Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov ölkəsinin əsas və dəyişməz müttəfiqləri kimi ordunu, donanmanı, Hərbi-Kosmik Qüvvələri və nüvə qüvvələrini göstərib. Lavrov TASS və Ümumrusiya Dövlət Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinə müsahibəsində bildirib ki, beynəlxalq vəziyyətin mürəkkəbləşməsi Rusiyanın müttəfiqləri ilə bağlı yanaşmasının genişlənməsinə səbəb olub. Nazir əvvəlki açıqlamalarında Rusiyanın müttəfiqləri sırasında yalnız ordu, donanma və Hərbi-Kosmik Qüvvələri qeyd edirdi. 2026-cı ilin aprelində bu siyahıya pilotsuz uçuş aparatları qoşunlarını da əlavə etmişdi. Son açıqlamasında isə nüvə qüvvələrini ayrıca müttəfiq kimi önə çəkib. Yəni Lavrovun açıqlaması Rusiyanın mürəkkəbləşən beynəlxalq münasibətlər və təhlükəsizlik şəraitində hərbi gücə, xüsusilə nüvə potensialına verdiyi əhəmiyyəti nümayiş etdirir. Bu yanaşma Moskvanın xarici siyasətində hərbi çəkindirmə amilinin ön plana çıxmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun ordunu, donanmanı, hərbi-kosmik və nüvə qüvvələrini ölkəsinin “əbədi müttəfiqləri” adlandırması diplomatik baxımdan necə qiymətləndirilməlidir? Bu ifadə Rusiyanın formal müttəfiqlərinə, xüsusilə Belarus və KTMT üzvü olan digər dövlətlərə münasibətdə müəyyən etimadsızlıq mesajı kimi qəbul edilə bilərmi? Belə açıqlama Moskvanın müttəfiqlik münasibətlərinə yanaşması və həmin ölkələrlə münasibətlərində hansı siyasi nəticələr doğura bilər?
Azər Həsrət: "Özünə hörmət edən dövlətlər Rusiya ilə yollarını birdəfəlik ayırmalıdır"
Siyasi şərhçi Azər Həsrət Rusiyanın Xarici işlər naziri Sergey Lavrovun ölkəsinin əbədi müttəfiqləri kimi ordu, donanma, hərbi-kosmik və nüvə qüvvələrini göstərməsini Moskvanın yaxın tərəfdaşlarına etimadsızlığının ifadəsi kimi qiymətləndirir. Ekspert məsələ ilə bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Rusiyanın bu mövqeyi onunla tərəfdaşlıq edən dövlətlər üçün ciddi siqnal olmalıdır. Artıq Rusiya elə bir vəziyyətə gəlib çatıb ki, ən yaxın tərəfdaşlarına belə güvənmir və onlarla gələcəkdə də eyni siyasi xətt üzrə hərəkət edə bilməyəcəyini anlayır. Belə bir şəraitdə Rusiyanın yaxın müttəfiqləri və qonşuları öz mövqelərinə yenidən baxmalıdırlar. İlk növbədə, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının üzvləri olan Qazaxıstan, Qırğızıstan və Tacikistanın bu təşkilat çərçivəsində Rusiya ilə yollarını ayırması məqsədəuyğun olardı. Ermənistan da faktiki olaraq təşkilatdan uzaqlaşmaq istiqamətində addımlar atır. Belarus isə Rusiya ilə İttifaq Dövləti yaratdığı üçün Moskvanın siyasətindən müstəqil mövqe sərgiləmək imkanlarını məhdudlaşdırıb. Digər dövlətlər KTMT-dən uzaqlaşsalar, Rusiya real müttəfiqlərini itirmiş olacaq. Eyni zamanda, Müstəqil Dövlətlər Birliyi çərçivəsində Rusiya ilə bir sırada görünən dövlətlərin də münasibətlərinə yenidən baxmasının vaxtı çatıb. Bu baxımdan Azərbaycanın da MDB-dən ayrılmasını məqsədəuyğun hesab edirəm. Azərbaycan onsuz da xarici siyasətini Rusiyanın maraqlarına uyğun qurmur, müstəqil mövqeyi ilə beynəlxalq aləmdə hörmət qazanıb. Buna görə də MDB-dən ayrılmaq məsələsi gündəmə gətirilməlidir. Bu iki qurumdan uzaqlaşmaqla Azərbaycan və digər dövlətlər Rusiyanın etibarlı tərəfdaş olmadığını əməldə nümayiş etdirə bilərlər. Çünki Rusiya özü belə tərəfdaşlığa güvənmədiyini nümayiş etdirir. Ordusunu, hərbi-kosmik qüvvələrini və nüvə arsenalını əbədi müttəfiq elan etməsi də bunun göstəricisidir. Əslində, Rusiya tərəfdaşlıq etdiyi dövlətləri nəzərə almalı, onlara qarşı da müttəfiq münasibəti sərgiləməlidir. Özünün hərbi gücünü və nüvə potensialını müttəfiq kimi təqdim edib, digər dövlətləri ikinci plana keçirmək tərəfdaşlıq prinsipləri ilə uzlaşmır. Görünən odur ki, Moskva özü də bu münasibətlərin səmimiliyinə inanmır. Onun tərəfdaşları da gec-tez bu reallığı dərk edəcəklər. Belə bir vəziyyətdə hesab edirəm ki, özünə hörmət edən dövlətlər Rusiya ilə münasibətlərini yenidən nəzərdən keçirməli və zərurət yaranarsa, bu ölkə ilə yollarını birdəfəlik ayırmalıdırlar. Dəniz NƏSİRLİ