Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

Netanyahu Qəzzanın qisasını İspaniyadan belə alır - Mərakeşdə nə baş verir...

Image


Zeynal Əmrəliyev: “Miqrasiya problemi Avropada siyasi dəyişikliklərə gətirib çıxarır”

Son illərdə miqrasiya axınlarının bəzi dövlətlər tərəfindən Avropa ölkələrinə qarşı siyasi təzyiq və hibrid müharibə vasitəsi kimi istifadə edilməsi ilə bağlı narahatlıqlar artır. Bu yanaşmaya görə, iqtisadi çətinlik və müharibələr səbəbindən Avropaya üz tutan insanların böyük qruplar halında sərhədlərə yönləndirilməsi müəyyən siyasi məqsədlərə xidmət edə bilər.

İspaniyanın Şimali Afrikadakı Seuta eksklavında iyulun sonunda baş verən hadisə də bu baxımdan diqqət çəkir. On minlərlə mərakeşlinin, o cümlədən çoxsaylı yeniyetmələrin eyni vaxtda İspaniyaya keçməyə cəhd etməsi İspaniyada ciddi narahatlıq yaradıb. Bəzi ekspertlər belə miqyasda kütləvi keçidin dövlət strukturlarının iştirakı və ya ən azı göz yumması olmadan mümkün olmayacağını düşünür.

Bu hadisənin arxasında Mərakeşin İspaniya ilə siyasi münasibətlərindəki problemlərin dayandığı ehtimal olunur. Eyni zamanda, İspaniyanın Mərakeşin rəqibi olan Əlcəzairlə yaxınlaşmasının da Rabatı narazı saldığı bildirilir. Beləliklə, miqrasiya böhranı İspaniyaya siyasi mesaj vermək və onun reaksiyasını yoxlamaq vasitəsinə çevrilə bilər.

Miqrasiyanın siyasi təzyiq aləti kimi istifadəsinə Belarus nümunəsi də göstərilir. 2021-ci ildə Belarusun Avropa İttifaqı ilə sərhədlərində yaranan böhran zamanı Yaxın Şərqdən olan miqrantların Belarus ərazisinə gətirilərək Polşa və digər Avropa ölkələrinin sərhədlərinə yönləndirildiyi bildirilirdi. Bu hadisələr Avropada ciddi təhlükəsizlik narahatlığı yaradıb və Polşanı sərhəd müdafiəsini gücləndirməyə vadar edib.

Liviya da miqrasiyadan siyasi və iqtisadi məqsədlər üçün istifadə edən ölkələrdən biri kimi təqdim olunur. Müəmmər Qəddafi Avropaya miqrasiya axınının qarşısını almaq müqabilində maliyyə və siyasi güzəştlər əldə etməyə çalışıb. Daha sonra Xəlifə Haftar da Avropaya miqrant axınının azaldılmasını müəyyən ödənişlər qarşılığında təmin etməyə hazır olduğunu bildirib.

Ümumilikdə, məsələ göstərir ki, miqrasiya artıq yalnız humanitar və sosial problem kimi deyil, həm də geosiyasi təsir vasitəsi kimi nəzərdən keçirilir. Kütləvi miqrasiya axınlarının idarə olunması və ya onların qarşısının alınmaması ayrı-ayrı dövlətlərə Avropa ölkələrinə siyasi və iqtisadi təzyiq göstərmək imkanı verə bilər. Bu isə Avropa üçün sərhəd təhlükəsizliyi ilə yanaşı, hibrid təhdidlərə qarşı yeni mexanizmlərin yaradılması məsələsini də aktuallaşdırır.

İsrailin Qəzza müharibəsi fonunda İspaniya ilə kəskinləşən münasibətləri, Mərakeşin İsraillə İbrahim sazişləri çərçivəsində əlaqələri və Seutaya kütləvi miqrant axınının təşkilində Rabatın mümkün rolunu nəzərə alsaq, bu hadisənin İspaniyaya qarşı siyasi təzyiq və ya qisas məqsədilə İsrail–Mərakeş koordinasiyası əsasında həyata keçirilməsi ehtimalını necə qiymətləndirmək olar və belə bir versiyanı təsdiq və ya təkzib edə biləcək hansı faktlar mövcuddur?

Politoloq Zeynal Əmrəliyev rəis təyin olundu

Politoloq Zeynal Əmrəliyev “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Mərakeşlə İspaniya arasında, xüsusilə də Seuta ətrafında baş verən son hadisələr dünyada miqrasiya probleminin nə qədər aktual olduğunu bir daha göstərir. Onun sözlərinə görə, hazırda dünyanın əksər regionlarında miqrasiya ilə bağlı ciddi problemlər mövcuddur.

Politoloq hesab edir ki, bu problemin kəskinləşməsində 2011-ci ildən sonra Yaxın Şərq və Şimali Afrikada baş verən proseslərin mühüm rolu olub. Onun sözlərinə görə, “Ərəb baharı”ndan sonra bir sıra ölkələrdə siyasi böhranlar, hakimiyyət dəyişiklikləri və vətəndaş müharibələri baş verdi. Xüsusilə Suriyada uzun illər davam edən müharibə milyonlarla insanın öz ölkəsini tərk etməsinə və Avropaya üz tutmasına səbəb oldu.

Əmrəliyev qeyd edib ki, miqrasiya məsələsi artıq təkcə humanitar və sosial problem deyil, Avropanın siyasi həyatına da ciddi təsir göstərən amilə çevrilib. Onun sözlərinə görə, Almaniyada 2025-ci il parlament seçkilərində miqrasiya əsas siyasi mövzulardan biri olub. Həmin seçkidə CDU/CSU birinci, SPD isə ikinci deyil, yalnız üçüncü yerdə qərarlaşıb. Miqrasiya və iqtisadiyyat seçicilərin əsas narahatlıq mövzuları sırasında olub.

Politoloq Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra Avropanın daha bir böyük miqrasiya dalğası ilə üzləşdiyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, milyonlarla ukraynalının Avropa ölkələrinə sığınması bir sıra dövlətlərdə sosial, iqtisadi və siyasi yükü artırıb.

Əmrəliyev miqrasiya məsələsinin Şərqi Avropada da siyasi proseslərə təsir etdiyini bildirib. O, Polşanı nümunə göstərərək qeyd edib ki, 2023-cü il parlament seçkilərindən sonra səkkiz il hakimiyyətdə olmuş “Hüquq və Ədalət” (PiS) partiyası hakimiyyətdən gedib və Donald Tuskun rəhbərlik etdiyi koalisiya hökuməti formalaşıb. Miqrasiya həmin seçkidə əsas siyasi mübahisə mövzularından biri olub.

Politoloq Belarus amilinə də toxunaraq bildirib ki, Avropanın miqrasiya təzyiqi ilə üzləşməsində Belarusun sərhəd siyasətinin də rolu olub. Lakin burada əsasən Ukraynadan: Yaxın Şərq və digər regionlardan gələn miqrantların Belarus üzərindən Polşa və digər Şərqi Avropa ölkələrinə yönləndirilməsi ilə bağlı böhran nəzərdə tutulur. Bu məsələ 2021-ci ildən etibarən Avropa İttifaqı ilə Belarus arasında ciddi siyasi qarşıdurmaya çevrilmişdi.

Seutada baş verən son hadisələrə gəlincə, Əmrəliyev hesab edir ki, məsələyə yalnız miqrasiya problemi kimi baxmaq düzgün olmaz. Onun sözlərinə görə, İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançesin hökuməti son illərdə, xüsusilə Fələstin məsələsində ABŞ və İsrailin siyasətinə zidd mövqelər nümayiş etdirib və bu da Madridlə bəzi Qərb dairələri arasında siyasi fikir ayrılıqlarını artırıb.

“Bu baxımdan, Seutada baş verənlərin arxasında müəyyən siyasi məqsədlərin olub-olmaması da araşdırılmalıdır. Mərakeşin və ya başqa aktorların miqrasiya faktorundan istifadə etməsi nəzəri baxımdan mümkündür. Hətta İsrailin də belə proseslərdə marağının olub-olmaması ilə bağlı suallar ortaya çıxa bilər. Lakin bunu təsdiqləyən konkret faktlar olmadan belə bir versiyanı hazırkı mərhələdə sübut edilmiş həqiqət kimi təqdim etmək olmaz”, – deyə politoloq bildirib.

O qeyd edib ki, 2026-cı ilin iyulunda Seutaya kütləvi miqrant axını ilə bağlı müxtəlif versiyalar səsləndirilsə də, açıq mənbələrdə İspaniya tərəfinin ilkin qiymətləndirmələri hadisənin əsasən sosial-iqtisadi narazılıq, sosial şəbəkələrdə yayılan yanlış məlumatlar və miqrant axınının təşkilində iştirak edən şəbəkələrlə əlaqəli olduğunu göstərir.

Əmrəliyev hesab edir ki, buna görə də qarşıdakı dövrdə Avropada miqrasiya məsələsi seçkilərin əsas mövzularından biri olaraq qalacaq. Onun fikrincə, miqrasiya ilə bağlı yeni böhranlar hökumətlərin reytinqinə və seçkilərin nəticələrinə ciddi təsir göstərə, bəzi ölkələrdə isə siyasi hakimiyyət dəyişikliyinə səbəb ola bilər.

Seutada vəziyyətin hazırda da həssas olaraq qaldığını qeyd etmək lazımdır. Son günlər yeni kütləvi keçid çağırışları fonunda Mərakeş sərhəddə yüzlərlə polis və hərbçi yerləşdirib, İspaniya isə Seuta və Melilyada təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirib.

Dəniz NƏSİRLİ




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ