Məhərrəm Zülfüqarlı: “Miqrantların deportasiyası, qazın qiymətinin artırılması ölkəni iqtisadi baxımdan çökdürə bilər”
Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşma siyasəti fonunda Rusiya hakimiyyəti İrəvana qarşı yeni məhdudiyyətlər tətbiq etmək imkanını nəzərdən keçir. Məlumata görə, Moskvanın nəzərdən keçirdiyi mümkün tədbirlər arasında Rusiyada çalışan Ermənistan vətəndaşlarının deportasiyası, pul köçürmələrinə məhdudiyyətlərin tətbiqi, iki ölkə arasında nəqliyyat əlaqələrinin məhdudlaşdırılması və enerji daşıyıcılarının, o cümlədən qazın qiymətinin artırılması yer alır.
Belə görünür ki, Putin Ermənistana vaxt vermək fikrində deyil. Diqqəti çəkən məqamlardan biri də ondan ibarətdir ki, Rusiya rəhbərliyi təzyiq məqsədi ilə hətta ermənilərin kütləvi deportasiyasını da nəzərdən keçirir.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlının fikrincə, Paşinyan hakimiyyətə gələndən sonra Ermənistan rəhbərliyinin yeritdiyi siyasət Qərbə inteqrasiyanı dahada gücləndirmək üzərində qurulub: “Məqsəd Rusiyanın təsir dairəsindən çıxmaqdır ki, bu da Kremli bərk narahat edir. Xüsusilədə Ukrayna ilə müharibədə Rusiyanın dalana dirənməsi, iqtisadi cəhətdən çöküşü ona gətirib çıxarır ki, Putinin rəhbərlik etdiyi ölkə dahada azğınlaşır. Çünki əvvəllər forpost olmuş Ermənistanın bu cür siyasəti əlbəttə ki, Rusiyanı qane etmir. Ancaq bir məsələni qeyd etmək lazımdır ki, tək Ermənistan yox, digər postsovet ölkələrinə təsir, təzyiq etmək imkanları hələ də Rusiyada var. Bu da əsasən miqrantlarla bağlıdır. Yəni Rusiya Orta Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrinə bu cür təsir mexanizmlərini özündə saxlayır. Düzdür, miqratların kütləvi deportasiyası, Ermənistan vətəndaşlarının kütləvi şəkildə oradan çıxarılması Rusiya iqtisadiyyatının vəziyyətini daha da ağırlaşdıra bilər. Çünki miqratsız Rusiya iqtisadiyyatı çökə bilər. Ancaq kiçik Ermənistan üçün bu, böyük fəsadlar yarada bilər. Xüsusən də miqrantların kütləvi şəkildə Ermənistana deportasiya edilməsi, qazın qiymətinin artırılması ölkəni iqtisadi baxımdan çökdürə bilər”.
M. Zülfüqarlı onu da qeyd etdi ki, Paşinyanın yenidən Moskvaya dəvət edilməsi, yenidən danışıqlar üçün ona şans verilməsi buna hesablanıb: “Bundan çıxış yolu o ola bilər ki, Qərb Ermənistana dəstəyi artırsın. Qərb Ermənistan məhsullarının satılmasına geniş şərait yarada bilər. Qərb bu imkanı yaratmaqla sözügedən problemin həllində müəyyən rol oynaya bilər. O cümlədən, Qərb Ermənistana kredit ayırmaqla, erməni miqrantlara iş şəraiti yaratmaqla Rusiyanın təzyiqlərini minimuma endirə bilər. Qərb Ermənistana iqtisadi yardım göstərməklə Moskvanın planlarını poza bilər. Yəqin ki, Paşinyan hakimiyyəti Rusiyaya qarşı yeritdiyi siyasətdə bunları nəzərə alıb. İndi Qərb bütün bunlarla bağlı Ermənistana nə dərəcədə dəstək verəcəyini zaman göstərəcək. Ancaq bütün hallarda indiki böhran vəziyyətində bu cür təzyiqlərin Rusiyaya da ziyan gətirəcəyi qaçılmazdır. Ümumilikdə Ermənistanın Rusiyanın təsir dairəsindən çıxması nəinki bu ölkə üçün, bütövlükdə postsovet məkanı, o cümlədən Cənubi Qafqaz üçün böyük əhəmiyyəti var”.
Vidadi ORDAHALLI
