Avtomobil sahibi olmaq hər kəsin arzusudur. Ancaq onu idarə etmək də bir uşağın əlifbanı öyrənməsi qədər çətindir. Bunun üçün sürücülük kurslarına getmək birinci şərtdir. Orada istənilən nəticə əldə edilməzsə, növbəti variant təlim maşınlarıdır. Paytaxtın müxtəlif yerlərində 1 saatı 20 manata təlim maşını tapmaq mümkündür.
Azərbaycanda son zamanlar avtomobil təlimçilərinin sayı günü-gündən çoxalır. Kim təlimçi olmaq istəyirsə, asan şəkildə sənədlərini düzəldib təsdiqlədir, daha sonra avtomobilinin arxasına təlim maşını işarəsini yapışdırır. Bununla da yeni sürücü olmaq istəyən insanlara təlim keçməyə başlayır. Təbii ki, ucuz qiymətə olan bu təlimlər çox insanı cəlb edir.
Son zamanlar təlim elanları daha çox internet üzərindən yayılıb.
“Təlimçilərin əksəriyyəti əlində telefonla canlı yayım açaraq, sükan arxasında əyləşən şəxsə guya maşın sürmək öyrədirlər”
Bu sahədə yaşanan problemlərlə bağlı sosial sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli ilə həmsöhbət olduq.
- Ötən illərdən fərqli olaraq təlimçilərin sayı artıb. Təlimçi ola bilmək üçün hansı şərtlər var?
- Şəxsin avtomobili varsa, gedib hansısa sürücülük kursu ilə müqavilə bağlayır. Daha sonra bu müqaviləni Respublika Dövlət Yol Polisi İdarəsinin texniki şöbəsindən icazə alınır. Maşın pedallarla və nişanlarla təchiz olunur. Daha sonra texpasportda yazılır xüsusi təyinatlı təlim avtomobili.
- Təlimçilərin peşəkar olub-olmadığı necə müəyyən olunur?
- Bu işə gəlir mənbəyi kimi baxanlar az deyil. Təbii ki, belə olanda yekunda heç bir nəticə olmur. Bəzi müəllimlər çox soyuqqanlı yanaşırlar tələbələrə, nəticəni gözləmirlər. 5 dərsdən sonra tələbəyə deyirlər ki, sən rahat maşını sürə bilərsən. Ancaq maşın sürmək istəyən şəxsə o qədər sirlər öyrədilməlidir ki, bunları 5 dərsə sığışdırmaq mümkün deyil. Ümumiyyətlə, təlim keçən sürücü işini dəqiq bilməlidir. Əks halda böyük yol qəzaları baş verə bilər. Belə təlimçilərə irad bildirəndə isə onlar qəbul etmir və acıqları tutur.
- Sosial şəbəkədə, xüsusilə də “İnstagram”da təlimçilərin geniş reklamı aparılır…
- Təəssüf ki, sosial şəbəkə vasitəsilə kim nəyi istəyir reklam edə bilir. Həmin reklama inanıb aldananlar da var, inanmayanlar da. Maşın sürmək heç də asan deyil. Təlimçi o qədər səbrli olmalıdır ki, sükan arxasında əyləşən şəxsə həm yol hərəkət qaydalarını, həm yol mədəniyyətini, həm də avtomobili düzgün idarə etməyi öyrətsin. Ancaq təlimçilərin əksəriyyəti əlində telefonla canlı yayım açaraq sükan arxasında əyləşən şəxsə guya maşın sürmək öyrədir. Bir sözlə, təlimçilər əllərində telefonla video çəkməklə məşğuldurlar, təlim də kənarda qalıb. Sonra deyirik niyə avtoqəzalar artır. Bu cür təlim öyrənən sürücünün fikri, təbii ki, yolda olmayacaq.
- Bu gün bəy təlimçilərlə yanaşı, xanım təlimçilərin də sayı az deyil. Bəy təlimçi ilə xanım təlimçi arasındakı fərq nədir?
- Etiraf etmək lazımdır ki, bu gün bəylərlə yanaşı qadınlar da avtomobili mükəmməl şəkildə idarə edir. Sadəcə, bəzi xanımlar təlimçinin bəy deyil, qadın olmasını istədikləri üçün onlara tələbat yüksəkdir.
- Sürücülərin neçə faizi ilə bağlı “yaxşı təlim görüb” demək olar?
- Yollarımızdakı sürücülərin 10 faizi peşəkar ola-olmaya. Yolda hərəkət edəndə hər saniyədə qanun pozuntusu görürsən.
- Yol nəqliyyat hadisələrinin artmasının bir səbəbi kimi düzgün keçilməyən təlimin olması bildirilir. Sizcə, bu fikir nə dərəcədə doğrudur?
- Qəzaların əsas səbəbi peşəkar sürücülük təlimlərinin olmamasıdır. Əvvəllər sürücülük məktəbi var idi. Həmin sürücülük məktəbi indi sürücülük kursu ilə əvəz olunub. Sürücü olmaq istəyən şəxslərin o kurslara gedib-getməməsi araşdırılmalıdır. Eyni zamanda, təlim üçün nəzərdə tutulan ərazilərdə təlimin keçirilməsi də araşdırılmalıdır. Sürücülük vəsiqəsi almaq istəyən hər bir şəxs mütləq qaydada sürücülük kursunda hazırlıq keçməlidir. Kursda hazırlıq keçməsi barədə verilən arayış əsasında bu şəxslər imtahana buraxılır. Qəzaları araşdıranda məlum olur ki, başlıca səbəb sürücülərin məsuliyyətsizliyidir. Bu da ondan irəli gəlir ki, Azərbaycanda sürücülərə təlimlər o qədər də peşəkarcasına, keyfiyyətlə həyata keçirilmir.
Günel CƏLİLOVA
