Bazar ertəsi günü, 16 noyabr 2026
     

Azərbaycan ASB-nin yeni beynəlxalq təşkilata çevrilməsini önəmli saymır - niyə?..

Image


Avropa Siyasi Birliyi (ASB) Avropa ölkələri arasında siyasi dialoqun, qarşılıqlı məsləhətləşmələrin və regional əməkdaşlığın inkişafı baxımından mühüm platformalardan biri kimi çıxış edir. Azərbaycanın bu platformada fəal iştirakı ölkəmizin Avropa ilə siyasi əlaqələrinin genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bununla belə, Bakı ASB-nin yeni beynəlxalq təşkilata çevrilməsini və əlavə institusional strukturlar yaradılmasını zəruri hesab etmir. Azərbaycanın bu yanaşması platformanın ilkin missiyasının qorunması və mövcud beynəlxalq mexanizmlərin imkanlarından səmərəli istifadə edilməsi ilə bağlıdır.

Azərbaycanın Avropa Siyasi Birliyinin institusional təşkilata çevrilməsinə qarşı çıxaraq onun çevik siyasi dialoq platforması kimi qalmasını dəstəkləməsi hansı strateji maraqlardan irəli gəlir? Bu mövqe ölkəmizin Avropa ilə münasibətlərinə və platformada siyasi təsir imkanlarına necə təsir göstərə bilər? ASB-nin gələcək fəaliyyətində Azərbaycanın yanaşmasının qəbul olunması nə dərəcədə realdır?

Abutalıb Səmədov: "Azərbaycan Avropadan uzaqlaşmaq deyil, Avropa Siyasi Birliyində söz sahibi olmaq istəyir"

İki

Politoloq Abutalıb Səmədov "Bakı-Xəbər" qəzetinə müsahibəsində Azərbaycanın Avropa Siyasi Birliyinin institusional təşkilata çevrilməsinə qarşı çıxmasının səbəblərini şərh edib. O bildirib ki, bu mövqenin arxasında həm yaxın tarixi təcrübə, həm də Avropa Siyasi Birliyinin yaradılma fəlsəfəsinə sadiqlik dayanır.

Politoloqun sözlərinə görə, Azərbaycanın belə bir təşəbbüsə ehtiyatla yanaşması üçün əsaslı səbəbləri var. Çünki beynəlxalq təcrübə göstərir ki, dialoq və məsləhətləşmə platformalarının sonradan mürəkkəb institusional strukturlara çevrilməsi onların fəaliyyətinin səmərəliliyini artırmaq əvəzinə, əksinə, azalda bilər. Bunun ən bariz nümunələrindən biri ATƏM-in ATƏT-ə çevrilməsidir.

Abutalıb Səmədov xatırladıb ki, 1975-ci ildə məşvərət platforması kimi yaradılan ATƏM Avropada təhlükəsizlik və əməkdaşlıq məsələlərinin müzakirəsi üçün mühüm imkanlar formalaşdırmışdı. Lakin 1994-cü ildə Budapeşt sammitində onun təşkilata çevrilməsi ilə bağlı qərar qəbul edildikdən sonra institusional strukturlaşma prosesi başladı. Bununla belə, təşkilatın fəaliyyətində gözlənilən səmərəlilik əldə olunmadı.

Onun sözlərinə görə, ATƏM dövründə sammitlər daha müntəzəm keçirildiyi halda, ATƏT-ə çevrildikdən sonra dövlət və hökumət başçılarının görüşləri arasındakı fasilələr getdikcə uzandı. 1996-cı ildə Lissabonda, 1999-cu ildə İstanbulda və 2010-cu ildə Astanada sammitlər keçirildi. Sonrakı dövrdə isə yeni sammit təşkil olunmadı. Bu vəziyyət dövlətlərin təşkilatın faydalılığına münasibətinin dəyişdiyini göstərir.

Politoloq hesab edir ki, ATƏT-in Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində fəaliyyəti də bu qurumun institusional imkanlarının real nəticələrə çevrilmədiyini nümayiş etdirdi. Azərbaycan bu təcrübəni yaşamış dövlət kimi Avropa Siyasi Birliyinin də əlavə bürokratik strukturlarla yüklənməsinə qarşı çıxmaqda haqlıdır.

Abutalıb Səmədov qeyd edib ki, Avropa Siyasi Birliyi 2022-ci ildə məhz dialoq platforması kimi yaradılıb. Məqsəd Avropa İttifaqına üzv olan və olmayan ölkələrin ümumi maraq doğuran siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etməsi, ortaq yanaşmalar formalaşdırmasıdır. Bu platformanın üstünlüyü onun çevikliyində, müxtəlif siyasi mövqelərə malik dövlətləri eyni müzakirə masası ətrafında birləşdirə bilməsindədir.

Politoloqun fikrincə, 2022-ci ilin oktyabrında Praqada keçirilən ilk sammit Azərbaycan üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyıb. Həmin görüşdə Azərbaycanın və Ermənistanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin qarşılıqlı tanınması ilə bağlı əldə olunan razılaşma sonrakı proseslər baxımından əhəmiyyətli mərhələ olub. Lakin növbəti Qranada sammitində yaranan vəziyyət göstərdi ki, platformanın müsbət proseslərə təkan vermək imkanları ilə yanaşı, qeyri-konstruktiv yanaşmaların münasibətləri gərginləşdirməsi riski də mövcuddur. Azərbaycan həmin sammitdə iştirak etməmək qərarı vermişdi.

Abutalıb Səmədov hesab edir ki, Avropa Siyasi Birliyinin ayrı-ayrı dövlətlərə təzyiq göstərmək vasitəsinə çevrilməsi onun ilkin məqsədlərinə ziddir. Belə yanaşma platformanın etimad və dialoq imkanlarını zəiflədə, gələcək fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də birliyin institusional təşkilata çevrilməsi deyil, mövcud dialoq formatının daha da inkişaf etdirilməsi prioritet olmalıdır.

O vurğulayıb ki, Avropa Siyasi Birliyi çərçivəsində enerji təhlükəsizliyindən tutmuş iqtisadi əməkdaşlığa, nəqliyyat və tranzit əlaqələrindən regional təhlükəsizliyə qədər geniş spektrli məsələlər müzakirə edilə bilər. Bu müzakirələr konkret əməkdaşlıq imkanlarının yaranmasına və ortaq qərarların qəbuluna şərait yaradır. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rol da belə əməkdaşlığın əhəmiyyətini göstərir. Avropanın Rusiya qazından asılılığının azaldılması prosesində Azərbaycanın iştirakını bu baxımdan xüsusi qeyd etmək olar.

Politoloqun qənaətinə görə, Azərbaycanın mövqeyi Avropadan uzaqlaşmaq niyyətindən irəli gəlmir. Əksinə, ölkə heç bir əlavə institusional öhdəlik altına girmədən siyasi müstəqilliyini və manevr imkanlarını qorumaqla Avropa Siyasi Birliyinin gələcək gündəliyinin formalaşmasında fəal iştirak etmək istəyir.

O bildirib ki, Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi, tranzit imkanları və Cənubi Qafqazda regional təhlükəsizlik baxımından artan rolu ölkənin beynəlxalq siyasi çəkisini yüksəldir. Azərbaycan bu potensialdan istifadə edərək Avropa Siyasi Birliyində söz sahibi olmaq və müzakirə olunan məsələlərin gündəliyinə təsir göstərmək niyyətindədir.

Abutalıb Səmədov hesab edir ki, Azərbaycanın bu mövqeyi Böyük Britaniya, Türkiyə və bir sıra Avropa İttifaqı ölkələri tərəfindən də dəstəklənə bilər. Çünki dialoq platformasının əlavə bürokratik strukturlarla yüklənmədən fəaliyyətini davam etdirməsi həm siyasi çeviklik, həm də əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından daha məqsədəuyğundur. Onun fikrincə, Azərbaycanın mövqeyi Avropa Siyasi Birliyinin yaradılma fəlsəfəsinə sədaqətin və bu platformanın gələcək imkanlarını qorumaq istəyinin ifadəsidir.

Dəniz NƏSİRLİ



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

16.11.2026 / 16:10
Azərbaycan ASB-nin yeni beynəlxalq təşkilata çevrilməsini önəmli saymır - niyə?..

16.11.2026 / 15:20
Ermənistan Rusiyadan qopur, İran o gücdə deyil, Azərbaycanla isə problem var...

16.11.2026 / 14:45
Azərbaycanda pensiya Ermənistandan 2 dəfə, Rusiyadan isə 40 dollar çoxdur - RƏQƏMLƏR

16.11.2026 / 14:32
Devlər Çində Ukrayna problemini yerdən qaldıra bil(məy)əcək... Tərəddüdlər...

16.11.2026 / 14:01
Azərbaycan 2030-cu ildə 27-ci Ümumdünya Enerji Konqresinə ev sahibliyi edəcək...

16.11.2026 / 13:57
Moskvanın sülh üçün maksimalist tələblərinə Aİ-dən maksimalist qarşılıq - Rusiya qoşunları bütün ölkələrdən çıxarılsın…

16.11.2026 / 13:52
Hesablama Palatası cari xərclərin artım tempinə limit qoyulmasını təklif etdi...

16.11.2026 / 13:38
“Bir pəncərə” informasiya sistemi haqqında əsasnamə təsdiq edildi

16.11.2026 / 13:35
Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir.

16.11.2026 / 13:34
“Yüksəliş” müsabiqəsinin keçirilməsi üçün bir milyon manat ayrıldı

16.11.2026 / 13:30
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində dövlət idarəetməsi təkmilləşdiriləcək - FƏRMAN

16.11.2026 / 13:21
Rumıniya Qara dəniz regionunun təhlükəsizliyi ilə bağlı Bakı ilə danışıqlar aparacaq...

16.11.2026 / 13:08
Aİ-nin genişlənmə sammitinə Gürcüstandan yalnız səfir dəvət olundu, Tiflis tədbirdən imtina etdi...

16.11.2026 / 12:43
Ukrayna Rostov vilayətində neft bazasını və qazpaylayıcı stansiyanı vurdu...

16.11.2026 / 12:29
Üç qitədəki Strateji Tərəfdaşlarımızın bizə faydaları nə ola bilər?! - Tək bir cümlə...

16.11.2026 / 12:20
Əmək Məcəlləsində dəyişikliklər təsdiqləndi

16.11.2026 / 12:18
İran parlamenti kəşfiyyat nazirinin müctəhid olması tələbini ləğv etdi...

16.11.2026 / 12:15
Prezident İlham Əliyev Dövlət Qulluğu Məcəlləsini təsdiqlədi

16.11.2026 / 12:05
Büdcəyə ən çox pul gətirən vergi bəlli oldu – Çoxumuz hər gün ödəyirik!

16.11.2026 / 11:53
Hörmüz boğazında iki neft tankeri minaya düşərək partladı...

16.11.2026 / 11:31
Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

16.11.2026 / 11:20
Ukrayna Krım körpüsünə növbəti dəfə zərbə endirdi – nəqliyyatın hərəkəti dayandırıldı...

16.11.2026 / 11:03
Mağazada qiymət göstərməyənlər 1 650 manatadək cərimələnəcək

16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı

16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı

16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı

16.11.2026 / 09:55
İrandan Azərbaycana dronla narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - aparatı idarə edən iranlı da yaxalandı

16.11.2026 / 09:36
Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri yenidən görüşəcək

16.11.2026 / 09:05
Bakıda mağaza və evlərdən oğurluq edən şəxslər saxlandı

16.11.2026 / 07:22
Babil İmperiyasının süqut etmə tarixi dəqiqləşdirildi - mübahisə bitdi

16.11.2026 / 07:11
Tramp-Putin-Tszinpin görüşünün tarixi bəlli oldu

16.11.2026 / 06:59
"Türkiyə özünü yeniləyir" - Yeni Partiya bu şüar altında Qurultay keçirdi

16.11.2026 / 06:49
İranın Tramp və administrasiya üzvlərinə qarşı sui-qəsd planı açıldı - bir çox yüksək rütbəli şəxs hərbi bazalara köçürüldü

16.11.2026 / 06:40
Zaxarova Consonun Moskvada çox içməsinə şahidlik etdi - “Elə deyirdi süz…”

15.11.2026 / 22:36
Estoniya Rusiya ilə sərhəddəki bütün keçid məntəqələrini bağlayır...

15.11.2026 / 22:10
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında həftəlik fəaliyyəti ilə bağlı icmal yayımlanıb - VİDEO

15.11.2026 / 22:02
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına qarşı kiberhücumlar müşahidə olunur

15.11.2026 / 19:54
Prezident: "Ümummilli Liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur"

15.11.2026 / 19:52
"Radio və televiziya dövlətçilik ənənələrimizin, milli kimliyimizin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır" - Prezident

15.11.2026 / 19:46
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın televiziya və radio işçilərini təbrik etdi

15.11.2026 / 18:43
Ağstafada sursat partladı - ölən və yaralanan var...

15.11.2026 / 18:30
Bayden memuarında Zelenskini “nankor”, Putini isə “yeniyetmə kimi” xarakterizə edib

15.11.2026 / 18:11
Rumıniya Qara dənizdə azərbaycanlıların olduğu gəmiyə hücuma görə Rusiyanı günahlandırdı – qırıcılar havaya qaldırıldı...

15.11.2026 / 17:15
Kremlin Avropaya xəbərdarlıq - razılaşma olmasa, məqsədimizə hərbi yolla nail olacağıq...

15.11.2026 / 16:31
"Söyüdlü kəndinin boşaldılacağı barədə məlumatlar əsassızdır" - Media və Yayım Şurası

15.11.2026 / 16:26
Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir - İlham Əhmədov yazır

15.11.2026 / 15:33
Rumıniya sahillərində azərbaycanlı dənizçilərin olduğu gəmi vuruldu...

15.11.2026 / 14:35
Putinin nəvələrinin Zelenski soyadı daşıdığı ortaya çıxdı... Uşaqların sənədləri illər sonra dəyişdirildi...

15.11.2026 / 14:19
Əliyevin Strateji dünya təfdaşlığı kursu şaxələnir - Avropa, Amerika, Mərkəzi Asiya, Çin, sonra kim...

15.11.2026 / 13:50
Trampa sui-qəsd iddiası ABŞ-ı ayağa qaldırdı... Bəzi rəsmilər evlərindən çıxarılıb təhlükəsiz yerlərə aparıldı...

15.11.2026 / 13:14
İranın nə qədər raketi var?... ABŞ kəşfiyyatı açıqladı – müharibəyə baxmayaraq...

15.11.2026 / 12:09
Daha bir super güclə Strateji tərəfdaşlıq qurduq - Azərbaycanı nələr gözləyir...

15.11.2026 / 11:42
İran Bəhreyndə ABŞ-ın radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdi...

15.11.2026 / 11:18
Kadırov Qroznıda Putinin adını daşıyan yeni rayon salır...

15.11.2026 / 11:10
Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik etdi

15.11.2026 / 10:31
Azərbaycan Fələstini Milli Günü münasibətilə təbrik edib

15.11.2026 / 10:11
Tramp İrana yeni zərbələrdən bu halda imtina edəcək – Ağ Evdə qapalı müzakirələr gedir...

15.11.2026 / 09:27
"Azərbaycanın artan geosiyasi nüfuzu onu Avropa üçün mühüm tərəfdaşa çevirib" - Vüqar Rəhimzadə

15.11.2026 / 08:55
Hörmüz boğazında iki neft tankerində partlayış baş verib...

14.11.2026 / 18:21
Macarıstanda keçmiş nazirə qarşı əməliyyat - ələ keçirilən pulları 12 nəfər beş aparatla səkkiz saata saydı...

14.11.2026 / 17:45
ABŞ-dan Ukraynaya şok təklif... Donbası ruslara verin, NATO-ya üzv olun - Zelenski detalları açıqladı...

14.11.2026 / 16:50
Ev təsərrüfatları ilə bağlı yeni qaydalar əslində əhalinin öz mənafelərinə uyğundur - baxın, necə...

14.11.2026 / 16:10
Sabunçuda avtomobildən 6 min oğurlayan şəxs yaxalandı

14.11.2026 / 16:02
Rusiya XİN Zelenskinin Moskvaya getməkdən imtina etməsinə belə münasibət bildirdi - icazə vermirlər...

14.11.2026 / 15:46
Tramp, Putin və Cinpin İran məsələsini üzbəüz müzakirə edəcək – tarix açıqlandı...

14.11.2026 / 15:09
“Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasına və Azərbaycanla davamlı sülhə yaxınıq” - Paşinyan

14.11.2026 / 14:31
Rusiya ABŞ-dan NATO-nun Avropada və Cənubi Qafqazda hərbi mövcudluğunun məhdudlaşdırılmasını tələb etdi...

14.11.2026 / 14:06
Rusiya hərbçilərinin Gümrüdə 30 ildə törətdikləri cinayətlərin hesabatı aparıldı...

14.11.2026 / 13:46
Qaradağda evdən 7050 manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlandı

14.11.2026 / 13:14
Ermənistan XİN-in saxtakarlığı İFŞA OLUNDU...

14.11.2026 / 12:30
Moskva məhkəməsi Ukraynanın sabiq müdafiə naziri Reznikov barəsində qiyabi həbs qərarı çıxardı...

14.11.2026 / 12:07
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 59 nəfər saxlandı

14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur - BƏYANAT

14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...

14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu - RƏSMİ

14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı - naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...

14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...

14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu

13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı - sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...

13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi - xəstəxana və banklar təhlükədə...

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ