Televiziya verilişlərində həkimlər o qədər elmi danışır ki, anlamaq bəzən çətin olur

Tarix: 22.04.2016 / 00:44
Bölmə: Gündəm

Qulu Məhərrəmli: "Bu, daha çox, xarici ölkələrdə təhsil alıb gələn tibb mütəxəssisləri ilə bağlıdır"

"Onlar həmin tibbi terminologiyanın qarşılığını tapmayanda bunu xalq dilində ifadə edə bilmirlər"

Müasir dövrdə cəmiyyəti informasiyasız təsəvvür etmək mümkün deyil. Elə buna görədir ki, cəmiyyəti formalaşdıran əsas amillərdən biri də mediadır. Xüsusilə televiziyanın hazırlayıb insanlara ötürdüyü informasiyalar təsiretmə gücünə görə digər media sahələrindən fərqlənir.

Belə ki, insanların həyatı ilə birbaşa və ya dolayı şəkildə əlaqəli olan məlumatlar onları daha çox cəlb edir. Televiziya xalqın kütləvi şəkildə maariflənməsini təmin edən əsas güc hesab olunur. Bu məqsədlə telekanallarda hazırlanan müxtəlif verilişlər tamaşaçıların ixtiyarına verilir. Lakin çox zaman fayda verəcəyini düşündüyümüz addım insanlara zərər də verə bilir. Televiziya ekranlarında nümayiş olunan çal-çağırlı verilişlərlə yanaşı, səhiyyə ilə bağlı proqramlar da hazırlanır. Burada müxtəlif xəstəliklərin yaranma səbəbləri, əlamətləri, onların müalicəsi və s. haqda müzakirələr aparılır. Bütün telekanallarda sağlamlıq verilişləri yayımlanır. Günün müəyyən hissəsində 1 saat və daha çox efir vaxtı telekanalın müəyyən etdiyi həkim-aparıcıya ayrılır. O, hər efir günü bir xəstəliklə bağlı məlumatlandırır, tamaşaçıların canlı efirdə verdiyi sualları cavablandırır, müraciət edənlərə həkim məsləhətləri verir. Bu verilişləri müsbət hal kimi dəyərləndirmək olar. Çünki səhhətində problem yaranmış bütün insanlar həkimə müraciət edə bilmir. Həkim məsləhəti onların köməyinə gələ bilər. Yaxud bu verilişlər insanların sadə tibbi bilgilərini artırar.

Ancaq bütün verilişlərdə bir mənfi tendensiya son vaxtlar özünü daha qabarıq formada göstərir. Problem ondadır ki, telekanallarda yayımlanan səhiyyə verilişlərində aşırı dərəcədə tibbi terminlərdən istifadə olunur. Nəticədə verilişə qulaq asanlar bundan faydalana bilmir. Tamaşaçı bunu başa düşmür. Halbuki, tibb məsləhəti, maarifləndirmə funksiyasını daşıyan həmin verilişlər cəmiyyətin başa düşdüyü formada təqdim olunmalıdır.

Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini "Bakı-Xəbər"lə bölüşən tanınmış teleaparıcı, media eksperti Qulu Məhərrəmli bunu verilişdə iştirak edən mütəxəssislərin əsasən xaricdə təhsil alması ilə əlaqələndirdi: "Tibbi verilişlərin yayımlanmasına yanaşmada iki məqam var. Birincisi odur ki, cəmiyyətin sağlamlığını qorumaq üçün belə verilişlər lazımdır. O mənada ki, insanların tibbi bilikləri artsın. İkinci məqam ondan ibarətdir ki, sözügedən biliklər hansı formada çatdırılır. Yəni səhiyyə verilişi hansısa özəl tibb klinikasını reklam etməkdən ötrüdür, yoxsa gerçəkdən tamaşaçıya fayda vermək üçün?! Bütün hallarda, biz bunu əsas götürürük ki, bunlar tamaşaçıya yönəlib. Əgər tibb verilişi tamaşaçıya yönəlibsə, bu, mütləq populyar, kütləvi dildə olmalıdır. Çünki televiziyanın dili kütləvi dildir. Yəni hamının anladığı, başa düşdüyü bir tərzdə olmalıdır. Ancaq təəssüf ki, terminologiya çoxalır. Bu, daha çox, xarici ölkələrdə təhsil alıb gələn tibb mütəxəssisləri ilə bağlıdır. Yəni onlar həmin tibbi terminologiyanın qarşılığını tapmayanda bunu xalq dilində ifadə edə bilmirlər. Nəticədə anlaşılmaz situasiya yaranır. Bizim gənc mütəxəssislər ana dilində deyil, başqa dildə təhsil alır. Ancaq bu biliyi Azərbaycan dilində vermək lazımdır. Bu dilin də çalarlarını, sözlərin qarşılığını tapa bilmirlər. Hesab edirəm ki, bu məsələlərdə televiziya o adamlara kömək etməlidir. Vaxtilə Əlfəddin Abdullayev dövlət televiziyasında "Sağlamlıq" verilişi aparırdı. O çox ustalıqla populyar dildə bunu çatdıra bilirdi. İnsanlar problemin nədən ibarət olduğunu anlaya bilirdilər. İndi də bizim bəzi gənc həkimlər fikirlərini çox yaxşı çatdırır. Ancaq belələrinin sayı azdır".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.05.2026 / 11:58

Qeyri-adi yetənəyi ilə məşhurlar siyahısına düşən soydaşımız - Günay Həsənova

Tarix: 09.05.2026 / 06:39

Bu gün QƏLƏBƏ günüdür

Tarix: 09.05.2026 / 06:14

İran BMT-yə çağırış etdi - “ABŞ-ı qınayın”…

Tarix: 09.05.2026 / 06:04

Trampı tabutda təsvir etdi, altına “kaş ki…” yazdı - Ağ Ev şokda…

Tarix: 06.05.2026 / 14:30

Türk Dünyasında İnteqrasiya və Texnoloji dönüş: Bakıda strategiya və qardaşlıq vurğusu

Tarix: 06.05.2026 / 08:39

Meloni “deepfake”i “təhlükəli silah” adlandırdı - zarafatından da qalmadı

Tarix: 06.05.2026 / 08:29

Pentaqonun delfin-kamikadzeləri? - Hegseth inkar etmədi…

Tarix: 06.05.2026 / 08:09

Moskva Qələbəni “İD məğlubiyyəti” ilə keçirəcək - İnternetsiz…

Tarix: 06.05.2026 / 07:56

ABŞ müharibəyə “qaldığı yerdən” davam edəcək - İranla danışıqlar uğursuz olarsa…

Tarix: 06.05.2026 / 07:41

İran BƏƏ-yə hücum iddialarını rədd edir - "dağıdıcı və təəssüf doğuran cavab" gündəmdə…

Tarix: 05.05.2026 / 21:37

Arxiyepiskop tərəfdarları səsini Makrona çatdıra bilmədi - Gümrüdə…

Tarix: 04.05.2026 / 17:22

Tenderlərin MMC-lər arasında şübhəli "ötür-ötürü" ölkəni bürüyüb - Bakı İH nümunəsi...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.05.2026 / 17:38

Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şükürbəyli kəndinə köçən sakinlərlə görüşdü - FOTO/YENİLƏNDİ

Tarix: 07.05.2026 / 22:18

Gürcüstanla Rusiya Zəngəzur dəhlizinə alternativ hazırlayır - qonşumuzdan yeni davranış...

Tarix: 07.05.2026 / 17:18

Azərbaycandan keçən yollar Avrasiyada müharibələrdən təsirlənməyən yeganə marşrut oldu...

“Böyük qayıdış” müasir şəhərsalma mədəniyyətinə böyük töhfələr verir...