Euronews-un Axios-a istinadən yaydığı məlumata görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyası Rusiya ilə münasibətlərin yumşaldılması çərçivəsində siyasi məhbusların azad edilməsi məsələsini gündəmə gətirib. Məlumata görə, təklifin mahiyyəti Rusiyanın siyasi məhbusları azad etməsi müqabilində ABŞ tərəfindən Rusiyaya qarşı bəzi təzyiqlərin və sanksiyaların yumşaldılması imkanının nəzərdən keçirilməsidir. Bu yanaşma ABŞ-ın Rusiya ilə diplomatik və iqtisadi əlaqələri müəyyən qədər normallaşdırmaq səyləri kontekstində qiymətləndirilir.
Trampın Rusiyaya siyasi məhbusların azad edilməsi müqabilində təzyiqlərin və sanksiyaların yumşaldılması təklifinin arxasında hansı məqsədlər dayanır və Moskvanın bu təklifə müsbət yanaşması Rusiya-ABŞ münasibətlərinə və Ukrayna müharibəsinin gedişinə necə təsir göstərə bilər?
Azər Həsrət: “Rusiyanın qarşısında qoyulacaq əsas şərt Ukrayna torpaqlarından çəkilməsidir”
Siyasi şərhçi Azər Həsrət “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, ABŞ prezidentinin Rusiya ilə siyasi məhbusların azad edilməsi məsələsi üzərindən hər hansı razılaşmaya getməsi ciddi siyasi mübahisələrə səbəb ola bilər. Onun sözlərinə görə, məsələ yalnız ayrı-ayrı siyasi məhbusların azad olunması ilə məhdudlaşmamalı, Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi və beynəlxalq öhdəlikləri kontekstində qiymətləndirilməlidir.
Azər Həsrət hesab edir ki, ABŞ Rusiya ilə danışıqlarda insan hüquqları və demokratiya prinsiplərini nəzərə almalı, eyni zamanda Moskvanın Ukraynaya qarşı hərbi əməliyyatlarını əsas gündəmdə saxlamalıdır. Onun fikrincə, siyasi məhbusların azad edilməsi humanitar baxımdan əhəmiyyətli olsa da, bunun müqabilində Rusiyaya daha geniş siyasi və ya iqtisadi güzəştlərin verilməsi ayrıca qiymətləndirilməlidir.
Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, Rusiya siyasi məhbusları azad etdiyi halda ABŞ tərəfindən sanksiyaların yumşaldılması və ya digər güzəştlərin təqdim edilməsi Moskvanın ümumi xarici siyasətinə hansı təsiri göstərəcəyi baxımından müzakirə olunmalıdır. O hesab edir ki, ayrı-ayrı şəxslərin azadlığa buraxılması özlüyündə Ukraynada davam edən müharibənin dayandırılması problemini həll etmir.
Azər Həsrət bildirib ki, belə bir razılaşma baş verərsə, onun əsas nəticələrindən biri Rusiyanın beynəlxalq təzyiqin zəifləməsindən faydalanmaq imkanının yaranması ola bilər. Onun fikrincə, Moskva məhdud sayda siyasi məhbusu azad etməklə müəyyən güzəştlər əldə edərsə, həmin güzəştlərin Ukraynadakı hərbi fəaliyyətə təsiri də nəzərə alınmalıdır.
Siyasi şərhçi vurğulayıb ki, ABŞ-Rusiya münasibətlərində hər hansı razılaşma yalnız qısamüddətli humanitar nəticələrlə deyil, daha geniş regional təhlükəsizlik baxımından da qiymətləndirilməlidir. Onun fikrincə, Ukraynanın ərazi bütövlüyü və təhlükəsizliyi məsələsi danışıqların əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalmalıdır.
Azər Həsrət hesab edir ki, Rusiyaya qarşı beynəlxalq siyasətdə əsas məqsəd Ukraynada hərbi əməliyyatların dayandırılması və işğal olunmuş ərazilərlə bağlı problemin həllinə yönəlməlidir. O bildirib ki, Moskvanın Ukrayna ərazisindən geri çəkilməsi istiqamətində real addımlar atılacağı halda, bundan sonra digər siyasi, humanitar və iqtisadi məsələlərin müzakirəsi üçün daha geniş imkanlar yarana bilər.
Dəniz NƏSİRLİ
