Ermənistanda Qarabağ müharibəsi dövründə erməni silahlı birləşmələrinin komandirlərindən biri olmuş Monte Melkonyanın həyatından bəhs edən “Monte” bədii filmi çəkilib. Rejissor Suren Safaryanın ekran əsərində Melkonyanın obrazının yeni rakursdan təqdim ediləcəyi bildirilir. Filmin yaradıcıları siyasi məsələlərə toxunmadıqlarını, əsas məqsədlərinin gənc nəslə qəhrəman obrazını və insani dəyərləri göstərmək olduğunu bəyan edirlər.
Lakin Monte Melkonyanın Qarabağ münaqişəsi zamanı fəaliyyəti, Azərbaycan torpaqlarının işğalında iştirakı və azərbaycanlıların ölümünə səbəb olan hadisələrlə bağlı adı nəzərə alınarsa, onun bədii film vasitəsilə qəhrəman kimi təqdim edilməsi ciddi suallar doğurur.
Belə bir şəxsin erməni cəmiyyətində qəhrəmanlaşdırılması nə dərəcədə əsaslandırıla bilər? Azərbaycan vətəndaşlarının ölümündə məsuliyyət daşıyan, iki xalq arasında düşmənçiliyin dərinləşməsində rolu olmuş və Ermənistan vətəndaşı olmayan bir şəxsin qəhrəman obrazında təqdim edilməsi erməni cəmiyyətinə hansı mesajı verir? Bu yanaşma sülh və barışıq çağırışları ilə nə dərəcədə uzlaşır?
Mətləb Salahov: "Monte Melkonyan kimi bir faşistə film həsr edib erməni uşaqlarına izlətmək Azərbaycana qarşı nifrət təbliğatıdır"
Jurnalist və siyasi ekspert Mətləb Salahov Monte Melkonyan haqqında çəkilən filmə münasibət bildirərkən Ermənistanın sülh ritorikası ilə cəmiyyətə ötürdüyü ideoloji mesajlar arasında ziddiyyət olduğunu bildirib.
Ekspert bu barədə "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında deyib ki, rəsmi İrəvanın səsləndirdiyi sülh çağırışları hələlik real siyasi və ideoloji dəyişikliklərlə müşayiət olunmur.
Onun sözlərinə görə, Ermənistanın hazırkı konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının qalması sülh prosesinin qarşısında ciddi suallar yaradır. Ermənistan hakimiyyəti bu müddəaların dəyişdirilməsi istiqamətində konkret addımlar atmadığı halda, sülh müqaviləsi ilə bağlı bəyanatların nə dərəcədə səmimi olduğunu müzakirə etmək zəruridir.
Mətləb Salahov hesab edir ki, Nikol Paşinyanın əsas məqsədi mövcud siyasi reallıqlardan istifadə edərək Ermənistanı iqtisadi və siyasi baxımdan gücləndirmək, ölkənin regional iqtisadi və infrastruktur layihələrinə inteqrasiyasını təmin etməkdir. Ekspertin fikrincə, Paşinyan hökuməti sülh ritorikasından həm də daxili siyasi mübarizədə, xüsusilə revanşist müxalifətə qarşı mövqeyini möhkəmləndirmək üçün istifadə edir.
Siyasi ekspert diqqəti Ermənistan cəmiyyətində radikal millətçi ideologiyanın təsirlərinin hələ də qalmasına yönəldib. O qeyd edib ki, İrəvanda faşist ideologiyası ilə əlaqələndirilən Qaregin Njdenin heykəlinin saxlanılması və Monte Melkonyan haqqında filmin hazırlanması cəmiyyətdəki ideoloji yanaşmalar baxımından ciddi suallar doğurur.
Mətləb Salahovun fikrincə, Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı azərbaycanlı mülki əhaliyə qarşı zorakılıqlarda iştirakı ilə tanınan Monte Melkonyanın qəhrəmanlaşdırılması və onun haqqında filmin uşaqlara təqdim edilməsi gələcək nəsillərdə Azərbaycana qarşı mənfi münasibətin formalaşmasına xidmət edə bilər.
Ekspert bildirib ki, uşaqların yaddaşında belə şəxslərin qəhrəman obrazında təqdim olunması sülh və qarşılıqlı etimad mühitinin yaranmasına mane olur. Onun sözlərinə görə, Ermənistan cəmiyyətində azərbaycanlılara qarşı nifrət ritorikasının müxtəlif platformalarda yayılması da diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Mətləb Salahov hesab edir ki, Azərbaycan gələcək dövrdə regionda baş verən siyasi prosesləri və Ermənistanda formalaşan ictimai-siyasi mühiti diqqətlə izləməlidir. Onun qənaətinə görə, sülh yalnız diplomatik bəyanatlarla deyil, həm də cəmiyyətdə düşmənçilik düşüncəsinin aradan qaldırılması, tarixi hadisələrə obyektiv yanaşma və gələcək nəsillərin qarşılıqlı hörmət ruhunda tərbiyə olunması ilə mümkündür.
Dəniz NƏSİRLİ