ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya və Ukrayna arasında müharibəyə son qoymaq üçün Vladimir Putinlə Volodimir Zelenski arasında birbaşa görüşün vacib olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər eyni otaqda görüşmədən də sülh razılaşması əldə edə bilərlər.
Tramp Zelenskini müharibənin dayandırılması üçün təklif olunan şərtlərlə razılaşmağa çağırıb və Ukrayna xalqının müharibənin davam etməsinə artıq dözə bilməyəcəyini vurğulayıb. O, ABŞ-ın Ukraynaya göstərdiyi genişmiqyaslı dəstəyin Vaşinqtona böyük maliyyə itkiləri gətirdiyini, Amerika vergi ödəyicilərinin bu vəziyyətdən narazı qaldığını bildirib. Tramp Avropa İttifaqı ölkələrinin də Ukraynaya maliyyə yardımından yorulduğunu iddia edib.
ABŞ prezidenti, həmçinin, Putinlə telefon danışığında Rusiyada həbsdə olan ABŞ vətəndaşı Stiven Habbardın azad edilməsini xahiş etdiyini açıqlayıb.
Trampın Ukraynaya göstərilən maliyyə dəstəyini tez-tez Amerika və Avropa vergi ödəyicilərinin üzərinə düşən yük kimi təqdim etməsi, eyni zamanda İran müharibəsinin ABŞ büdcəsinə vurduğu mümkün maliyyə zərərinin müzakirə olunması fonunda bu bəyanatların siyasi məqsədi nə ola bilər? Tramp seçkiqabağı dövrdə Amerika cəmiyyətinin diqqətini İrana qarşı hərbi əməliyyatların yaratdığı xərclərdən yayındıraraq maliyyə itkilərinin əsas səbəbini Ukraynaya yardımla əlaqələndirməyə və bununla öz administrasiyasının məsuliyyətini azaltmağa çalışırmı?
Mətləb Salahov: "ABŞ rəhbəri açıq şəkildə Ukraynanı öz təhlükəsizliyindən və ərazi bütövlüyündən imtinaya sövq edir"
Jurnalist, siyasi ekspert Mətləb Salahov məsələ ilə əlaqədar "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, son bir həftə ərzində ABŞ prezidenti DonaldTrampın yorucu İran müharibəsindən sonra bütün diqqətlərini yenidən Ukrayna ətrafındakı vəziyyətə yönəltməsi xeyli marağa səbəb olub. Onun sözlərinə görə, dünya ictimaiyyəti iki supergücün artıq Ukrayna müharibəsini deyil, öz biznes maraqlarını təmin etmək üçün işə başladıqlarını düşünür, əslində bu fikirdə olanlar tam haqlıdırlar: "Çünki dünyada hər kəsə aydındır ki, Tramp ikinci dəfə hakimiyyətə qayıtdığı gündən ABŞ prezidenti libasında ancaq öz biznes maraqlarını təmin etmək üçün çarpışır. Ukraynanın faydalı qazıntılarını istismar etmək üçün Volodimir Zelenskiyə məcburən imzalatdığı müqavilədən başlamış, gecənin bir aləmi Venesuelanın prezidenti Nikolas Maduronu yataq otağından qaçırdıb ABŞ-a aparmasına, Venesuelanın bütün neft sərvətlərinə əl qoymasına qədər bütün addımlar yalnız Trampın şəxsi var-dövlətini zənginləşdirməyə hesablanıb. Bu, real həqiqətdir".
Mətləb Salahovun fikrincə, tələm-tələsik düşünülməmiş bir planla İranla müharibəyə girən, Hörmüz boğazındakı bütün infrastrukturlara nəzarəti ələ keçirməyə ümid edən ABŞ rəhbəri, sonda fiasko dolu nəticə ilə üz-üzə qaldı və ABŞ-ın sarsılmış nüfuzu ilə geri çəkildi. Ağ Ev rəhbəri indi də Vladimir Putinlə dizel yanacağı biznesinə start verib. Ekspertin fikrincə, işin əsas tərəfi odur ki, ABŞ rəhbəri bu sövdələşmə üçün Ukraynanı birdəfəlik qurban verməyə hazırlaşır. Onun bir neçə gün öncə artıq həm Qərbin, həm də ABŞ-ın Ukraynadakı müharibəni maliyyələşdirməkdən tükəndiyi barədəki bəyanatı da daha çox Putinlə olan sövdələşməni reallaşdırmaq üçün rəsmi Kiyevi güzəştlərə məcbur etmək niyyəti güdür.
"Diqqət edin: son vaxtlar ABŞ, Rusiya və Ukrayna arasında müharibənin dayandırılmasına yönəlmiş siyasi-diplomatik təmasların intensivləşdiyi müşahidə olunur. Xüsusilə Norveçin paytaxtı Osloda ABŞ, Ukrayna və Avropa ölkələrinin nümayəndələri bu məsələ ilə bağlı qapalı görüş keçiriblər. Eyni zamanda, ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffun Rusiya lideri Vladimir Putinlə apardığı danışıqlar və iki ölkə arasında iqtisadi-ticari əməkdaşlıq barədə yeni anlaşmalar da əsas diqqət mərkəzindədir. Ən diqqətçəkən məqam odur ki, ABŞ Administrasiyası, əvvələr olduğu kimi, Ukraynanın təhlükəsizlik və ərazi məsələsini heç gündəmə də gətirmir. Bu mənzərə nəyi sübut edir? – ilk əvvəl bu o deməkdir ki, artıq beşinci ilini tamamlamaqda olan Ukrayna müharibəsi ABŞ-ın bu yanaşması ilə faydasız bir hadisə kimi tarixə yazılacaq. Müharibədə ölən on minlərlə insan, itirilən ərazilər Vaşinqton administrasiyasının maraqları üçün bir heç halına gəlib",- deyə M. Salahov vurğuladı. Ekspert sual qoyur ki, ukraynalılar bununla razılaşacaqmı? – bu da ən vacib məsələlərdən birincisidir: "Trampın "ruslar istəsələr cəmi 5 günə Kiyevə çatarlar" hədəsi də tələm-tələsik Ukrayna böhranını bitirmək və bu müharibəni davam etdirməyin ukraynalılar üçün faydasız olduğunu onlara anlatmaq üçün işlədilib. Mən şəxsən belə düşünürəm ki, Tramp ABŞ-ın deyil, öz şəxsi biznes maraqları üçün Ukrayna müharibəsini ya bitirməyi, ya da müəyyən yollarla dondurmağı hədəfə alıb. Bacaracaqmı? – onu da çox yaxın vaxtda birlikdə görəcəyik".
Akif NƏSİRLİ
