Bazar ertəsi günü, 16 noyabr 2026
     

Ermənistan Rusiyadan qopur, İran o gücdə deyil, Azərbaycanla isə problem var...

Image


Ermənistan İrandan qaz idxalını əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər, lakin bunun üçün ciddi texniki və infrastruktur işləri görülməlidir. Hazırda İran-Ermənistan qaz kəmərinin real ötürmə imkanları ildə təxminən 1,1 milyard kubmetr hesab edilsə də, barter müqaviləsi və elektrik enerjisi ötürmə imkanlarının məhdudluğu səbəbindən Ermənistan faktiki olaraq cəmi 450–480 milyon kubmetr qaz alır.

İran qazının həcmini ildə 2,2–2,3 milyard kubmetrə çatdırmaq üçün iki əsas şərt var:

- Ermənistanda qazın təzyiqini artıracaq kompressor stansiyası tikilməlidir. Bunun 2–3 il və on milyonlarla dollar vəsait tələb edəcəyi gözlənilir.

- Ermənistanla İran arasında 400 kilovoltluq elektrik ötürücü xətti tamamlanmalıdır. Bu, İrana elektrik enerjisi ixracını artıraraq barter əsasında daha çox qaz almağa imkan verə bilər.

Hətta bu layihələr reallaşsa belə, Ermənistanın Rusiyadan qaz asılılığı tam aradan qalxmayacaq. Ölkənin illik Rusiya qazı istehlakı təxminən 2,5 milyard kubmetrdir. İran qazının artırılması nəticəsində Ermənistanın təxminən 700–750 milyon kubmetr qazı öz ehtiyacları üçün əlavə saxlamaq imkanı yarana bilər.

Yəni İran qazı Ermənistan üçün Rusiyaya tam alternativ deyil, lakin enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi və Rusiyadan asılılığın müəyyən qədər azaldılması baxımından əhəmiyyətli imkan yarada bilər. Bununla belə, layihənin reallaşması həm infrastruktur investisiyalarından, həm də İranla elektrik enerjisi müqabilində qaz mübadiləsi mexanizminin davam etməsindən asılıdır.

İran-Ermənistan qaz kəmərinin texniki imkanları artırılsa belə, İran qazı Ermənistanın Rusiyadan aldığı təbii qazı tam əvəz edə bilmir. Belə olan halda, yaranan enerji boşluğunun Azərbaycan qazı hesabına doldurulması nə dərəcədə mümkündür? Azərbaycanın Ermənistana qaz ixracı üçün texniki və siyasi imkanlar varmı? Belə bir əməkdaşlıq regionda enerji təhlükəsizliyinə və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə necə təsir göstərə bilər?

Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında Rusiyadan qaz asılılığının azaldılması və alternativ təchizat mənbələrinin axtarılması məsələsi aktuallığını qoruyur. Hazırda ölkənin qaz tələbatının təxminən 90 faizi Rusiya, 10 faizi isə İran hesabına təmin edilir. İran qazının həcminin artırılması istiqamətində müəyyən razılaşmalar olsa da, mövcud infrastruktur bu imkanların tam reallaşdırılmasına şərait yaratmır. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın Ermənistanın qaz təchizatında alternativ mənbə kimi çıxış etməsi ehtimalı da müzakirə mövzusuna çevrilir.

Oqtay Qasımov: "Azərbaycan qazı Ermənistan üçün alternativ enerji mənbəyinə çevrilə bilər"

Oqtay Qasımov: "Vardanyanın işi ilə sülh müqaviləsi arasında heç bir əlaqə yoxdur"

Politoloq Oqtay Qasımov məsələ ilə bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Ermənistan Rusiya ilə münasibətlərdə yaranan problemləri və enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı riskləri nəzərə alaraq İrandan qaz idxalını artırmağa çalışır. Lakin bunun üçün ciddi infrastruktur işlərinin görülməsi tələb olunur.

Onun sözlərinə görə, İran qazının Ermənistana nəqlinin artırılması kompressor stansiyalarının tikintisini, mövcud boru kəmərlərinin texniki imkanlarının genişləndirilməsini və elektrik enerjisi mübadiləsi infrastrukturunun tamamlanmasını zəruri edir. Bu proses müəyyən vaxt və maliyyə vəsaiti tələb etdiyindən İranın yaxın perspektivdə Rusiyanı tam əvəz etməsi real görünmür. Buna görə də Ermənistanın qaz idxalını müxtəlif mənbələr hesabına şaxələndirməyə çalışması gözləniləndir.

Politoloq hesab edir ki, belə bir şəraitdə Azərbaycan da Ermənistanın enerji təchizatında iştirak edə bilər. Artıq bu istiqamətdə müəyyən ilkin zəminin formalaşdığını söyləmək mümkündür. Belə ki, son bir ildə Azərbaycanın Ermənistana yanacaq məhsulları tədarük etməsi tərəflər arasında iqtisadi-ticari əlaqələrin genişlənməsi baxımından müəyyən təcrübə yaradıb. Bu əməkdaşlıq gələcəkdə enerji sahəsində daha geniş münasibətlərin qurulmasına da zəmin hazırlaya bilər.

Oqtay Qasımovun fikrincə, Azərbaycan qazının Ermənistana nəqli üçün texniki imkanların mövcudluğu da ayrıca diqqətə layiqdir. Sovet dövründə Azərbaycan ərazisindən Ermənistana qaz nəqlini təmin edən boru kəmərləri mövcud olub. Həmin infrastrukturun müəyyən hissəsinin qorunub saxlanıldığı nəzərə alınarsa, texniki vəziyyətin qiymətləndirilməsi, zəruri bərpa və modernləşdirmə işlərinin aparılması ilə bu marşrutun yenidən istifadəsi məsələsi gündəmə gələ bilər.

Bununla belə, 35 ildən artıq müddətdə istismar edilməyən kəmərlərin texniki vəziyyəti, təhlükəsizlik tələbləri, ötürmə qabiliyyəti və iqtisadi səmərəliliyi ayrıca araşdırılmalıdır. Eyni zamanda, qaz nəqlinin bərpası üçün yalnız boru kəmərlərinin mövcudluğu kifayət etmir. Bunun üçün tərəflər arasında siyasi razılaşma, kommersiya müqavilələri, tranzit və tarif məsələlərinin həlli də vacibdir.

Politoloq hesab edir ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın yaranması təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan əhəmiyyətli nəticələr verə bilər. Belə bir əməkdaşlıq Cənubi Qafqazda qarşılıqlı iqtisadi asılılığın və regional inteqrasiyanın güclənməsinə, uzun illər davam edən qarşıdurmanın yerini praktiki əməkdaşlığa verməsinə şərait yarada bilər.

Oqtay Qasımov qeyd edib ki, bu prosesin daha geniş regional əməkdaşlıq formatına çevrilməsi də mümkündür. Azərbaycan Prezidentinin 2023-cü ildə Tiflisdə səsləndirdiyi Cənubi Qafqazın üç ölkəsinin əməkdaşlığı ideyası bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan arasında iqtisadi, nəqliyyat, enerji və ticarət əlaqələrinin inkişafı bütövlükdə regionun strateji əhəmiyyətini artıra bilər.

Lakin bunun üçün ilk növbədə Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində siyasi maneələrin aradan qaldırılması vacibdir. Politoloqun qənaətinə görə, Ermənistanın konstitusiya dəyişiklikləri ilə bağlı prosesi irəli aparması, sülh müqaviləsinin imzalanması və münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində real addımlar atması regional əməkdaşlığın genişlənməsinə imkan verə bilər.

Beləliklə, Azərbaycan qazının Ermənistan bazarına çıxışı hazırda reallaşmış layihə deyil, lakin texniki, iqtisadi və siyasi şərtlər formalaşacağı təqdirdə müzakirə oluna biləcək əməkdaşlıq istiqamətidir. Bu, Ermənistanın enerji mənbələrini şaxələndirməsinə, Azərbaycanın regional enerji təchizatçısı rolunun genişlənməsinə və Cənubi Qafqazda yeni iqtisadi münasibətlər sisteminin yaranmasına töhfə verə bilər.

Akif NƏSİRLİ



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

16.11.2026 / 15:20
Ermənistan Rusiyadan qopur, İran o gücdə deyil, Azərbaycanla isə problem var...

16.11.2026 / 14:45
Azərbaycanda pensiya Ermənistandan 2 dəfə, Rusiyadan isə 40 dollar çoxdur - RƏQƏMLƏR

16.11.2026 / 14:32
Devlər Çində Ukrayna problemini yerdən qaldıra bil(məy)əcək... Tərəddüdlər...

16.11.2026 / 14:01
Azərbaycan 2030-cu ildə 27-ci Ümumdünya Enerji Konqresinə ev sahibliyi edəcək...

16.11.2026 / 13:57
Moskvanın sülh üçün maksimalist tələblərinə Aİ-dən maksimalist qarşılıq - Rusiya qoşunları bütün ölkələrdən çıxarılsın…

16.11.2026 / 13:52
Hesablama Palatası cari xərclərin artım tempinə limit qoyulmasını təklif etdi...

16.11.2026 / 13:38
“Bir pəncərə” informasiya sistemi haqqında əsasnamə təsdiq edildi

16.11.2026 / 13:35
Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyi müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edir.

16.11.2026 / 13:34
“Yüksəliş” müsabiqəsinin keçirilməsi üçün bir milyon manat ayrıldı

16.11.2026 / 13:30
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində dövlət idarəetməsi təkmilləşdiriləcək - FƏRMAN

16.11.2026 / 13:21
Rumıniya Qara dəniz regionunun təhlükəsizliyi ilə bağlı Bakı ilə danışıqlar aparacaq...

16.11.2026 / 13:08
Aİ-nin genişlənmə sammitinə Gürcüstandan yalnız səfir dəvət olundu, Tiflis tədbirdən imtina etdi...

16.11.2026 / 12:43
Ukrayna Rostov vilayətində neft bazasını və qazpaylayıcı stansiyanı vurdu...

16.11.2026 / 12:29
Üç qitədəki Strateji Tərəfdaşlarımızın bizə faydaları nə ola bilər?! - Tək bir cümlə...

16.11.2026 / 12:20
Əmək Məcəlləsində dəyişikliklər təsdiqləndi

16.11.2026 / 12:18
İran parlamenti kəşfiyyat nazirinin müctəhid olması tələbini ləğv etdi...

16.11.2026 / 12:15
Prezident İlham Əliyev Dövlət Qulluğu Məcəlləsini təsdiqlədi

16.11.2026 / 12:05
Büdcəyə ən çox pul gətirən vergi bəlli oldu – Çoxumuz hər gün ödəyirik!

16.11.2026 / 11:53
Hörmüz boğazında iki neft tankeri minaya düşərək partladı...

16.11.2026 / 11:31
Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edildi

16.11.2026 / 11:20
Ukrayna Krım körpüsünə növbəti dəfə zərbə endirdi – nəqliyyatın hərəkəti dayandırıldı...

16.11.2026 / 11:03
Mağazada qiymət göstərməyənlər 1 650 manatadək cərimələnəcək

16.11.2026 / 10:44
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti minatəmizləməyə dəstəyi artırmağa çağırdı

16.11.2026 / 10:17
Şahdağda qarın hündürlüyü 20 santimetrə çatdı

16.11.2026 / 10:02
Bakıda güclü külək 32 ağacı sındırdı

16.11.2026 / 09:55
İrandan Azərbaycana dronla narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - aparatı idarə edən iranlı da yaxalandı

16.11.2026 / 09:36
Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri yenidən görüşəcək

16.11.2026 / 09:05
Bakıda mağaza və evlərdən oğurluq edən şəxslər saxlandı

16.11.2026 / 07:22
Babil İmperiyasının süqut etmə tarixi dəqiqləşdirildi - mübahisə bitdi

16.11.2026 / 07:11
Tramp-Putin-Tszinpin görüşünün tarixi bəlli oldu

16.11.2026 / 06:59
"Türkiyə özünü yeniləyir" - Yeni Partiya bu şüar altında Qurultay keçirdi

16.11.2026 / 06:49
İranın Tramp və administrasiya üzvlərinə qarşı sui-qəsd planı açıldı - bir çox yüksək rütbəli şəxs hərbi bazalara köçürüldü

16.11.2026 / 06:40
Zaxarova Consonun Moskvada çox içməsinə şahidlik etdi - “Elə deyirdi süz…”

15.11.2026 / 22:36
Estoniya Rusiya ilə sərhəddəki bütün keçid məntəqələrini bağlayır...

15.11.2026 / 22:10
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında həftəlik fəaliyyəti ilə bağlı icmal yayımlanıb - VİDEO

15.11.2026 / 22:02
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına qarşı kiberhücumlar müşahidə olunur

15.11.2026 / 19:54
Prezident: "Ümummilli Liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur"

15.11.2026 / 19:52
"Radio və televiziya dövlətçilik ənənələrimizin, milli kimliyimizin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır" - Prezident

15.11.2026 / 19:46
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın televiziya və radio işçilərini təbrik etdi

15.11.2026 / 18:43
Ağstafada sursat partladı - ölən və yaralanan var...

15.11.2026 / 18:30
Bayden memuarında Zelenskini “nankor”, Putini isə “yeniyetmə kimi” xarakterizə edib

15.11.2026 / 18:11
Rumıniya Qara dənizdə azərbaycanlıların olduğu gəmiyə hücuma görə Rusiyanı günahlandırdı – qırıcılar havaya qaldırıldı...

15.11.2026 / 17:15
Kremlin Avropaya xəbərdarlıq - razılaşma olmasa, məqsədimizə hərbi yolla nail olacağıq...

15.11.2026 / 16:31
"Söyüdlü kəndinin boşaldılacağı barədə məlumatlar əsassızdır" - Media və Yayım Şurası

15.11.2026 / 16:26
Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir - İlham Əhmədov yazır

15.11.2026 / 15:33
Rumıniya sahillərində azərbaycanlı dənizçilərin olduğu gəmi vuruldu...

15.11.2026 / 14:35
Putinin nəvələrinin Zelenski soyadı daşıdığı ortaya çıxdı... Uşaqların sənədləri illər sonra dəyişdirildi...

15.11.2026 / 14:19
Əliyevin Strateji dünya təfdaşlığı kursu şaxələnir - Avropa, Amerika, Mərkəzi Asiya, Çin, sonra kim...

15.11.2026 / 13:50
Trampa sui-qəsd iddiası ABŞ-ı ayağa qaldırdı... Bəzi rəsmilər evlərindən çıxarılıb təhlükəsiz yerlərə aparıldı...

15.11.2026 / 13:14
İranın nə qədər raketi var?... ABŞ kəşfiyyatı açıqladı – müharibəyə baxmayaraq...

15.11.2026 / 12:09
Daha bir super güclə Strateji tərəfdaşlıq qurduq - Azərbaycanı nələr gözləyir...

15.11.2026 / 11:42
İran Bəhreyndə ABŞ-ın radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdi...

15.11.2026 / 11:18
Kadırov Qroznıda Putinin adını daşıyan yeni rayon salır...

15.11.2026 / 11:10
Prezident İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik etdi

15.11.2026 / 10:31
Azərbaycan Fələstini Milli Günü münasibətilə təbrik edib

15.11.2026 / 10:11
Tramp İrana yeni zərbələrdən bu halda imtina edəcək – Ağ Evdə qapalı müzakirələr gedir...

15.11.2026 / 09:27
"Azərbaycanın artan geosiyasi nüfuzu onu Avropa üçün mühüm tərəfdaşa çevirib" - Vüqar Rəhimzadə

15.11.2026 / 08:55
Hörmüz boğazında iki neft tankerində partlayış baş verib...

14.11.2026 / 18:21
Macarıstanda keçmiş nazirə qarşı əməliyyat - ələ keçirilən pulları 12 nəfər beş aparatla səkkiz saata saydı...

14.11.2026 / 17:45
ABŞ-dan Ukraynaya şok təklif... Donbası ruslara verin, NATO-ya üzv olun - Zelenski detalları açıqladı...

14.11.2026 / 16:50
Ev təsərrüfatları ilə bağlı yeni qaydalar əslində əhalinin öz mənafelərinə uyğundur - baxın, necə...

14.11.2026 / 16:10
Sabunçuda avtomobildən 6 min oğurlayan şəxs yaxalandı

14.11.2026 / 16:02
Rusiya XİN Zelenskinin Moskvaya getməkdən imtina etməsinə belə münasibət bildirdi - icazə vermirlər...

14.11.2026 / 15:46
Tramp, Putin və Cinpin İran məsələsini üzbəüz müzakirə edəcək – tarix açıqlandı...

14.11.2026 / 15:09
“Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasına və Azərbaycanla davamlı sülhə yaxınıq” - Paşinyan

14.11.2026 / 14:31
Rusiya ABŞ-dan NATO-nun Avropada və Cənubi Qafqazda hərbi mövcudluğunun məhdudlaşdırılmasını tələb etdi...

14.11.2026 / 14:06
Rusiya hərbçilərinin Gümrüdə 30 ildə törətdikləri cinayətlərin hesabatı aparıldı...

14.11.2026 / 13:46
Qaradağda evdən 7050 manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlandı

14.11.2026 / 13:14
Ermənistan XİN-in saxtakarlığı İFŞA OLUNDU...

14.11.2026 / 12:30
Moskva məhkəməsi Ukraynanın sabiq müdafiə naziri Reznikov barəsində qiyabi həbs qərarı çıxardı...

14.11.2026 / 12:07
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 59 nəfər saxlandı

14.11.2026 / 11:46
İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur - BƏYANAT

14.11.2026 / 11:23
Türkiyə Ermənistana uçan hərbi təyyarənin hava məkanından keçməsinə icazə vermədi...

14.11.2026 / 10:58
Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu - RƏSMİ

14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı - naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...

14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...

14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu

13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı - sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...

13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi - xəstəxana və banklar təhlükədə...

13.11.2026 / 22:10
Ərəb Parlamenti husilərin maliyyə və silah təchizatını kəsmək üçün hərəkətə keçdi...

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ