çərşənbə günü, 18 noyabr 2026
     

Xəzər İran-ABŞ savaşının əsas meydanlarından birinə çevrilir.

Image


ABŞ və İran arasında hərbi əməliyyatlar bərpa olunduğu halda savaşın coğrafiyasının yeni əraziləri də əhatə edəcəyi artıq rəsmən bəyan edilir. Bu dəfə Avropanın bəzi ölkələrinin ərazilərinin, eləcə də Xəzər dənizinin ABŞ-İran müharibəsinin əsas səhnələrindən biri olması gözlənilir. Artıq bu müstəvidə hərbi hazırlıqlar yüksək intensivliklə davam edir. ABŞ, xüsusən də Xəzər dənizi üzərindən İranın Rusiyadan müxtəlif məhsullar almasını, tətbiq olunan dəniz blokadasını dünyanın ən böyük gölü vasitəsilə yarmağa çalışmasını əngəlləməyə çalışır. İran isə indi onun üçün həyati əhəmiyyətə malik bu logistikasının əngəllənməsinin qarşısını almaqda israrlıdır.

Amerikanın dəniz blokadası və sanksiyalarına baxmayaraq, İran hərbi sənayesi üçün lazım olan məhsulları almağa davam edir. “Reuters” agentliyinin araşdırmasına görə, İran 2025-ci ilin yanvar ayından 2026-cı ilin iyun ayına qədər ən azı 2 milyard dollar dəyərində hərbi texnika, partlayıcı maddələr və ağır yük maşınları idxal edib. Çatdırılma üçün Xəzər dənizi vasitəsilə Rusiyadan gələn yük gəmilərindən, Orta Asiyadan avtomobil nəqliyyatından və Çindən gələn yük təyyarələrindən istifadə olunub. Bu fonda Amerika hakimiyyəti hərbi, kəşfiyyat və maliyyə strukturları arasında əməkdaşlıq yolu ilə bu kanallar üzərində nəzarəti gücləndirməyə ümid edir. Bir neçə gün öncə bu məqsədlə ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Xəzər dənizi və İranın quru sərhədləri, o cümlədən Mərkəzi Asiyadan gələn marşrutlar vasitəsilə silah və sanksiyalı malların daşınmasının qarşısını almaq missiyası daşıyan “Dəmir Qapı” İşçi Qrupunun yaradıldığını elan edib. Fransanın “Le Monde” qəzetinin məlumatına görə, ABŞ-ın bu addımı təsadüfi deyil, çünki İran və Rusiya arasında Xəzər dənizi ticarət, hərbi təchizat üçün əsas marşruta çevrilib. Nəşr qeyd edir ki, taxıl, dronlar, sursat və hərbi komponentlər ölkələr arasında Xəzər dənizi vasitəsilə daşınır. Təkcə yanvar-avqust ayları arasında Tehran Rusiya taxılının idxalını 70% artıraraq üçüncü ən böyük alıcıya çevrilib. Bundan əlavə, Moskvanın Tehrana modifikasiya edilmiş “Şahid” dronları və daşına bilən hava hücumundan müdafiə sistemlərini Xəzər dənizi vasitəsilə çatdırdığı barədə məlumatlar var. Bütün bunlar ABŞ-nin diqqətini daha çox Xəzər üzərində fokuslamasına səbəb olur. Amma bu hal təkcə İranı, yox, Xəzərdə həyati maraqları olan Rusiyanı da ciddi narahat edir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova bildirir: “ABŞ-ın Xəzər bölgəsində İranın ticarət və nəqliyyat yollarını izləmək və bloklamaq üçün xüsusi qrup yaratmaq planları Xəzəryanı dövlətlərin hüquq və maraqlarına açıq təhdiddir. Xəzər dənizindəki təhlükəsizlik məsələləri yalnız beş sahilyanı dövlətin daxili işidir. Biz bu son eskalasiya və təxribatçı addımı beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndiririk və İran hakimiyyətinin gələcək iqtisadi təzyiqin İran iqtisadiyyatının çökməsinə səbəb olmayacağı barədə bəyanatını tam dəstəkləyirik”.

İranın dəniz ticarətinin böyük əksəriyyəti ABŞ ilə bu ilin fevralında başlanan savaşdan öncə ölkənin cənub limanları vasitəsilə həyata keçirilirdi. Lakin ABŞ-ın dəniz embarqosu və infrastruktura hava hücumları Tehranı ticarəti Xəzər dənizinə və quru sərhədlərinə yönəltməyə məcbur edir. İran hakimiyyəti Xəzər dənizindəki Ənzəli, Əmirabad və Nouşəhr limanlarından geniş şəkildə istifadə edir. ABŞ-İsrail arasında İrana qarşı müharibədən əvvəlki illərdə şimal limanlarının əsas malların daşınmasında payı 18 faizdən artıq 30 faizə yüksəlib. İranın cənubundakı Şəhid Rəcai limanından fərqli olaraq, şimal limanları ölkənin mərkəzi hissəsindəki Tehran, İsfahan və Ərak kimi böyük şəhərlərə daha yaxındır. Çindən dəmir yolu ilə Qazaxıstan vasitəsilə Aktauya, daha sonra dəniz yolu ilə Xəzər dənizi limanlarına və avtomobil yolu ilə İrana yük daşıyan Çin-Aktau-Şimali İran marşrutu da Tehran üçün müstəsna önəm kəsb edir. Bütün bunlar fonunda indi ABŞ-nin Xəzərdə də İrana qarşı fəaliyyəti Tehranın sərt reaksiyasına səbəb olur. İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qərib-Abadi Xəzər bölgəsində Amerika təsirini genişləndirmək cəhdləri ilə bağlı Vaşinqtona xəbərdarlıq edib. Diplomatın sözlərinə görə, İran hakimiyyəti Amerika tərəfinin hərəkətlərini yaxından izləyir və Xəzər dənizinə çıxışı olan digər ölkələrlə gələcək addımları əlaqələndirmək niyyətindədir. Tehran bütün mümkün vasitələrlə Xəzər marşrutunu qorumaqda israrlıdır. Bu fonda "Fortune" jurnalı yazır ki, Ukrayna vaxtaşırı Xəzər dənizindəki gəmilərə hücum etməklə ABŞ-nin İran ətrafındakı blokadanı bağlamasına kömək edir. İranın Xəzər bölgəsi ABŞ və İsrail hücumlarına daha az məruz qalsa da, hələ bu ilin iyul ayında Ukrayna Tehranın İrana məxsus balıqçı gəmisini vurması nəticəsində bir mülki şəxs həlak olub. Ukrayna bunun İrana hərbi yük daşıyan Rusiya hərbi gəmisi olduğunu bəyan edib. Beləliklə, baş verənlər Xəzər dənizinin də artıq İran-ABŞ qarşıdurmasında əsas meydanlardan biri kimi indi adının dünyada daha çox hallanmasını şərtləndirir.

Samirə SƏFƏROVA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

18.11.2026 / 14:41
Xəzər İran-ABŞ savaşının əsas meydanlarından birinə çevrilir.

18.11.2026 / 14:33
Hörmüz boğazında üç tanker minaya düşdü – boğaz tam bağlandı...

18.11.2026 / 14:18
Ukrayna Krasnodarda iki iri neft emalı zavoduna yenidən zərbə endirdi...

18.11.2026 / 14:01
Putin Tramla görüşdən əvvəl Cinplə iki saatdan çox qapalı görüş keçirdi

18.11.2026 / 13:52
Tramp Çinə gedib

18.11.2026 / 13:46
Türkiyənin qlobal elektrikləşməni 35 faizə çatdırmaq təşəbüsünə 75 ölkə dəstək verib

18.11.2026 / 13:33
Kərkük folkloru və musiqi irsi gənclərə tanıdıldı

18.11.2026 / 13:30
Körfəzdə gərginlik yenidən artır - İran Küveytdəki ABŞ hərbi bazasını bombaladı...

18.11.2026 / 13:23
"DƏDƏMİZ DƏDƏ MƏDƏD" ADLI TOPLU-KİTABIN TƏQDİMATI KEÇİRİLİB

18.11.2026 / 13:15
“Diplom varsa, avtomatik biliklər də var” – Nazir bu yanaşmanı tənqid etdi

18.11.2026 / 13:07
ABŞ-da Azərbaycan bayrağının endirilməsi xəbərləri yalan çıxdı - Dövlət Komitəsindən açıqlama...

18.11.2026 / 12:55
Alman nazir Azərbaycanı Avropanın enerji təchizatında mühüm tərəfdaş adlandırdı...

18.11.2026 / 12:39
İkinci əl avtomobillərin satışı üçün yeni vergi proseduru müəyyənləşir...

18.11.2026 / 12:25
Kuryerlər də vergiyə cəb edilir - ayda 15 manat ödəyəcəklər...

18.11.2026 / 12:14
Ceyhun Bayramov: "Kiminsə müxalifət nümayəndəsi olması onu hüquqi məsuliyyətdən azad etmir"

18.11.2026 / 12:10
"Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri bundan sonra da möhkəm olacaq" - Ceyhun Bayramov

18.11.2026 / 12:03
"Azərbaycanın enerji təchizatına verdiyi dəstək Avropada sabitliyin qorunmasına töhfədir" - Yohan David Vadeful

18.11.2026 / 11:58
Almaniyanın Qara dəniz sualtı elektrik kabeli layihəsindən faydalanmaq imkanları müzakirə olundu

18.11.2026 / 11:50
Bakıda bu ərazilərə giriş pullu olacaq

18.11.2026 / 11:42
Almaniya Ermənistanla sülh istiqamətində addımlarına görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi

18.11.2026 / 11:28
Lavrov Rusiyanın müttəfiqlərini incidən qeyri-diplomatik bəyanat verdi...

18.11.2026 / 11:09
Ceyhun Bayramov almaniyalı həmkarı ilə görüşdü

18.11.2026 / 10:19
Ramiz Mehdiyev və köməkçisi Eldar Əmirov apellyasiya şikayəti verdi

18.11.2026 / 09:52
Trampın reytinqi rekord dərəcədə aşağı düşdü - amerikalıların 66%-i ondan narazıdır...

18.11.2026 / 09:30
ABŞ İranın Qeşm adasına yeni hava zərbələri endirdi...

18.11.2026 / 09:18
"Bəzən əsgərlikdən möhlət almaq üçün saxta təhsil arayışları təqdim olunur" - General

18.11.2026 / 07:19
Moldova hava məkanını bağladı - dron təhlükəsi üzündən…

18.11.2026 / 07:12
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin daxili şəbəkəsi sıradan çıxıb - kiberhücum?..

17.11.2026 / 22:45
İran Vaşinqtonda “çirkli bomba” və kimyəvi silahlarla hücum planlaşdırır - ABŞ kəşfiyyatından ŞOK İDDİA...

17.11.2026 / 22:21
İran ABŞ bazaları yaxınlığındakı bəndləri, limanları və elektrik stansiyalarını vuracaq - sizin etdiyinizi edəcəyik...

17.11.2026 / 22:03
Xəzər dənizini zəbt edənlərin axırı çatdı - Fərman istisnasız icra olunsa...

17.11.2026 / 21:52
Peruda dindarın atdığı təsbeh Roma Papasını gözündən yaraladı

17.11.2026 / 21:47
İstanbul-İrəvan hava yükdaşımaçılığı başladı - həm də intensiv...

17.11.2026 / 21:38
Putinlə rəqs etmiş keçmiş naziri vətəndaşlıqdan çıxardırlar

17.11.2026 / 21:25
Tramp Putinlə ayrıca ikitərəfli görüş keçirmək istəyir...

17.11.2026 / 21:17
Rusiyada hərbi təyyarə qəzaya uğradı - ölənlərin sayı 17-yə çatdı...

17.11.2026 / 21:10
Pekinin Ukrayna ilə bağlı siyasəti kəskin dəyişildi...

17.11.2026 / 20:49
İran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sərt mövqeyə keçdi - İmkan vermərik...

17.11.2026 / 20:32
Tiflislə Moskva inanılmaz danışıqlara başlayır - bölgə üçün yeni təhlükə yetişir...

17.11.2026 / 20:17
Ukraynanın hücumundan sonra Krım körpüsünün bir hissəsi dənizə çökdü - hərəkət dayandırıldı...

17.11.2026 / 20:06
İran Bəhreynin hava hücumundan müdafiə qüvvələrini məhv etdi...

17.11.2026 / 19:48
Azərbaycan MDB-də Britaniya üçün 3-cü dövlət oldu - hərbi əməkdaşlıq...

17.11.2026 / 19:33
Avropa Rusiya qarşısında vahid tələb qoyur - Ordunuzu bütün ölkələrdən çıxarın...

17.11.2026 / 19:14
Ölkədə vergi borcları sürətlə artır - 28 faiz...

17.11.2026 / 19:02
Feldşer vəzifələri üzrə hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edilib

17.11.2026 / 18:42
Rumıniya Bakı və İrəvanın da daxil olduğu təzə format yaradır...

17.11.2026 / 18:23
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Gürcüstanın Baş nazirinin müavininin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:14
Prezidentin sosial media hesablarında Almaniyanın xarici işlər nazirinin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:10
Bakcell gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib - FOTO

17.11.2026 / 17:58
Ermənistanda Azərbaycanı nümunə göstərirlər...

17.11.2026 / 17:47
Rusiya Krım körpüsünə hücumdan sonra ballistik raketlərlə Kiyevdə körpüləri vurdu...

17.11.2026 / 17:42
Tural Turan beynəlxalq mükafata layiq görülüb

17.11.2026 / 17:36
Prezident İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirinin müavinini qəbul etdi - FOTO

17.11.2026 / 17:32
Prezident İlham Əliyev Almaniyanın xarici işlər nazirini qəbul edib - FOTO

17.11.2026 / 17:03
ABŞ-İran savaşının təsirləri Amerika torpaqlarına çatdı...

17.11.2026 / 16:53
Ermənistan Rusiyaya münasibətdə Estoniya təcrübəsini tətbiq ermək eşqinə düşdü...

17.11.2026 / 16:37
Zakir Həsənov Gürcüstan Müdafiə Qüvvələri komandanını qəbul etdi

17.11.2026 / 16:20
Pensiyalara 8,67 milyard manat ayrılacaq – orta aylıq pensiya 639 manata çatacaq...

17.11.2026 / 16:04
Saxta sənədlərlə Azərbaycandan yük çıxarmaq istəyən sürücülər yaxalandı

17.11.2026 / 15:29
“Jalə xanım ikinci oldu, mən 44-cü, heç cür anlaya bilmirəm” – Deputat təəccübləndi...

17.11.2026 / 15:12
Avropa nümayəndələri Ukrayna danışıqlarına rəsmən qatıldı - Rusiya təkzib edir…

17.11.2026 / 14:48
Dünyada süni intellektə qarşı üsyan başlayıb...

17.11.2026 / 14:36
Üç liderin Çin sammiti iflasa uğradı - Ukrayna mövzusu masaya çıxmadı...

17.11.2026 / 14:16
"Dövlət qulluğunda din xadimləri ilə bağlı məhdudiyyətlərə dair məlumatlar manipulyasiya xarakteri daşıyır" - Media və Yayım Şurası

17.11.2026 / 14:05
Avropa əsl simasını göstərir - beş ölkədən insanlar Afrikaya qovulur...

17.11.2026 / 13:52
Səfir: “Bu səfərlər Strateji Tərəfdaşlıq sazişinin tamamlanmasına zəmin yaratdı”

17.11.2026 / 13:50
Dankan Norman: “Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında təhsil əlaqələri güclüdür və inkişaf etməkdədir”

17.11.2026 / 13:47
Səfir Norman: “Azərbaycan Böyük Britaniya üçün dəyərli müdafiə və təhlükəsizlik tərəfdaşıdır”

17.11.2026 / 13:45
Səfir: “Böyük Britaniya və Azərbaycan arasındakı tərəfdaşlıq hər zamankından daha böyük əhəmiyyət daşıyır”

17.11.2026 / 13:35
Bura "danışmaqxana" deyil! – deputatla spiker arasında GƏRGİNLİK yarandı

17.11.2026 / 13:21
Parlament 2027-cı ilin dövlət büdcəsi layihəsini birinci oxunuşda təsdiqlədi

17.11.2026 / 13:15
Cızma-qara yazıb dərsliklərə salırlar – Komitə sədridən SƏRT İTTİHAM...

17.11.2026 / 13:02
Yol polisləri səhhəti pisləşən əcnəbi sürücünü xilas etdilər... - VİDEO

17.11.2026 / 12:42
Paşinyan Türkiyədən “oğurladığı” bananı cibinə qoyub üç ölkəni gəzdirdi...

17.11.2026 / 12:27
“Ermənistanda seçki prosesləri beynəlxalq qarşıdurma meydanına çevrilib” - Medvedev

17.11.2026 / 12:16
Naxçıvanda deputat qəzaya düşdü - FOTO

17.11.2026 / 12:04
Irandan Azərbaycana 50 kq narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı

17.11.2026 / 11:52
Avropanın Azərbaycan və ABŞ-dan asılılığı artır

17.11.2026 / 11:39
Dankan Norman: ""Birgə Bəyannamə” ölkələrimiz arasında iqtisadi əməkdaşlıqda yeni mərhələnin əsasını qoyur"

17.11.2026 / 11:35
Britaniya şirkəti Naxçıvan şəhəri üçün 20 illik baş plan hazırlayır

17.11.2026 / 11:33
Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ