Rəşad Bayramov: “Belə yanaşma istər-istəməz Ermənistan hakimiyyətinin sülhə hazır olub-olmadığına dair suallar doğurur”
Ermənistan parlamentinin sədri Ruben Rubinyan noyabrın 17-də jurnalistlərə deyib ki, Yerevan sülh sazişinin imzalanmasını Ermənistanda yeni Konstitusiyanın qəbulu ilə şərtləndirən Bakının yanaşmasını qəbul etmir: “Biz bu yanaşmanı qəbul etmirik. Hesab edirik ki, sülh sazişinin imzalanmasına heç bir maneə yoxdur və biz sülh sazişini elə bu gün imzalamağa hazırıq”.
Belə ziddiyyətli yanaşma olar? Baş nazir Nikol Paşinyan bəyan edir ki, mövcud Konstitusiya tələblərə cavab vermir. Elə bu ayın əvvəlində demişdi ki, bundan sonra yeni Konstitusiyaya qarşı çıxmaq Azərbaycanla yekun sülhə qarşı olmaq deməkdir. Rubinyan isə deyir ki, sülh sazişinin imzalanmasına heç bir maneə yoxdur.
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən AMİP Ali Məclisinin sədri Rəşad Bayramov hesab edir ki, Ermənistan hakimiyyətinin Azərbaycanla sülh prosesi ətrafında nümayiş etdirdiyi mövqenin getdikcə daha çox siyasi ziddiyyətlərlə müşayiət olunduğu ortadadır: “Paşinyan bir tərəfdən yeni Konstitusiyanın qəbulunu Ermənistanın gələcək inkişafı və Azərbaycanla yekun sülhün təmin edilməsi baxımından vacib hesab edir, digər tərəfdən parlamentin spikeri Ruben Rubinyan sülh sazişinin imzalanmasına heç bir maneə olmadığını və İrəvanın bunu elə bu gün etməyə hazır olduğunu bildirir. Belə yanaşma istər-istəməz Ermənistan hakimiyyətinin sülhə hazır olub-olmadığına dair suallar doğurur. Əslində, Paşinyanın uzun müddətdir səsləndirdiyi və bir neçə gün əvvəl yenidən təkrar etdiyi fikirlər kifayət qədər aydındır. O, yeni Konstitusiyanın qəbuluna qarşı çıxmağı Azərbaycanla yekun sülhə qarşı mövqe kimi təqdim etmişdi. Bu fakt özü Ermənistan rəhbərliyinin özü tərəfindən konstitusiya məsələsi ilə sülh gündəliyi arasında siyasi əlaqənin yaradıldığını göstərir. İndi Rubinyanın bu əlaqəni faktiki olaraq inkar edən bəyanatı hakimiyyət daxilində mövqelərin uzlaşdırılmadığı təəssüratını yaradır. Halbuki söhbət Ermənistanın gələcək təhlükəsizliyi və regionda uzunmüddətli sabitlik baxımından fundamental əhəmiyyət daşıyan məsələdən gedir”.
R.Bayramov onu da qeyd etdi ki, burada İrəvanın başqa bir siyasi manevri də diqqətdən yayınmamalıdır: “Ermənistan tərəfi Konstitusiya dəyişikliklərini daxili siyasi məsələ kimi təqdim edir, eyni zamanda Azərbaycanın bu məsələ ilə bağlı mövqeyini sülh prosesinə maneə kimi göstərməyə çalışır. Halbuki Azərbaycanın narahatlığı konkret hüquqi-siyasi əsaslara söykənir. Bu əsaslar Ermənistan Konstitusiyasının preambulasında Müstəqillik Bəyannaməsinə edilən istinadın ərazi iddiaları üçün hüquqi zəmin kimi istifadə oluna bilməsi ehtimalıdır. Belə bir ziddiyyət aradan qaldırılmadan imzalanacaq sənədin gələcəkdə yeni mübahisələrə yol açmayacağına təminat vermək mümkün deyil. Rubinyanın bəyanatı həm də Paşinyan hakimiyyətinin daxili siyasi məsuliyyətdən yayınmaq cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər. İrəvan sülhə hazır olduğunu bəyan etməklə beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında konstruktiv tərəf imici yaratmaq, Konstitusiya məsələsində isə məsuliyyəti Bakının üzərinə qoymaq istəyir.
Odur ki, Ermənistan hakimiyyəti ilk növbədə öz daxilində vahid və ardıcıl siyasi mövqe formalaşdırmalıdır. Bu hakimiyyət anlamalıdır ki, sülh yalnız bəyanatlarla deyil, gələcəkdə yeni ərazi iddialarına və qarşıdurmalara hüquqi zəmin yaratmayacaq qərarlarla təmin oluna bilər. Azərbaycan üçün əsas məsələ sazişin nə vaxt imzalanması deyil, onun nə dərəcədə etibarlı və davamlı sülhə xidmət etməsidir. İrəvan bunu anlamalıdır və başa düşməlidir ki, ziddiyyətli bəyanatlar etimad yaratmır, əksinə, sülh prosesinə dair sualları daha da artırır”.
Vidadi ORDAHALLI