çərşənbə axşamı günü, 17 noyabr 2026
     

Avropanın Azərbaycan və ABŞ-dan asılılığı artır

Image


Dünyanın geosiyasi, geoiqtisadi sahələrində sürətli dəyişikliklər qlobal enerji xəritəsinin də yenidən cızılması ilə müşayiət olunur. Bu kontekstdə Avropanın enerji, xüsusən də təbii qazla təminatında Azərbaycanın, ABŞ-ın xüsusi çəkisi sürətlə artır. Proseslər göstərir ki, yaxın perspektivdə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatında bu iki ölkənin rolu daha da artacaq.

Avropa Siyasi Birliyinin 9-cu sammitində Azərbaycan yenə xüsusi diqqət mərkəzində yer alan ölkələr sırasında oldu. Ölkəmizin Avropa üçün artan tranzit əhəmiyyəti, eləcə də bu qitənin enerji təhlükəsizliyinin təminatında artan rolu Azərbaycanı Qərb dünyası üçün əsas strateji tərəfdaşlardan birinə çevirir. Qarşıdakı müddət ərzində isə Avropa Azərbaycandan daha böyük həcmdə enerji resurslarının idxalında xüsusilə maraqlıdır.

Məsələ burasındadır ki, ay yarımdan sonra Avropada Rusiyanın mayeləşdirilmiş təbii qazının idxalı üçün son uzunmüddətli müqavilələrin müddəti başa çatacaq. “Forbes” nəşri xatırladır ki, Ukraynaya tammiqyaslı müdaxilədən əvvəl Rusiya Avropa İttifaqı ölkələrinə hər il 152 milyard kubmetr qaz tədarük edirdi ki, bu da qurumun idxalının 45%-ni təşkil edirdi. 2025-ci ilə qədər bu rəqəm 36 milyard kubmetrə və ya 12%-ə düşmüşdü. Keçən il Avropa İttifaqı ölkələri Rusiya boru kəməri qazına təxminən 6,7 milyard dollar, Rusiya mayeləşdirilmiş təbii qazına isə 7,6 milyard dollar xərcləyib. İndi isə Avropa İttifaqı bu rəqəmi sıfıra endirmək istəyir. Avropa ölkələrinin Rusiya mayeləşdirilmiş təbii qazı üçün uzunmüddətli müqavilələri gələn il 1 yanvarda, boru kəməri qazı təchizatı üçün uzunmüddətli müqavilələr isə 30 sentyabr 2027-ci ildə və ya ölkə anbarlarını doldurmaqda çətinlik çəkərsə, ən geci 1 noyabrda başa çatır. Bundan əlavə, qadağa qüvvəyə mindikdən sonra Avropa şirkətləri dünyanın heç bir yerində Rusiya mayeləşdirilmiş təbii qazını ala, sata və ya göndərə bilməyəcəklər. Rusiya Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun eksperti İqor Yuşkov qeyd edir: “Rusiya qaz tədarükünün azalmasından sonra Avropanın əlavə enerji xərcləri on milyardlarla dollara çata bilər. Artan xərclər tədarükün azalması ilə əlaqəlidir. Rusiya üçün də problemlər var. Boru kəməri qazının marşrutunun dəyişdirilməsi infrastruktur tələb edir, ona görə də itirilmiş həcmlər sadəcə digər bazarlara göndərilə bilməz. Rusiya tədarükünün davam etdirilməsinə qadağalar isə Avropanın alternativ təchizatçılardan qaz alışına daha çox diqqət etməsinə səbəb olur”. Hazırda Avropa ABŞ-dan qaz alışına daha çox diqqət ayırır və prezident Donald Tramp da məhz bunu tələb edir. 2025-ci ilin iyul ayında ABŞ ilə imzalanmış ticarət müqaviləsinə əsasən, Avropa 750 milyard dollar dəyərində ABŞ enerji resurslarını almağı öhdəsinə götürüb.

Enerji İqtisadiyyatı və Maliyyə Təhlili İnstitutu ABŞ-nin bu il Norveçi ötüb Avropanın ən böyük qaz tədarükçüsü olacağını və 2028-ci ilə qədər mayeləşdirilmiş təbii qaz ehtiyacının 80%-ə qədərini təmin edəcəyini proqnozlaşdırır. Buna paralel şəkildə Avropa Azərbaycandan da təbii qazın alış həcminin artırlmasını prioritet hesab edir və bu hal Avropa Siyasi Birliyinin Dublin sammitində bir daha özünü qabarıq şəkildə büruzə verdi. Son bir neçə ildə Azərbaycan təbii qaz ixracını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb və Avropa onun əsas ixrac istiqamətlərindən birinə çevrilib. Qeyd edək ki, Azərbaycan təbii qaz ehtiyatlarına görə dünyada 12-ci yerdədir. Təsdiqlənmiş qaz ehtiyatları 2,6 trilyon kubmetr, ehtimal olunan ehtiyatlar isə 3 trilyon kubmetrdir. 2025-ci ildə ölkədə 51,5 milyard kubmetr qaz hasil edilib. Ölkəmiz istehsal etdiyi bütün qazın, demək olar ki, yarısını satır: 2025-ci ildə 25,2 milyard kubmetr qaz və ya 48,9%-i ixrac edilib. Cari il üçün bu rəqəm daha yüksək göstərcilərlə ifadə olunur. Avropa Azərbaycan qazının əsas ixrac bazarıdır. Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, 2025-ci ildə bütün qaz tədarükünün 50,8%-i və ya 12,8 milyard kubmetri Avropa ölkələrinin payına düşüb. Cari il üçün bu rəqəm daha da artacaq.

Amerikalı analitik İrina Tsukerman bildirir: “Azərbaycan qazı Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün yeni imkanlar yaradır. Ənənəvi enerji təchizatı əlaqələrinin, xüsusən də Rusiya ilə əməkdaşlığın kəsilməsindən sonra Azərbaycan etibarlı qaz mənbələri axtaran Avropa ölkələri üçün mühüm enerji tərəfdaşına çevrilib. Cənub Qaz Dəhlizi Avropa istehlakçılarına Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Xəzər qazına çıxış imkanı verir. Qaz təchizatı İtaliya, Yunanıstan və Bolqarıstana qədər çatır. Gələcəkdə potensial təchizat fasilələri və qiymət dəyişkənliyindən narahat olan hökumətlər üçün Azərbaycan əlavə investisiyalar hesabına genişləndirilə bilən etibarlı və sabit idxal mənbəyidir”. Avropa ölkələri arasında Azərbaycan qazının əsas alıcıları İtaliya və Yunanıstandır. Bu qitədə Azərbaycan qazının digər alıcıları Bolqarıstan, Macarıstan, Rumıniya, Serbiya, Şimali Makedoniya, Slovakiya, Sloveniya və Ukraynadır. 2026-cı ildə Azərbaycan Almaniya və Avstriyaya qaz ixrac etməyə başlayıb. Amma qaz ixracı Avropa ilə məhdudlaşmır. Azərbaycandan mavi yanacağın ikinci ən böyük idxalçısı qardaş Türkiyədir. Gürcüstan Azərbaycan qazının tədarükündə 9,1% və ya 2,3 milyard kubmetr payla üçüncü yerdədir. Suriya 2025-ci ildə Qafqaz ölkəsindən 500 milyon kubmetr qaz alıb ki, bu da Azərbaycanın qaz ixracatının 2%-dən bir qədər azını təşkil edir. Dublində isə Azərbaycan və Böyük Britaniya liderləri arasında imzalanan strateji tərəfdaşlıq bəyannaməsi enerji əməkdaşlığı üçün yeni bir istiqamət təqdim edir. Bütün bunlar Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatında Azərbaycanın rolunun artacağını, Avropanın özünün isə buna xüsusi ehtiyacının olduğunu bir daha təsdiq edir.

Tahir TAĞIYEV




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

17.11.2026 / 12:04
Irandan Azərbaycana 50 kq narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

17.11.2026 / 11:52
Avropanın Azərbaycan və ABŞ-dan asılılığı artır

17.11.2026 / 11:39
Dankan Norman: ""Birgə Bəyannamə” ölkələrimiz arasında iqtisadi əməkdaşlıqda yeni mərhələnin əsasını qoyur"

17.11.2026 / 11:35
Britaniya şirkəti Naxçıvan şəhəri üçün 20 illik baş plan hazırlayır

17.11.2026 / 11:33
Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək

17.11.2026 / 11:21
Ukrayna Rusiyanın Başqırdıstandakı ən böyük neft-kimya komplekslərindən birini vurdu...

17.11.2026 / 11:05
Dərsliklərdəki məzmun necə yoxlanılır? – Nazirlikdən AÇIQLAMA

17.11.2026 / 10:48
Türkiyədə daha bir müxalif media qurumuna qarşı əməliyyat - həbslər aparıldı, “Sözcü TV”yə qəyyum təyin edildi...

17.11.2026 / 10:37
Akademik Əhliman Əmiraslanovun doğum günüdür

17.11.2026 / 10:24
Gürcüstandan Azərbaycana avtomobil gətirənlərə PİS XƏBƏR – Yeni rüsum tətbiq edildi

17.11.2026 / 10:12
Zakir Həsənov hərbi qulluqçulara ali hərbi rütbələri təqdim edib

17.11.2026 / 10:05
Bakıda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr keçirildi

17.11.2026 / 09:37
Azərbaycan və Aİ ikitərəfli əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müzakirə ediblər

17.11.2026 / 09:33
Hikmət Hacıyev Aİ nümayəndələri ilə Azərbaycanla əməkdaşlığı müzakirə edib

17.11.2026 / 09:10
Siqaret bahalaşacaq...

17.11.2026 / 08:49
Mehriban Əliyeva Milli Dirçəliş Günü ilə bağlı paylaşım edib

17.11.2026 / 08:35
Xocavənd, Cəbrayıl və Zəngilana növbəti köç karvanı yola salındı - 83 ailə...

17.11.2026 / 07:02
ABŞ banklarında genişmiqyaslı elektron sistem nasazlığı baş verib - yetkililər kibercinayətkarlığı istisna edir

16.11.2026 / 23:42
Mossadın 2006-cı ildə İstanbulda bir İran generalını qaçıraraq öldürdüyü ortaya çıxdı – ƏMƏLİYYATIN DEATALLARI açıldı...

16.11.2026 / 23:33
Hikmət Hacıyev və Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycan-Aİ tərəfdaşlığını müzakirə ediblər

16.11.2026 / 22:47
Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

16.11.2026 / 22:35
Kremldən hakim partiya deputatlarına tapşırıq gəldi - qələbəyə hazırlaşın...

16.11.2026 / 22:20
Trampın kürəkəninin Serbiyadakı biznesi ləğv edildi

16.11.2026 / 22:14
Rusiyanın Gürcüstan və Ukraynaya hücumlarından əvvəlki vəziyyət yaranır - Avropaya yeni müharibə xəbərdarlığı...

16.11.2026 / 22:11
Fatma Betülün ardından İstanbul Fond Birjasının keçmiş rəhbəri də saxlandı

16.11.2026 / 21:58
Trampın oğullarının Qazaxlstanda 1.2 milyard dollarlıq investisiya layihəsi var...

16.11.2026 / 21:50
Ukrayna üzrə növbəti danışıqlar Avropada keçirilə bilər - Aİ ölkələri yeni təkliflər irəli sürdü...

16.11.2026 / 21:32
Polşa Ukrayna danışıqlarında rol aldı - PURL boykotu bitəcək?

16.11.2026 / 21:14
Qaraqoyunlu Cahanşahın ermənilərə simpatiyasının sirləri - Eçmiədzini ermənələrə hədiyyə edənlər...

16.11.2026 / 20:57
İran müharibəsi artıq bitdi...Əsas yekunlar...

16.11.2026 / 20:40
ASB-nin Dublin Zirvəsində Naxçıvanın mühüm bir məsələsi həll edildi...

16.11.2026 / 20:24
Universitet tələbələri ilə görüşən Şərurlu İsfəndiyar hansı qəbahətlərə yol verdi?!...

16.11.2026 / 20:09
Azərbaycanın Strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrində tək riskli məqam - analitiklər razılaşmır...

16.11.2026 / 19:53
Avropa siyasi məkanına yeni diplomatik fəallıq fenomeni gəlir...

16.11.2026 / 19:38
ASB-nin Dublin sammitində Əliyev daha bir uğur qazandı - Litva prezidenti açıqladı...

16.11.2026 / 19:24
Türkdilli xalqların ortaq mədəni irsi memarlıq timsalında

16.11.2026 / 19:10
Qara dənizdə içərisində 4 azərbaycanlının da olduğu gəmi vurularaq batırıldı...

16.11.2026 / 18:56
ABŞ-ın Avropadan çəkilməsinə icazə verilmir - Tramp çətinə düşdü...

16.11.2026 / 18:42
Paşinyan Azərbaycanın tam haqlı olduğunu bütün Avropaya bəyan etdi...

16.11.2026 / 18:27
Üç ölkə liderləri Çin görüşünün gündəliyində razılaşa bilmədilər

16.11.2026 / 18:23
Ceyhun Bayramovla Birləşmiş Krallığın XİN başçısı arasında telefon danışığı olub

16.11.2026 / 18:18
AMEA-da Səhəndin 100 illiyinə həsr olunmuş elmi konfrans keçirilib - FOTO

16.11.2026 / 18:10
Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçildi

16.11.2026 / 18:02
Çin Rusiyadan dəstəyini geri çəkir, Putinin yeni Yalta arzusu suya düşür...

16.11.2026 / 17:45
Azərbaycanla Britaniya qarşılarında yeni yol açdılar...

16.11.2026 / 17:30
Gələn ildən əmanətçilərin qazancından vergi tutula bilər - faizlər də açıqlandı...

16.11.2026 / 17:17
Avropa yenidən Rusiya qazı üçün milyardlarla dollar ödəyir...

16.11.2026 / 17:12
Əhalinin dərman və ərzaq xərcləri artır...

16.11.2026 / 16:50
Ramiz Mehdiyevi ifrat tərifləyənlər risk aıtındadır – “kardinal” dövlət çevrilişində ittiham olunur...

16.11.2026 / 16:10
Azərbaycan ASB-nin yeni beynəlxalq təşkilata çevrilməsini önəmli saymır - niyə?..

16.11.2026 / 15:57
Hikmət Hacıyev: "Azərbaycan NATO ilə tərəfdaşlığı inkişaf etdirməyə hazırdır" - FOTO

16.11.2026 / 15:20
Ermənistan Rusiyadan qopur, İran o gücdə deyil, Azərbaycanla isə problem var...

16.11.2026 / 14:45
Azərbaycanda pensiya Ermənistandan 2 dəfə, Rusiyadan isə 40 dollar çoxdur - RƏQƏMLƏR

16.11.2026 / 14:32
Devlər Çində Ukrayna problemini yerdən qaldıra bil(məy)əcək... Tərəddüdlər...

16.11.2026 / 14:01
Azərbaycan 2030-cu ildə 27-ci Ümumdünya Enerji Konqresinə ev sahibliyi edəcək...

16.11.2026 / 13:57
Moskvanın sülh üçün maksimalist tələblərinə Aİ-dən maksimalist qarşılıq - Rusiya qoşunları bütün ölkələrdən çıxarılsın…

16.11.2026 / 13:52
Hesablama Palatası cari xərclərin artım tempinə limit qoyulmasını təklif etdi...

16.11.2026 / 13:38
“Bir pəncərə” informasiya sistemi haqqında əsasnamə təsdiq edildi

16.11.2026 / 13:35
Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir.

16.11.2026 / 13:34
“Yüksəliş” müsabiqəsinin keçirilməsi üçün bir milyon manat ayrıldı

16.11.2026 / 13:30
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində dövlət idarəetməsi təkmilləşdiriləcək - FƏRMAN

16.11.2026 / 13:21
Rumıniya Qara dəniz regionunun təhlükəsizliyi ilə bağlı Bakı ilə danışıqlar aparacaq...

16.11.2026 / 13:08
Aİ-nin genişlənmə sammitinə Gürcüstandan yalnız səfir dəvət olundu, Tiflis tədbirdən imtina etdi...

16.11.2026 / 12:43
Ukrayna Rostov vilayətində neft bazasını və qazpaylayıcı stansiyanı vurdu...

16.11.2026 / 12:29
Üç qitədəki Strateji Tərəfdaşlarımızın bizə faydaları nə ola bilər?! - Tək bir cümlə...

16.11.2026 / 12:20
Əmək Məcəlləsində dəyişikliklər təsdiqləndi

16.11.2026 / 12:18
İran parlamenti kəşfiyyat nazirinin müctəhid olması tələbini ləğv etdi...

16.11.2026 / 12:15
Prezident İlham Əliyev Dövlət Qulluğu Məcəlləsini təsdiqlədi

16.11.2026 / 12:05
Büdcəyə ən çox pul gətirən vergi bəlli oldu – Çoxumuz hər gün ödəyirik!

16.11.2026 / 11:53
Hörmüz boğazında iki neft tankeri minaya düşərək partladı...

16.11.2026 / 11:31
Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

16.11.2026 / 11:20
Ukrayna Krım körpüsünə növbəti dəfə zərbə endirdi – nəqliyyatın hərəkəti dayandırıldı...

16.11.2026 / 11:03
Mağazada qiymət göstərməyənlər 1 650 manatadək cərimələnəcək

16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı

16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı

16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı

16.11.2026 / 09:55
İrandan Azərbaycana dronla narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - aparatı idarə edən iranlı da yaxalandı

16.11.2026 / 09:36
Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri yenidən görüşəcək

16.11.2026 / 09:05
Bakıda mağaza və evlərdən oğurluq edən şəxslər saxlandı

16.11.2026 / 07:22
Babil İmperiyasının süqut etmə tarixi dəqiqləşdirildi - mübahisə bitdi

16.11.2026 / 07:11
Tramp-Putin-Tszinpin görüşünün tarixi bəlli oldu

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ