Azər Həsrət: “İranın raket istehsalını bərpa etməkdənsə danışıqlara üstünlük verməsi...”
"The Wall Street Journal" (WSJ) qəzetinin verdiyi məlumata görə, ABŞ və İsrailin İran fabriklərinə əvvəllər endirdiyi zərbələrə baxmayaraq, İran yenidən yeraltı obyektlərdə ballistik raketlər istehsal edir.
Qəzet xəbər verir ki, "ABŞ və Yaxın Şərq rəsmilərinin sözlərinə görə, İran yeraltı obyektlərdə ehtiyatda olan komponentlərdən istifadə edərək ballistik raket istehsalını bərpa edib".
Mənbələrə görə, Tehranın şərqindəki Xocar da daxil olmaqla bir neçə yeraltı obyektdə aktivlik müşahidə olunur. İranlı mütəxəssislər həm buraxılışdan əvvəl yanacaq doldurulmalı olan raketləri, həm də döyüşə hazır modelləri yığırlar. İran hakimiyyəti həmçinin yeni yeraltı istehsal müəssisələri tikməyə çalışır.
Amerika və regional rəsmilərin sözlərinə görə, İran hazırda əsasən fevral ayında hərbi əməliyyatlar başlamazdan əvvəl ehtiyatda saxladığı hissələrdən raketlər yığır. Bir amerikalı rəsmi Vaşinqton və Tehran arasında 17 iyunda anlaşma memorandumunun imzalanmasından sonra İranın istehsalı aşağı templə bərpa etdiyini irəli sürüb. O, Tehranın mövcud ehtiyatından ən azı 200 raket yığmaq gücünə malik olduğuna inanır.
Lakin, ərəb hökumət rəsmiləri hesab edirlər ki, İranın tammiqyaslı istehsalı qismən raket yanacağının istehsalına töhfə verən kimyəvi zavodlara edilən bombardmanların vurduğu ziyanla məhdudlaşır.
Siyasi ekspert Azər Həsrət baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, müharibə şəraitində olan bir dövlətin ballistik raketlər də daxil olmaqla müxtəlif silah-sursat istehsalını davam etdirməsi anlaşılandır. A.Həsrət hesab edir ki, İran özünü müdafiə etmək məcburiyyətindədir. “Sadəcə olaraq müharibənin bitirilməsi üçün atılan addımlara isti yanaşmaq daha məqsədəuyğun olardı. Əlbəttə, hər bir dövlət müdafiə qüdrətini gücləndirməlidir, o cümlədən də İran. Bunu başa düşürük. Lakin nəzərə alınmalıdır ki, İranın qarşısında ABŞ, İsrail kimi daha qüdrətli dövlətlər dayanıb. Özəlliklə də ABŞ dünyanın alternativsiz bir nömrəli qlobal gücüdür. Yəni İran nə istehsal etsə, nə qədər güclənsə belə yenə də ABŞ-ı ilə ayaqlaşa bilməyəcək. Bu şəraitdə nə etmək lazımdır? Əlbəttə ki, dinc danışıqlara üstünlük vermək lazımdır. Düzdür, ABŞ vəziyyəti elə yetişdirib ki, faktiki olaraq İranın dini rəhbərliyi oyundan kənarlaşdırılıb. Yəni bu gün görürsüz ki, meydanda ali dini rəhbərlik deyə bir şey yoxdur, bütün proseslərdə prezident Pezeşkian və onun başçılıq etdiyi xalqın seçdiyi hakimiyyət gözə dəyir. Əslinə qalanda ABŞ bu mərhələdə dini rəhbərliyi oyundan kənarlaşdırmağı bacarıb. Düzdür, onlar arxada təxribatlar da edirlər, müxtəlif addımlar ataraq bu məsələnin çözümü ilə bağlı işləri də pozurlar. Amma İranda artıq bir dəyişiklik baş verib. Bu belə olduğu şəraitdə İranın silah-sursat istehsalına bu cür üstünlük verməsi başa düşülən deyil. Yəni ballistik raketlər deyil, hətta nüvə silahı belə əldə etsələr yenə də ABŞ istədiyi vaxt İranın bu başından girib o başından çıxacaq”.
A.Həsrət qeyd etdi ki, faktiki olaraq İranın hava məkanı tam şəkildə ABŞ-ın və İsrailin nəzarətindədir. “Donald Trampın sözü ilə desək, İranın dəniz qüvvələrinin hamısı artıq suyun altındadır. Yəni İran suda üzməz, havada uçmaz bir durumdadır. Belə bir şəraitdə ballistik raket, silah-sursat istehsalı İranın xilas edər, yoxsa danışılar? Əlbəttə ki, danışıqlar. Ağlı başında olan dövlətlər vəziyyəti düzgün dəyərləndirir və ona uyğun da addımlar atır. İndi əgər İran belə silahlanmaya üstünlük verirsə ABŞ üçün bu problem deyil. Fevralın 28-də müharibə başlayandan sonra Tramp açıqlama vermişdi ki, biz növbəti beş il ərzində heç bir silah-sursat istehsal etməsək belə, İranla müharibə aparacaq qədər silah-sursatımız var. Yəni ABŞ istehsal etməsə də belə silah-sursat ehtiyatı var. ABŞ istehsalı dayandırmayıb ki...Plan üzrə davamlı olaraq silah-sursat istehsal edir. Üstəlik də dünyada ən böyük hərbi büdcə ABŞ-dadır. 1 trilyon dollar. Yəni bu ağlasığmaz, müqayisəyəgəlməz bir rəqəmdir. İndi İran istehsal etdiyi üç-beş raketlə ABŞ-a sinə gərə biləcək? Əlbəttə, yox. Bu baxımdan hesab edirəm ki, İranın raket istehsalını bərpa etməkdənsə danışıqlara üstünlük verməsi daha yaxşı olardı”-deyə A.Həsrət qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
