3 noyabr 2026-cı ildə keçiriləcək ABŞ Konqres seçkilərində müxtəlif səviyyələrdə onlarla müsəlman namizəd iştirak edir. Burada müsəlman namizədlər ABŞ-da hökumətin, demək olar ki, bütün səviyyələrində təmsilçilik uğrunda mübarizə aparacaqlar: Miçiqandakı Senatda yerdən tutmuş ştat qanunvericilik orqanlarına, qraflıq şuralarına və məhkəmə vəzifələrinə qədər. “Muslimnetwork TV”nin məlumatına görə, 2026-cı ilin noyabr ayında keçiriləcək seçkilərdə 50 ştatdan 23-də ən azı 51 müsəlman amerikalı iştirak edir. Onların əksəriyyəti Demokratlar Partiyasını təmsil edir, lakin Respublikaçılar, müstəqil namizədlər və Yaşıllar Partiyasının bir nümayəndəsi də var. Nümayəndələr Palatasına 10, Senata isə bir müsəlmanın seçilməsi tarixi bir sensasiya ola bilər.
41 yaşlı Əbdül Əl-Sayed ABŞ-ın hazırkı Konqres seçkilərində tarix yaza bilər. Keçmiş səhiyyə rəsmisi Miçiqanda Senat üzvü olmaq üçün mübarizə aparır. Əl-Sayedin rəqibi, respublikaçı Mayk Rocers, rəqibinin islamçı ekstremizmə rəğbət bəslədiyini iddia etməkdən çəkinməyib. Tənqidlərə və onu gözdən salmaq üçün açıq cəhdlərə baxmayaraq, müsəlman Senat namizədinin kampaniyası davam edir. Bundan əlavə, “The RealClearPolling”in məlumatına görə, Əl-Sayed Trampın 2024-cü ildə 1,4 faiz səslə qalib gəldiyi ştatda Rocersdən 2,5 faiz xal irəlidədir.
Əl-Sayedin platforması korporativ təsirin məhdudlaşdırılması və hamı üçün sosial təminatın genişləndirilməsi istəyi üzərində qurulub. O, ABŞ İmmiqrasiya və Gömrük Xidmətlərinin ləğvini, adi amerikalılar üçün daha əlverişli səhiyyə xidmətlərinin təmin edilməsini və Qəzzadakı müharibəyə qarşı çıxmağı müdafiə edir. Əl-Sayed özünü sosialistlərlə heç bir ortaq cəhəti olmayan kapitalist kimi təsvir edir. Hazırkı 119-cu ABŞ Konqresi əsasən xristianlardan ibarətdir. “Pew” Araşdırma Mərkəzinin məlumatına görə, onlar hər iki palatanın 87%-ni təşkil edir. Bu, əvvəlkindən daha aşağıdır: 10 il əvvəl Senatda və Nümayəndələr Palatasında xristianların təmsilçiliyi 92%-ə çatmışdı. Konqresdəki xristianların 87%-nin 55%-i protestantlar, 28%-i katoliklərdir. Hazırkı Konqresdəki Nümayəndələr Palatasında müsəlmanlar cəmi dörd nəfər və ya 0,8%-dir. Bundan əlavə, Amerika-İslam Münasibətləri Şurasının (CAIR) 2026-cı il üçün məlumatına görə, 26 ştatda hökumətin, demək olar ki, bütün səviyyələrində 255 müsəlman seçilmiş vəzifəli şəxs var. Bunlardan 110-u və ya 43,1%-i qadın, 145-i və ya 56,9%-i isə kişilərdir. Amerika siyasətində müsəlman təmsilçiliyi yavaş-yavaş artır və bu, bir neçə amillə bağlıdır: ABŞ-da müsəlman əhali ölkə əhalisinin yalnız 1,6%-ni və ya 5,5 milyonunu təşkil edir. Lakin Amerikada İslam dininə etiqad edənlərin sayı 20 ildə təxminən iki dəfə artıb. Dövlət vəzifələrinə namizəd olan müsəlmanlar, ilk növbədə, etiqad etdikləri dinə mənfi münasibətlə qarşılaşırlar. 11 sentyabr terror hücumlarından sonra müsəlmanlar haqqında mənfi bir imic formalaşdı və bu da müəyyən mənada müsəlman namizədlərin əhəmiyyətli uğur qazanmasının qarşısını aldı. Bu gün vəziyyət, olduqca yavaş olsa da, dəyişir. Müsəlman amerikalılar seçki bülletenlərində getdikcə daha çox görünürlər, baxmayaraq ki, “Pew” Araşdırma Mərkəzinin sorğularına görə, amerikalıların 43%-i hələ də müsəlmanların qeyri-müsəlmanlara nisbətən daha az vətənpərvər olduğuna inanır.
Müsəlmanların əksəriyyəti, 51 nəfərdən 40-ı, 2026-cı ildə Demokratlar Partiyasından, dördü isə Respublikaçılar Partiyasından namizədliyini irəli sürür. Demokratlar Partiyasına doğru meyl ümumiyyətlə ABŞ-dakı müsəlman əhalinin siyasi üstünlüklərini əks etdirir, 53%-i Demokratlara, 42%-i isə Respublikaçılara meyllidir. Lakin müsəlman namizədlərin birləşdirici platforması yoxdur: hər biri öz baxışlarına və vizyonlarına əsaslanaraq öz yolu ilə kampaniya aparır. Müsəlmanların ABŞ-da Demokratlar Partiyasını seçmə ehtimalının daha yüksək olmasının bir səbəbi onun immiqrasiya, qaçqınlar və din məsələlərində daha az radikal mövqeyidir. Müsəlmanların ABŞ siyasətində daha aktiv rolu, eləcə də müxtəlif dinlərə mənsub seçicilər arasında dəstək tapması, ilk növbədə, mövcud siyasi dairələrin sərt ritorikasına və ümumiyyətlə Amerika xarici siyasətinə baxmayaraq, Amerikanın daha az ənənəvi dinlərin nümayəndələrinə münasibətinin dəyişməsindən xəbər verir. Bu gün müsəlmanlar ABŞ-ın siyasi spektrində getdikcə daha çox yer tutur və bu tendensiyanın daha da güclənməsi ehtimalı var.
Tahir TAĞIYEV
