Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski bildirib ki, Ukraynanın yerli istehsalı olan və Moskvanı vurmaq imkanına malik olduğu iddia edilən FP-9 ballistik raketi bu payız hazır olacaq. O, raketi hazırlayan "Fire Point" şirkətinə işlərin sürətləndirilməsi barədə tapşırıq verdiyini deyib.
Məlumata görə, Ukrayna bu həftə təxminən 250 kilometr mənzilli FP-7 ballistik raketinin ilk dəfə döyüşdə istifadə edildiyini açıqlayıb. FP-9 isə daha uzun mənzilli sistem kimi təqdim olunur.
Zelenski həmçinin bildirib ki, Ukrayna Rusiya istehsalı reaktiv PUA-ların təxminən 60 faizini F-16 və MiQ qırıcıları ilə vurmağa məcbur olub. Lakin bu təyyarələr üçün 20 mm-lik sursat ehtiyatları, demək olar ki, tükənib. Kiyev buna görə radioelektron mübarizə imkanlarını genişləndirir və "Şahid' tipli yeni reaktiv PUA-lara qarşı kiçik və ucuz zenit raketləri hazırlayır.
Ukrayna eyni zamanda reaktiv "Şahid"ləri vurmaq üçün beş yeni ələkeçirmə raketi üzərində işləyir. Onlardan ikisinin sınaqlarında effektivlik təxminən 30 faiz olub. Zelenski müdafiə sistemlərinin miqyasının artırılmasının vacibliyini vurğulayıb.
Ukraynanın Moskvanı vurmaq imkanına malik olduğu bildirilən FP-9 ballistik raketlərinin payızda istifadəyə verilməsi müharibənin gedişinə, Rusiyanın hava hücumundan müdafiə sistemlərinə və qarşılıqlı zərbələrin intensivliyinə necə təsir göstərə bilər?
Ukraynanın öz hərbi sənaye kompleksini inkişaf etdirməsi, xüsusilə uzaqmənzilli raket və pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalını genişləndirməsi Rusiya-Ukrayna müharibəsinin xarakterinə və tərəflərin hərbi strategiyalarına ciddi təsir göstərir. Müharibənin ilk mərhələlərində əsasən Qərbdən gələn hərbi yardımlardan asılı olan Kiyev indi öz istehsal imkanlarını artırmaqla daha müstəqil hərbi əməliyyatlar aparmağa çalışır. Bu isə Ukraynaya təkcə cəbhə xəttində müdafiə olunmaq deyil, həm də Rusiyanın arxa cəbhəsində yerləşən hərbi-strateji obyektlərini hədəfə almaq imkanları yaradır.
Zeynal Əmrəliyev: "Ukrayna elə bir zərbə vurmaq istəyir ki, Rusiyanın mənəvi-psixoloji vəziyyəti sarsılsın"
Politoloq Zeynal Əmrəliyev məsələ ilə əlaqədar "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Ukraynanın bu istiqamətdə güclü silah istehsal etməsi müharibənin gedişatına əsaslı şəkildə təsir göstərir. Onun sözlərinə görə, Ukrayna həm müdafiə, həm də hücum strategiyasını planlı şəkildə həyata keçirir, Rusiyanın gözləmədiyi istiqamətlərdən zərbələr endirməklə qarşı tərəfin hərbi planlarını pozmağa çalışır. Bu taktika Ukrayna ordusunun döyüş qabiliyyətinin və şəxsi heyətin mənəvi-psixoloji hazırlığının qorunmasına da xidmət edir.
Politoloq hesab edir ki, Rusiya indiyədək müxtəlif hərbi vasitələrdən istifadə etməklə Ukrayna ordusunun müqavimət iradəsini qıra bilməyib. Əksinə, Ukraynanın gözlənilməz istiqamətlərdə həyata keçirdiyi hücumlar Moskvanı əlavə müdafiə tədbirləri görməyə və hərbi resurslarını daha geniş ərazilərə səfərbər etməyə məcbur edir. Bu baxımdan, Ukraynanın öz istehsalı olan yeni nəsil silahlara yiyələnməsi müharibədə təşəbbüsü ələ keçirmək cəhdlərinin mühüm tərkib hissəsidir.
Zeynal Əmrəliyev FP-9 ballistik raketlərinin payızda istifadəyə verilməsinin Ukraynanın qış əməliyyatları planı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Onun fikrincə, bu raketlər yalnız müdafiə məqsədi daşımır, həm də Rusiyanın daha dərinliklərində yerləşən hərbi və strateji obyektlərə zərbələr endirmək üçün mühüm vasitə ola bilər. Ukraynanın qış aylarında hücum əməliyyatlarını intensivləşdirəcəyi ilə bağlı ehtimallar da məhz bu imkanlarla əlaqələndirilir.
Yeni raket sistemlərinin tətbiqi Ukraynaya Rusiya ərazisindəki hərbi infrastrukturu, komanda-idarəetmə məntəqələrini, logistika mərkəzlərini və digər strateji hədəfləri daha geniş miqyasda vurmaq imkanı verə bilər. Bu isə Rusiyanın arxa cəbhədə təhlükəsizlik təminatını mürəkkəbləşdirəcək, əlavə hava hücumundan müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsini zəruri edə bilər. Nəticədə Moskva həm cəbhə xəttində, həm də ölkənin dərinliklərində müdafiə resurslarını bölüşdürmək məcburiyyətində qala bilər.
Politoloqun qənaətinə görə, Ukraynanın əsas hədəflərindən biri Rusiyanın mənəvi-psixoloji dayanıqlığına zərbə vurmaqdır. Kiyev elə bir hərbi vəziyyət yaratmağa çalışır ki, Rusiya cəmiyyətində və siyasi-hərbi rəhbərlikdə müharibənin davam etdirilməsinin nəticələri ilə bağlı ciddi narahatlıq yaransın. Xüsusilə Moskva kimi siyasi və strateji baxımdan mühüm şəhərlərin təhlükə altında olması Rusiyanın indiyədək arxa cəbhədə malik olduğu nisbi təhlükəsizlik hissini zəiflədə bilər.
Bununla belə, uzaqmənzilli raketlərin istifadəsi öz-özlüyündə müharibədə həlledici dönüşə zəmanət vermir. Belə silahların effektivliyi onların istehsal həcmi, dəqiqliyi, kəşfiyyat məlumatlarının keyfiyyəti, hədəflərin düzgün seçilməsi və qarşı tərəfin hava hücumundan müdafiə imkanlarından asılıdır. Eyni zamanda, Rusiyanın da cavab zərbələri və hərbi resurslarını uyğunlaşdırmaq imkanları nəzərə alınmalıdır.
Zeynal Əmrəliyev hesab edir ki, müharibədə silahların texniki üstünlüyü qədər şəxsi heyətin mənəvi-psixoloji hazırlığı da vacibdir. Ukrayna yeni silah sistemləri hesabına Rusiyanın hərbi imkanlarına zərbə vurmaqla yanaşı, qarşı tərəfin döyüş ruhunu zəiflətməyə və öz ordusunun müqavimət əzmini gücləndirməyə çalışır. Bu amillərin bir-birini tamamlaması müharibənin növbəti mərhələsində Ukraynanın mövqelərinin güclənməsinə şərait yarada bilər.
Akif NƏSİRLİ
