ABŞ-ın xüsusi elçisi Stiv Uitkoff və Amerika liderinin kürəkəni Cared Kuşner Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə üç saatlıq görüş zamanı Ukraynadakı münaqişəyə son qoymaq üçün Amerika təkliflərini və Moskva ilə Kiyev arasında birbaşa danışıqların bərpası imkanlarını müzakirə ediblər.
Amerika mediasının məlumatına görə, görüşdə ABŞ Maliyyə Nazirliyinin sanksiya siyasəti üzrə koordinatoru Cin Lanq da iştirak edib ki, bu da Rusiyaya qarşı sanksiyaların müzakirə mövzularından biri olduğunu göstərə bilər.
“Axios”un məlumatına görə, Uitkoff və Kuşner Rusiya və Ukraynanı təxminən altı ay əvvəl dayandırılmış birbaşa danışıqlara qaytarmağa ümid edirlər. Onların Moskvaya səfəri hərbi əməliyyatların kəskin şəkildə artması və Rusiyanın Ukrayna şəhərlərinə raket və pilotsuz təyyarə hücumlarını artırması fonunda baş tutub.
Amerika nümayəndə heyətinə Milli Təhlükəsizlik Şurası, Dövlət Departamenti və Xəzinədarlıq Departamentinin nümayəndələri də daxil olub. Ağ Ev sözçüsü bildirib ki, tərəflər "növbəti addımlar üçün əsaslı planları" müzakirə ediblər və bu planların yaxın həftələrdə açıqlanması gözlənilir.
Burada Cin Lanqın iştirakı xüsusi diqqət çəkir. Bir gün əvvəl ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent G20 sammiti çərçivəsində rusiyalı həmkarı ilə görüşdükdən sonra bildirib ki, Vaşinqton Ukraynadakı münaqişə bitənə qədər Moskvaya iqtisadi yardım göstərmək niyyətində deyil.
Dolayısı ilə sanksiyalar daha geniş Amerika barışıq planının bir hissəsi kimi nəzərdən keçirilə bilər.
Görüşün əvvəlində Putin Uitkoff və Kuşnerə ABŞ-ın vasitəçilik səylərinə "tam etibar etdiyini" bildirib. Rusiya prezidenti həmçinin Amerika nümayəndələrinə Moskvanın danışıqlar prosesinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün lazım olan hər şeyi edəcəyinə əminliyini ifadə edib.
Uitkoff keçmiş ABŞ dəniz piyadası Robert Gilmanın azadlığa buraxılmasına və ABŞ danışıqçılarının Kiyevə səfəri zamanı Ukraynaya hava hücumlarının müvəqqəti olaraq dayandırılmasına razılıq verdiyinə görə Putinə təşəkkür edib.
Putinin sözlərinə görə, Kiyevə hücumlarda üç günlük fasilə Moskva vaxtı ilə gecə yarısından etibarən qüvvəyə minəcək. O, həmçinin Ukraynanın Rusiya ərazisinə hücumlarının azaldığını qeyd edib. Ukrayna prezidenti Zelenski öz növbəsində Kiyevin diplomatik təmaslar zamanı Moskvaya hücumlardan çəkinməyə hazır olduğunu bildirib.
Görüşdən sonra Rusiya Prezidentinin xarici siyasət üzrə köməkçisi Yuri Uşakov bildirib ki, Amerika nümayəndələri səfərə "ciddi şəkildə hazırlaşıblar".
Onun sözlərinə görə, Uitkoff və Kuşner təkcə hərbi əməliyyatların tez bir zamanda dayandırılmasında maraqlı deyillər, həm də vəziyyətin həlli üçün mümkün yollar barədə bir sıra fikirlər irəli sürüblər lakin o, heç bir detal açıqlamayıb.
Eyni zamanda, Moskva hərbi məqsədlərinə çatacağına əmin olduğunu açıq şəkildə bildirib. Uşakov bildirib ki, Rusiya Ukraynanın qalan şərq bölgələri üzərində nəzarəti ələ keçirməyi gözləyir.
"Baş tutan danışıqlar yalnız Ukrayna böhranının həlli ilə bağlı fikir mübadiləsi ilə məhdudlaşmadı, iqtisadi məsələlər və potensial böyük birgə faydalı Rusiya-Amerika layihələri xeyli ətraflı müzakirə edilib" – deyə Uşakov jurnalistlərə bildirib.
Moskvadakı danışıqlardan sonra Uitkoff və Kuşner Kiyevə yola düşüblər - müharibədən bəri ilk səfərləri. TASS-ın məlumatına görə, bazar günü səhər tezdən Amerika nümayəndələri Polşanın Rzeszov şəhərinə, oradan Ukrayna paytaxtına davam etmələri gözlənilir.
Onların səfəri Donald Tramp administrasiyasının üzvü tərəfindən onun ikinci müddətinin başlanğıcından bəri ən böyük səfər olacaq.
Danışıqlar vəziyyətin kəskin şəkildə gərginləşməsi fonunda aparılır. Son günlərdə Rusiya Kiyev və digər böyük şəhərlər də daxil olmaqla Ukraynaya raket və pilotsuz təyyarə hücumlarının intensivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.
Vaşinqtonun Moskvaya təqdim etdiyi dəqiq təkliflər hələ açıqlanmayıb. Ağ Ev yalnız gələcək addımlar üçün konkret planların yaxın həftələrdə açıqlanacağını bildirib.
Tahir TAĞIYEV
