İlqar Hüseynli: “Onların müəyyən siyasi dairələrlə bağlılığı və bu dairələrin təsiri altında fəaliyyət göstərməsi ehtimalı var”
Son həftələrdə Milli Məclisdə bəzi deputatların sosial-iqtisadi vəziyyətlə bağlı daha sərt, tənqidi çıxışlar etməsi, hökumətin ayrı-ayrı fəaliyyət istiqamətlərini açıq şəkildə sorğulaması ictimai müzakirələrə səbəb olur. Bu çıxışların əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha fərqli tonda səslənməsi, bəzən parlament rəhbərliyinin müdaxiləsi və sərt reaksiyası ilə müşayiət olunması müəyyən suallar doğurur.
Burada əsas məsələ deputatların səsləndirdiyi fikirlərin doğru və ya yanlış olması deyil. Söhbət onların siyasi davranışının, çıxışlarının zamanlamasının, üslubunun və bu tənqidlərin arxasında hansısa siyasi motivlərin, yaxud əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş ssenarinin olub-olmaması ehtimalından gedir. Yəni cəmiyyətdə də belə iddialar var ki, danışan deputatlar idarə olunurlar.
Ekspertlər hesab edir ki, o deputatların son çıxışlarını bir neçə istiqamətdə qiymətləndirmək mümkündür. Birincisi, bu, parlament daxilində müəyyən qədər fərqli fikirlərin səsləndirilməsinə ehtiyacın artması ilə bağlı ola bilər. İkincisi, sosial-iqtisadi problemlərin cəmiyyətdə daha çox müzakirə olunması deputatları seçicilərin narazılıqlarını parlament tribunasından ifadə etməyə sövq edə bilər.
Ekspertlərə görə, üçüncüsü isə, bu çıxışların müəyyən siyasi məqsədlər çərçivəsində koordinasiya edildiyi ehtimalı da istisna olunmur.
Ekspertlər hesab edirlər ki, əlbəttə, deputatların çıxışlarının arxasında hansısa siyasi planın, yaxud müəyyən qüvvələrin təsirinin olması barədə iddialar irəli sürülə bilər. Ancaq belə iddiaları təsdiqləyən konkret faktlar olmadan onları həqiqət kimi qəbul etmək düzgün olmazdı. Eyni zamanda, bu ehtimalları tamamilə istisna etmək də siyasi proseslərin təbiətinə uyğun deyil.
Məsələnin maraqlı tərəfi budur ki, bu gün tənqidçi mövqedə çıxış edən deputatlar əvvəllər də Milli Məclisdə təmsil olunublar. Onların sosial-iqtisadi problemləri, vətəndaşların narazılıqlarını, dövlət idarəçiliyindəki nöqsanları daha əvvəl də qaldırmaq imkanları olub. Bəs nə dəyişib? Niyə məhz indi bu məsələlər daha sərt tonda, daha açıq şəkildə səsləndirilir? Bu dəyişiklik şəxsi siyasi mövqelərin formalaşmasıdır, ictimai tələbin nəticəsidir, yoxsa parlament daxilində müəyyən siyasi dinamikanın yaranması?
Ekspertlərin fikrincə, bu sualların cavabını, şübhəsiz ki, həmin deputatların özləri, parlament rəhbərliyi və onların seçiciləri daha yaxşı bilərlər. Biz isə yalnız müşahidə olunan siyasi davranışları təhlil edə, ehtimalları müzakirə edə və konkret faktlar ortaya çıxmadan qəti nəticələrə gəlməkdən çəkinə bilərik.
Əsas məsələ deputatların tənqidlərinin doğru və ya yanlış olması deyil, onların bu tənqidləri hansı səbəbdən, hansı siyasi şəraitdə və hansı məqsədlə daha əvvəlkindən fərqli tonda səsləndirmələridir.
Sosial-iqtisadi məsələlər üzrə ekspert İlqar Hüseynli baki-xeber.com-a bildirdi ki, parlamentdəki deputatların əksəriyyətinin kənardan idarə olunması barədə iddialar inandırıcı görsənir. “Mən konkret olaraq bir və ya iki deputat haqqında fikir söyləmək istəmirəm. Ümumiyyətlə, hesab edirəm ki, Azərbaycan parlamentinin formalaşmasında uzun illər kənar təsirlərin, müəyyən siyasi qrupların və şəxslərin rolunun olduğu barədə ciddi müzakirələr aparmaq mümkündür. Xüsusilə, Ramiz Mehdiyevin siyasi təsirinin güclü olduğu dövrlərdə, onun diktəsi ilə parlamentə gətirilən şəxslər az olmayıb.
Azərbaycanın müstəqilliyinin əleyhinə səs vermiş insanların bu gün parlamentdə təmsil olunması da müəyyən suallar doğurur. Belə şəxslərin hansı siyasi iradəni ifadə etdikləri, kimlərin təsiri altında fəaliyyət göstərdikləri barədə düşünmək üçün kifayət qədər əsas var.
Mən hələ 2016-cı ildə Tallində Avropa İttifaqının təşkil etdiyi forumda televiziya müsahibəsi zamanı demişdim ki, Azərbaycan parlamentinin təxminən 40 faizindən çoxu birbaşa Lavrovun və Ramiz Mehdiyevin diktəsi ilə parlamentə gətirilmiş şəxslərdir. Bu, həmin dövrdə səsləndirdiyim siyasi mövqeyim idi.
Amma bu gün konkret olaraq son zamanlar tənqidi çıxışlar edən deputatların hansısa şəxs və ya qüvvə tərəfindən idarə olunduğunu qəti şəkildə söyləmək doğru olmaz. Bununla belə, mən ümumi mənzərəni nəzərdə tuturam. Hesab edirəm ki, parlamentdə müəyyən deputatların fəaliyyətinə kənar təsirlərin olması ehtimalı istisna edilə bilməz.
Son zamanlar bəzi deputatların sosial və iqtisadi problemləri daha açıq şəkildə gündəmə gətirməsi də müəyyən siyasi məqsədlərə xidmət edə bilər. Ola bilsin ki, bu çıxışlar parlamentdə demokratikləşmə görüntüsü yaratmaq, ictimai narazılığın müəyyən istiqamətə yönəldilməsi və ya siyasi proseslərdə balans yaratmaq məqsədi daşıyır.
Mənim qənaətim budur ki, bu deputatlar öz siyasi iradələri ilə müstəqil fəaliyyət göstərən şəxslər deyillər. Onların müəyyən siyasi dairələrlə bağlılığı və bu dairələrin təsiri altında fəaliyyət göstərməsi ehtimalı var. Əsas məsələ də məhz budur: bu çıxışların arxasında həqiqətən müstəqil deputat iradəsi dayanır, yoxsa müəyyən siyasi qüvvələrin yönləndirməsi?”-deyə İ.Hüseynli vurğuladı.
İradə SARIYEVA