Xəyal Bəşirov: “...şəffaflığın təmin edilməsi zəruridir”
Azərbaycanda ilk dəfə olaraq birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrində məhkəmə iclas katibi vəzifəsinə hüquqşünaslıq təhsili olmayan şəxslərin də qəbul edilməsinə start verilib.
Məhkəmə-Hüquq Şurasının qəbul etdiyi qərara əsasən, bölgələrdə hüquqşünas kadrların çatışmazlığı və işin xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq vakansiyaların şərtləri genişləndirilib.
Əvvəllər bu vəzifəyə yalnız "Hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə ali təhsili olanlar müraciət edə bildiyi halda, artıq müvafiq vəzifə təlimatının "Təhsilə dair tələblər" bölməsinə humanitar və sosial sahələr üzrə digər ixtisaslar da daxil edilib.
Azərbaycanda məhkəmələrə məhkəmə katibləri, iclas katibləri vəzifələrinə hüquqşünas olmayan gənclərin arasından seçim praktikasına start verilib. Qeyri hüquqşünas ixtisası sahiblərinin də məhkəmələrdə iclas katibi postunu tutması üçün əsasnamə işlənilib.
Bu olduqca yaxşı bir haldır. Həm işsizliyin qarşısını alır, həm hüquq sistemində başqa ixtisas sahiblərinin işləməsinə şərait yaradır, həm də o elə bir vəzifədir ki, orada peşəkar hüquqşünasın illərlə oturub işləməsinə heç ehtiyac yoxdur. Peşəkar hüquqşünas gedib hakimliklə, prokurorluq, müstəntiqlik sahələrində çalışırlar.
İlk təcrübə sınaqdan çıxarılır. Bu təcrübənin ilk mərhələsi, imtahan mərhələsi keçirilib, qalıb müsahibə mərhələsi.
Müsabiqənin müsahibə mərhələsinin, bu prosesin tam şəkildə şəffaflığının təmin olunması, obyektiv keçirilməsi üçün nə kimi təminatlar var?
Siyasi və Hüquqi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Xəyal Bəşirov baki-xeber.com-a bildirdi ki, əslində burada əsas məsələ ölkə məhkəmələrində fəaliyyət göstərən iclas katiblərinin hüquqşünas olmayan gənclərdən seçilməsi məsəlsədir. “Onsuz da imtahanlar bundan öncə də hakimlik, dövlət qulluğu, prokurorluq, ədliyyə, icra məmurları və digər istiqamətlərdə imtahanlar keçirilib. Həmin o imtahanların keçirilmə prosedurları yeni qayda üzrə Dövlət İmtahan Mərkəzi vasitəsilə həyata keçilir. Bu imtahanların keçirilməsində şəffaflığın təmin edilməsi zəruridir. O imtahanı keçirən qurumların üzərinə bu öhtəlik əvvəlcədən qoyulur. İndi də qoyulmaqdadır. O ki, qaldı yeni qaydalara, məhkəmə iclas katiblərinin hüquqşünas olmayan şəxslərdən seçilməsi ilə bağlı məsələlərə, fikrimcə, bu müsbət addımdır. Nə üçün? Bilirik ki, bir çox rayonlarda məhkəmələr fəaliyyət göstərir. Bir çox hallarda həmin ərazilərdə hüquqşünasların məhkəmə iclas katibi kimi işə cəlb edilməsi üçün hüquqşünaslar tapılmır, yaxud hüquqşünaslar iclas katibi, yaxud başqa vəzifədə qısa müddətdə məhkəmə təcrübəsini öyrəndikdən sonra onların artıq iclas katibi kimi fəaliyyətlərini davam etdirmək istəmirlər, imtahan verib ya hakim, ya da digər vəzifələrə təyin olunmaq üçün addımlar atırlar. Təbii ki, hər bir insan öz karyerasında irəli getməyi düşünür. Onlar qanunun verdiyi bu hüquqdan istifadə edirlər. Amma hər bir halda ölkədə məhkəmə orqanlarında məhkəmə iclas katiblərinin qıtlığını yaradır”.
Bu baxımdan X.Bəşirov hesab edir ki, məhkəmə iclas katibləri vəzifəsi texniki məsələlərlə bağlıdır, onlar sadəcə məhkəmələrdə baş verən prosesləri qeydə alır, eyni zamanda məhkəmə salonunda üzərlərinə düşən bir sıra vəzifələri yerinə yetirir. “Hesab edirəm ki, bunun üçün hüquqşünas olmaq vacibliyi və yaxud zərirəti yoxdur. Dünya təcrübəsində də bu belədir. Fikrimcə, bu müsbətdir. Gələcəkdə onun tətbiq edilməsi regionlarda məhkəmə iclas katibliyi ilə bağlı çatışmazlığı aradan qaldıracaq, eyni zamanda ayrı-ayrı qeyri-hüquqşünasların işlə təmin olunmasında növbəti bir addım olacaq”-deyə X.Bəşirov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
