Avropa İttifaqı (Aİ) və Böyük Britaniya 100.000 gəncin bir-birinin evində yaşamasına icazə verən gənclər proqramı barədə razılığa gəldilər, lakin universitet ödənişlərinin azaldılması ilə bağlı razılaşma altı ay təxirə salındı.
Brüssel və London 100.000 gənc avropalıya Birləşmiş Krallıqda yaşamağa icazə vermək barədə razılığa gəldilər, lakin noyabr;n 20-də keçirilən böyük sammitdə universitet ödənişləri ilə bağlı razılaşma altı ay təxirə salındı.
Aİ və Böyük Britaniya Brexitdən (2021-ci ildə Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxmasından) sonra ikinci ikitərəfli sammitində münasibətlərin daha geniş "yenidən qurulması" üzərində işləyirlər və xaricdə yaşamaq və təhsil almaq üçün gənclərin mobilliyi sxemi onun əsas elementlərindən biridir.
Aİ rəsmisi bildirib ki, "Bu, La-Manşın hər iki tərəfindəki insanlar arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsi üçün vacibdir".
Gənclər Təcrübəsi Sxemi (YES) Aİ-dən 100.000 və Böyük Britaniyadan 100.000 gəncin üç ilə qədər bir-birinin ərazisində yaşamasına imkan verəcək. Layihənin 2030-cu ilin yanvar ayından gec olmayaraq istifadəyə verilməsi gözlənilir.
Lakin tərəflər universitet ödənişləri ilə bağlı mübahisəli məsələni həll edə bilmədilər və bunun əvəzinə altı ay ərzində razılaşma əldə etməyə razı oldular.
Bloka göndərdiyindən xeyli çox AB tələbəsini qəbul edən Böyük Britaniya təhsil haqqının sadə bir şəkildə azaldılmasını təklif edir.
Digər tərəfdən, AB, Brexitdən əvvəl avropalı tələbələrin milliyyətə görə ayrı-seçkiliyi qadağan edən AB qaydalarına əsasən bərabər münasibətdən istifadə etdiyi kimi, Böyük Britaniya universitetlərindəki tələbələrinin britaniyalı həmkarları ilə eyni münasibəti almasını təmin etməyə çalışır.
Brexitdən sonra təhsil haqlarının artması AB tələbələrinin sayını kəskin şəkildə azaldıb. Oksford Universitetinin Miqrasiya Rəsədxanasının məlumatına görə, Böyük Britaniya universitetlərində təhsilə başlayan AB tələbələrinin sayı 2020/21 və 2023/24-cü illər arasında 57% azalıb.
"Brexitdən bəri hər iki tərəfdə təhsil alan tələbələrin, xüsusən də Böyük Britaniyadakı AB tələbələrinin sayı azalıb. Biz inanırıq ki, bu, münasibətlərimizi daha da pisləşdirir və biz bunu həll etmək istəyirik", - Aİ nümayəndəsi əlavə edib.
Böyük Britaniya artıq 1 yanvar 2027-ci il tarixindən etibarən Aİ-nin təhsil və təlim üzrə mübadilə proqramı olan Erasmus+-a yenidən qoşulmağa razılıq verib.
Gənclər sxeminə əlavə olaraq, AB və Böyük Britaniya kənd təsərrüfatı və qida standartlarının uyğunlaşdırılması və karbon bazarlarının əlaqələndirilməsi də daxil olmaqla bir sıra digər razılaşmalar barədə də razılığa gəliblər.
Üzv Dövlətlərin bu razılaşmaların son təsdiqini təhsil haqları ilə bağlı məqbul bir razılaşmanın əldə edilməsi ilə şərtləndirib-şərtləndirməyəcəyi sual altındadır.
İradə SARIYEVA