İran və onun filiallarının Claude süni intellektindən kəşfiyyat, hərbi və repressiv məqsədlər üçün necə istifadə etdiyini göstərən araşdırmanın nəticələri açıqlanıb. Bu hadisələr 2025-ci ilin sonu ilə 2026-cı ilin avqust ayı arasında qeydə alınıb.
“Anthropic” şirkətinin məlumatına görə, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) ilə əlaqəli bir istifadəçi avtomatlaşdırılmış kəşfiyyat aləti yaratmaq üçün Claude-dan istifadə edib. Sistem yüzlərlə israilli və Qərb ölkələrindəki yəhudi diasporunun üzvləri haqqında ictimaiyyətə açıq məlumatlar toplayıb və təhlil edib. Nəticədə əldə edilən məlumatlar potensial hədəflərin siyahılarını hazırlamaq və hökumət rəsmiləri və QHT işçiləri də daxil olmaqla İsrail və Amerika vətəndaşlarının ətraflı profillərini yaratmaq üçün istifadə edilib.
Başqa bir iranlı istifadəçi modeli hərbi tapşırıqlar üçün tətbiq edib. Belə ki, Claude ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmilərinin yerini izləmək, hərbçiləri müəyyən etmək və dəniz infrastrukturundakı zəiflikləri müəyyən etmək üçün istifadə edilib. “Anthropic” qeyd edir ki, bu cür hallar süni intellekt imkanlarının genişləndiyini nümayiş etdirir və bu imkanlar indi yalnız informasiya təhlili ilə deyil, həm də mürəkkəb əməliyyatların təşkili ilə kömək edə bilər. Lakin hədəf seçimi ilə bağlı son qərar yenə də insanlarda qalır.
Başqa bir hadisə Yəməndəki husilərlə bağlıdır. Bir qrup mühəndis raket texnologiyaları üzərində işləyərkən proqram təminatı mütəxəssisləri komandasının əvəzedicisi olaraq Claude-dan istifadə edib. Onlar 2000 kilometrdən çox mənzilli idarə olunan ballistik raket, eləcə də hipersəsli sürüşmə raketlər yaratmağa çalışıblar. Qeyd edilir ki, uğursuz sınaqdan sonra mühəndislər səbəbi təhlil etmək üçün süni intellektdən istifadə ediblər. Lakin “Anthropic” bu imkanların döyüşdə istifadə edildiyinə dair dair heç bir dəlil tapmayıb.
İran daxilində Claude-dan hökumət əleyhdarlarını izləmək üçün də istifadə olunur. İki təhlükəsizlik bölməsi sosial media paylaşımlarını təhlil etmək və minlərlə vətəndaşın profillərini araşdırmaq üçün 16 hesab yaradıb. Bundan əlavə, bir bölmə namaz cədvəli tətbiqi adı ilə zərərli brauzer uzantısı hazırlayıb. Bu, İran sosial media istifadəçiləri haqqında gizli şəkildə məlumat toplamaq üçün nəzərdə tutulub.
Digər bir diqqətçəkən məqam informasiya müharibəsində süni intellektdən istifadə ilə bağlıdır. İran təbliğatçıları mesajlar yaymaq üçün uydurma şəxsiyyətlər və şəbəkələr yaradıblar və auditoriyalarının gözündə etibarlılıqlarını artırmaq üçün bəzi əsassız iddiaları tanınmış Qərb tədqiqat mərkəzlərinə aid edirlər.
“Anthropic” həmçinin, Claude-un minlərlə paylaşımının təhlili əsasında, onun “Mücahid-e Xalq” təşkilatı tərəfindən əsl fəal kimi görünmək üçün istifadə edildiyini müəyyən edib. BƏƏ ilə əlaqəli təşkilatlar isə bu modeldən BMT agentlikləri üçün yalan ifadələr hazırlamaq üçün istifadə ediblər.
Hesabatda həmçinin İran və Fars körfəzində istifadəçi təhlili platforması ilə təcrübə aparan İsrail-Sinqapur şirkətinən də bəhs edilir. Sistem insanların siyasi baxışlarını müəyyən etmək və yüzlərlə uydurma profil yaratmaq üçün nəzərdə tutulub. Lakin “Anthropic” modelin real hədəflərə qarşı istifadə edilməzdən əvvəl ona girişi bloklayıb.
Tahir TAĞIYEV