Bəhruz Quliyev: “Bu fakt Londonun Cənubi Qafqaz siyasətində ölkəmizə verdiyi xüsusi əhəmiyyəti nümayiş etdirir”
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Respublikası və Birləşmiş Krallıq arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə imzalanıb.
Bu sənədin ən mühüm geosiyasi xüsusiyyətlərindən biri odur ki, Birləşmiş Krallıq Müstəqil Dövlətlər Birliyi məkanında Ukrayna və Qazaxıstandan sonra Azərbaycan Respublikası ilə belə ali səviyyəli və hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi imzalayır. Bu, Londonun Cənubi Qafqazda məhz Azərbaycanı əsas, etibarlı və aparıcı strateji tərəfdaş olaraq gördüyünün əyani sübutudur. Bəyannamə, ilk dəfə olaraq, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi və qarşılıqlı maraq doğuran sahələrdə birgə təşəbbüslərin araşdırılması istiqamətində konkret öhdəliklər ehtiva edir.
Bütün bunların əhəmiyyətini ekspertlər necə dəyərləndirir?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən “SƏS” qəzetinin baş redaktoru, politoloq Bəhruz Quliyev hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası ilə Birləşmiş Krallıq arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamənin imzalanması ölkəmizin beynəlxalq münasibətlər sistemində artan siyasi nüfuzunun və geostrateji əhəmiyyətinin növbəti təsdiqidir: “Bu sənədi yalnız iki dövlət arasında münasibətlərin hüquqi və siyasi çərçivəsinin genişləndirilməsi kimi qiymətləndirmək düzgün olmazdı. Burada daha geniş geosiyasi maraqlar, regional təhlükəsizlik və yeni beynəlxalq əməkdaşlıq arxitekturası məsələləri ön plana çıxır. Diqqətçəkən məqamlardan biri ondan ibarətdir ki, Birləşmiş Krallıq MDB məkanında Ukrayna və Qazaxıstandan sonra Azərbaycanla belə yüksək səviyyəli və hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi imzalayır. Bu fakt Londonun Cənubi Qafqaz siyasətində Azərbaycana verdiyi xüsusi əhəmiyyəti nümayiş etdirir. Əslində, Böyük Britaniya Azərbaycanın regionda formalaşdırdığı yeni siyasi reallıqları, müstəqil xarici siyasət kursunu, iqtisadi potensialını və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını nəzərə alaraq ölkəmizi etibarlı və aparıcı tərəfdaş kimi qəbul edir. Bəyannamənin xüsusilə mühüm istiqamətlərindən biri müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsidir. Bu, artıq münasibətlərin ənənəvi enerji və iqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsindən daha geniş müstəviyə keçdiyini göstərir. Müasir dünyada təhlükəsizlik məsələlərinin, hərbi-texnoloji imkanların və müdafiə sənayesinin dövlətlərin strateji müstəqilliyində oynadığı rol nəzərə alınarsa, bu istiqamətdə əməkdaşlığın perspektivləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır”.
Politoloq açıqlamasında onu da qeyd etdi ki, digər tərəfdən, Azərbaycan Böyük Britaniya üçün yalnız enerji resursları ilə zəngin ölkə deyil: “Ölkəmiz Şərq-Qərb nəqliyyat-kommunikasiya dəhlizinin mühüm iştirakçısı, Avropanın enerji təhlükəsizliyində etibarlı tərəfdaş və Cənubi Qafqazda sabitliyin təmin olunmasında əsas aktorlardan biridir. Xüsusilə, Orta Dəhlizin inkişafı, regional bağlantıların genişləndirilməsi və yeni iqtisadi-logistik imkanların yaradılması fonunda Azərbaycanın strateji əhəmiyyəti daha da artır. Hesab edirəm ki, bu sənəd Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində formalaşan yeni mərhələ, Cənubi Qafqazda sülh və əməkdaşlıq perspektivləri baxımından da mühüm siyasi mesajdır. Böyük Britaniyanın Azərbaycanla strateji tərəfdaşlığını dərinləşdirməsi regionda ölkəmizin artan rolunun və siyasi çəkisinin beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinin göstəricisidir.
Düşünürəm ki, bu, Azərbaycan-Böyük Britaniya Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi ölkəmizin çoxvektorlu xarici siyasətinin, milli maraqlara əsaslanan diplomatiyasının və beynəlxalq tərəfdaşlıq şəbəkəsinin genişlənməsinin mühüm nəticəsidir. Belə bir fikir yürütmək olar ki, Azərbaycanın artıq regional proseslərin müşahidəçisi deyil, həmin proseslərin formalaşmasına təsir göstərən aparıcı siyasi və geostrateji aktor olduğunu bir daha təsdiqləyir”.
Vidadi ORDAHALLI