Prezident Karol Navrotski siyasi böhranın kəskinləşməsi fonunda gecə vaxtı Seneqala gəldikdən sonra Polşa Konstitusiya Tribunalının qarşısında dava baş verib. Hakim Anna Korvin-Piotrovskanın Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Boqdan Şvençkovskinin müvəqqəti olaraq vəzifəsindən kənarlaşdırıldığını elan etməsindən sonra dövlət başçısı Seneqala səfərini yarımçıq qoyub Polşaya qayıdıb.
Böhran cümə axşamı Konstitusiya Məhkəməsinin veb saytında Şvinçkovski və köməkçisi Bartomiej Soçanskinin müvəqqəti olaraq vəzifələrindən kənarlaşdırılması barədə qərarın dərc olunması ilə başlayıb. Konstitusiya Məhkəməsinin özü hadisələrin qanuniliyini inkar edir. Qurumun X səhifəsindəki açıqlamada məhkəmənin veb saytının qanunsuz olaraq ələ keçirildiyi, Şvençkovski və Soxanskinin vəzifələrində qaldığı və Korvin-Pyotrovskanın tribunalda hakim olmadığı iddia edilir. Bu hərəkətlərdə iştirak edənlər dövlət çevrilişinə cəhddə ittiham olunurdular.
Münaqişə fonunda, sağçı müxalifət siyasətçiləri də daxil olmaqla, etirazçılar Varşavadakı məhkəmə binasının qarşısında toplaşıblar. Ərazidə polis yerləşdirilib.
Paytaxt Varşavada Konstitusiya Məhkəməsi binasının qarşısında etirazlar başlayandan sonra prezident Karol Navrotski də Seneqala səfərini yarımçıq qoyaraq ölkəsinə geri dönüb. RMF24-ün məlumatına görə, Navrotski şənbə günü saat 1:00 radələrində Ali Məhkəmənin ilk sədri Zbiqnev Kapinskinin müşayiəti ilə Konstitusiya Məhkəməsinin binasına gəlib. Lakin məhkəmənin idarəçiliyini müvəqqəti olaraq öz üzərinə götürən Anna Korvin-Piotrovska ilə prezident Navrotski arasında gərginlik yaranıb. Korvin-Piotrovska prezident Navrotskinin içəri girməsinə mane olmağa çalışıb. Kamera ilə çəkilmiş görüntülərdə Navrotskinin onu dayandırmağa çalışan hakimə "Xahiş edirəm kənara çəkilin" dediyi, Korvin-Piotrovskanın isə "İçəri girə bilməzsiniz" cavabı verdiyi görünür. Bildirilir ki, tərəflər arasında qarşıdurma yaranıb. Lakin qısa gərginlikdən sonra prezident və ətrafındakılar məhkəmə binasına daxil olub.
President Karol Navrotski Donald Tusk hökumətini Konstitusiya Tribunalını zorla ələ keçirməkdə günahlandırıb və parlament nümayəndələri ilə təcili məsləhətləşmələr keçirib. Polşa prezidenti bəyanatı oktyabrın 31-də, prezidentin Seneqaldan qayıtdıqdan sonra gəldiyi məhkəmə ətrafında münaqişənin gərginləşdiyi gecədən sonra verib.
Navrotski hadisənin konstitusiya quruluşunun pozulması olduğunu və Polşanın daxili təhlükəsizliyini təhdid etdiyini bildirib. O, dövlət təhlükəsizlik qüvvələrini məhkəmə binasını tərk etməyə və asayişi bərpa etməyə çağırıb.
"Mən Ali Məhkəmənin ilk sədri Zbiqnev Kapinski ilə məsləhətləşmələr aparmışam. O da Konstitusiya Məhkəməsində hakimiyyəti ələ keçirənlərin hərəkətlərini qanuni hesab etmir"- deyə Prezident açıqlamasında bildirib. O, həmçinin siyasi vəziyyəti sabitləşdirmək üçün parlament qüvvələrinin nümayəndələri ilə təcili məsləhətləşmələrin çağırıldığını elan edib.
Baş nazir Donald Tusk da öz növbəsində qanunun aliliyinin bərpasının hökumətin məsuliyyəti olduğunu və qətiyyətli tədbirlərin görülməsini tələb etdiyini bildirib. Beləliklə, tribunal ətrafındakı qarşıdurma hökumətlə prezident arasında məhkəmə sistemi ilə bağlı münaqişənin son mərhələsinə çevrilib.
Konstitusiya Məhkəməsinin vəzifəsindən kənarlaşdırılmış sədri Boqdan Sveçkovski isə məhkəmə qarşısında keçirilən mətbuat konfransında bildirib ki, bina hiylə yolu ilə ələ keçirilə bilər, lakin dövlətin konstitusiya institutunu ələ keçirmək mümkün deyil. O, Konstitusiya Məhkəməsinin hökumət mühafizəçiləri ilə arxa qapıdan girən və binanı ələ keçirən şəxslərdən deyil, qanuni olaraq təyin olunmuş hakimlərdən ibarət olduğunu bildirib: "Biz konstitusiya dövlət institutuna hücumla üz-üzəyik. Biz çevrilişlə üz-üzəyik".
Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Svetskovski və onun müavininin vəzifədən azad edilməsi qərarı əsas müxalifət partiyası Hüquq və Ədalət Partiyasının (PiS) sərt müqaviməti ilə qarşılaşıb. PiS lideri Yaroslav Kaçinski, digər partiya rəsmiləri və vətəndaşlarla birlikdə Konstitusiya Məhkəməsinin qarşısında toplaşıb, geniş təhlükəsizlik tədbirləri həyata keçirən polis isə binaya girməyə çalışan bir neçə nəfəri saxlayıb.
Vəzifəsindən kənarlaşdırılan Şvinçkovski də axşam məhkəmə binasına gəlib, lakin polis onun girişini məhdudlaşdırıb. Daha sonra etirazçılar darvazadakı zənciri kəsiblər və Şvinçkovskinin, Hüquq və Ədalət partiyasının lideri Yaroslav Kaçinskinin və keçmiş mədəniyyət naziri Pyotr Qlinskinin içəri girməsinə icazə veriblər.
Ali Məhkəmənin ilk sədri Kapinski hadisələri "dövlət çevrilişi" adlandırıb və məhkəməyə qarşı hərəkətləri qanunsuz elan edib. Baş nazir Donald Tusk isə əksinə olaraq qanunun aliliyinin bərpası üçün qətiyyətli tədbirlər görülməsinin vacibliyini bildirib.
Münaqişə fonunda Polşanın Çin və Rumıniyadakı səfirləri qərarlarının səbəbi kimi ölkələri daxilindəki vəziyyəti göstərərək istefa verdiklərini elan ediblər.
Tahir TAĞIYEV
