ABŞ-la gərginlik fonunda Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi (BCM) Amerika yurisdiksiyası altında olan şirkətlərə məxsus bütün informasiya sistemlərindən imtina etmək qərarına gəlib və bu məsələ ilə bağlı heç bir xərcdən çəkinməyəcəyini açıqlayıb. Təşkilat tələb olunan milyon avro kifayət etməzsə, ehtiyat fondundan da istifadə edəcək.
Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi təşkilatın büdcə layihəsini nəzərdən keçirdikdən sonra bildirib ki, ABŞ yurisdiksiyası ilə əlaqəli olmayan İT xidmətlərinə keçid də daxil olmaqla, informasiya sistemlərinin davamlı fəaliyyətini təmin etmək üçün 2027-ci il üçün 1 milyon avrodan çox vəsait ayırıb. İT sistemlərinin keçidi üçün "məsləhət dəstəyi" məqsədilə əlavə 140.000 avro planlaşdırılır. Bu xərclər vəsaitlərin və qənaətin yenidən bölüşdürülməsi ilə ödəniləcək.
ABŞ sanksiyaları altında fəaliyyətini davam etdirmək üçün Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Roma Statutuna üzv dövlətlərdən 10 milyon avroluq ehtiyat fondundan istifadə etmək üçün icazə istəyib və razılıq alıb.
Bundan başqa, Vaşinqtonun Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi rəsmilərinə qoyduğu məhdudiyyətlərə cavab olaraq, məhkəmə yanaşmasını dəyişdirmək və gündəlik əməliyyatları üçün zəruri olan alternativ bank mexanizmlərinə və İT xidmətlərinə müraciət etmək niyyətindədir.
Beynəlxalq Məhkəməsinin 2025-ci ilin noyabr ayında Microsoft Office proqram təminatından imtina edərək, Almaniya Daxili İşlər Nazirliyinin dəstəyi ilə Rəqəmsal Suverenlik Mərkəzi (ZenDiS) tərəfindən təqdim edilən açıq mənbəli ofis tətbiqləri və əməkdaşlıq alətləri paketi olan openDesk-ə keçməyə qərar verdiyi açıqlanıb. Bu tədbir, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin baş prokurorunun ABŞ Prezidenti Donald Trampın 2025-ci ilin fevral ayında ona qarşı elan etdiyi sanksiyalar səbəbindən 2025-ci ilin may ayında Microsoft elektron poçt hesabına girişini itirməsindən sonra gündəmə gəlib.
Xanın bank hesabları da dondurulub və Hollandiyanın Haaqa şəhərində yerləşən məhkəmənin əməkdaşlarına ABŞ-a səfər edəcəkləri təqdirdə həbs olunacaqları bildirilib. Tramp bu qərarı Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin İsrail Baş naziri Binyamin Netanyahu və onun keçmiş müdafiə naziri Yoav Qallant haqqında həbs qərarı çıxarmasına cavab olaraq verib.
Hazırkı Ağ Ev administrasiyası Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsini onu və İsrail kimi ABŞ müttəfiqlərinə qarşı "qanunsuz hərəkətlərdə" ittiham edərək bir neçə dəfə sanksiyalar tətbiq edib. Trampın 6 fevral 2025-ci il tarixli sərəncamı ABŞ vətəndaşları və ya dost dövlətlərin vətəndaşları ilə bağlı araşdırmalarda iştirak edən Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi əməkdaşlarına qarşı maliyyə və viza məhdudiyyətlərinin tətbiqinə icazə verir. Məhdudiyyətlər beynəlxalq hakimlərin ailə üzvlərinə də tətbiq oluna bilər.
“Politico”nun bildirdiyinə görə, 2026-cı ilin sentyabr ayının əvvəlində ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin ləğvini - "onun imkanlarını sistematik şəkildə ləğv etməyi" tələb etmək niyyətini açıqlayıb. Hətta ABŞ NATO müttəfiqlərini Roma Statutundan çıxmağa və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə dəstəyi dayandırmağa çağırıb.
Tahir TAĞIYEV
