniyyət tarixinin mühüm səhifəsidir. Alban memarlığı, dini abidələri, yazılı irsi və arxeoloji nümunələri Azərbaycan xalqının tarixi-mədəni yaddaşının ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin müxtəlif coğrafiyalarda mövcud olması onun siyasi sərhədlər və müasir dövlətlərin maraqları əsasında yenidən təsnifləşdirilməsinə əsas vermir. Tarixi faktlar ideoloji sifarişlə dəyişdirilə bilməz.

Bu prosesdə diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, söhbət UNESCO-nun İlkin Siyahısından gedir. Yəni Ermənistan hələ abidələrin Dünya İrs Siyahısına daxil edilməsinə nail olmayıb, sadəcə gələcək nominasiya üçün hazırlıq aparır. Lakin bu mərhələdən etibarən tarixi faktların obyektiv araşdırılması, abidələrin mənşəyinin və memarlıq xüsusiyyətlərinin beynəlxalq ekspertlər tərəfindən qiymətləndirilməsi vacibdir.

Ermənistanın bu istiqamətdəki addımları Azərbaycanın mədəni diplomatiyasına əlavə məsuliyyət yükləyir. Bakı tarixi həqiqətləri beynəlxalq platformalarda daha sistemli şəkildə təqdim etməli, Qafqaz Albaniyasının irsinə dair elmi materialları, arxiv sənədlərini, arxeoloji tədqiqatları və tarixi xəritələri beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırmalıdır. Xüsusilə Xınzirək və Dig kimi yaşayış məntəqələrinin tarixi keçmişi ilə bağlı faktların araşdırılması və sənədləşdirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın üstünlüyü ondadır ki, ölkəmiz tarixi irsin qorunmasını siyasi manipulyasiya vasitəsinə çevirmədən, elmi əsaslarla müdafiə etmək imkanlarına malikdir. Ermənistan isə mədəni irsi siyasi mübarizənin alətinə çevirməklə özünün beynəlxalq etibarlılığına zərbə vurur. UNESCO heç bir dövlətin tarixi iddialarını avtomatik təsdiqləyən siyasi platforma deyil. Bu qurum qarşısında əsas meyar elmi əsaslandırma, autentiklik və qorunma öhdəlikləridir.

Ermənistan anlamalıdır ki, coğrafi adları dəyişmək, tarixi yaddaşı selektiv təqdim etmək və başqa xalqların irsini özününküləşdirmək cəhdləri tarixi həqiqəti dəyişmir. Azərbaycan bu məsələdə prinsipial mövqe nümayiş etdirməli, Qərbi Zəngəzurun tarixi-mədəni irsinin obyektiv araşdırılması üçün beynəlxalq səviyyədə təşəbbüslərini gücləndirməlidir”.

Politoloq vurğuladı ki, tarix siyasi sifarişlə yazılmır və heç bir UNESCO müraciəti xalqın yaddaşını silə bilməz.

İradə SARIYEVA




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 10:03
Tramp İrana yeni hücumla bağlı yeni tarix açıqladı – nələrin baş verəcəyini görəcəyik…

20.11.2026 / 09:47
Abşeron-Xızı Təhsil İdarəsinin müdiri yeni vəzifəyə təyin edildi...

20.11.2026 / 09:30
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:10
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib - FOTO

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

19.11.2026 / 22:53
Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş səhifələri

19.11.2026 / 22:35
Sadiq həmişə müharibənin qələbə ilə bitəcəyini deyirdi…

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

19.11.2026 / 21:17
Almaniya Cənubi Qafqazda sülh prosesi ilə bağlı yeni kurs elan etdi...

19.11.2026 / 21:04
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

19.11.2026 / 20:50
Paşinyan Azərbaycan XİN-lə tam razılaşdı...

19.11.2026 / 20:33
Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

19.11.2026 / 20:19
QHT “Süni intellekt dövrünün tələbəsi necə olmalıdır” adlı layihə icra edir...

19.11.2026 / 20:15
Aşqabad bütün istiqamətlərdə diplomatiyanı dəyişir, tək Türk birliyindən başqa - Şok səbəblər...

19.11.2026 / 19:55
Paşinyandan üsyan etdi - 1870-ci illərdən bəri... bizi türklərə düşmən etdilər...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ