şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

İran səfiri Gürcüstandan qovulur... "ABŞ-la yaxınlaşsanız, gürcü kraliçanın rüsvayçı faciəsi açılacaq"...

Image


İranın Gürcüstandakı səfirliyi iki ölkə xalqları arasındakı münasibətlərin tarixini yenidən yazmağa çalışır. Xüsusilə, İslam Respublikasının nümayəndələri gürcüləri inandırmaq istəyirlər ki, onların əcdadlarının köçürülməsi və kral sülaləsi ilə bağlı addımlar indi qələmə verildiyi qədər də pis hadisələr deyildi.

Məsələ burasındadır ki, İranın Gürcüstandakı səfiri Seyid Əli Mojani Gürcüstan Pravoslav Kilsəsi tərəfindən qəhrəmanlıqla həlak olduğu hesab edilən Gürcüstan kraliçası Ketevan haqqında tədqiqatının ilkin nəticələrini dərc etmək niyyətində olduğunu açıqlayıb. Ketevan kral I Davidin həyat yoldaşı və Kaxetiyanın gələcək kralı I Teymurazın anası idi. 17-ci əsrin əvvəllərində Ketevan Səvəfi şahı I Abbas tərəfindən əsir götürülüb və qətlə yetiriliib. Lakin Mojani bu hekayədə göründüyündən daha çox şeyin olduğuna inanır. O, hekayəyə keçmişə qayıtmaq üçün deyil, gürcülərin və iranlıların bir-birini daha yaxşı tanıması üçün yenidən baxıla biləcəyinə inanır. Hələlik heç bir detal verməsə də, Ketevanın obrazının proyeksiyasını səfirlik binasına yerləşdirib. Mojani həmçinin qeyd edib ki, tədqiqat Tehranın rəsmi mövqeyini deyil, onun şəxsi qiymətləndirməsini təmsil edir. Gürcüstan cəmiyyəti səfirin açıqlamasına sərt reaksiya verib. Tarixçilər onu artıq qeyri-elmi yanaşmada günahlandırıblar, Dmanisi və Aqarak-Taşir arxiyepiskopu Zinon diplomatı gürcülərin ağrısına hörmət etməyə və keçmişi yenidən yazmamağa çağırıb. Keşiş həmçinin qeyd edib ki, Tehranda dostluq əlaməti olaraq Ketevanın adını daşıya biləcək kiçik bir gürcü kilsəsi var və gürcü ruhanisinə ildə ən azı bir dəfə orada İlahi Liturgiyanı qeyd etməyə icazə verilə bilər: "2001-ci ildə İran prezidenti Məhəmməd Xatəminin dəvəti ilə II İliya İrana səfər etdi. Səfər Mədəniyyətlər və Sivilizasiyalararası Dialoqun himayəsi altında baş tutdu. İran bizi özünəməxsus Şərq qonaqpərvərliyi və yüksək mədəniyyət səviyyəsi ilə qarşıladı. Rəsmi görüşlər və səfərlərlə yanaşı, proqrama İsfahan və Tehrandakı şahların saraylarına və muzeylərinə də baş çəkmək daxil idi və burada gürcü nümayəndə heyəti Gürcüstanı viran qoyan şahların portretlərinə baxdı. Qonaqları müşayiət edən ayətullah anlayış və rəğbət ifadə etdi. Xalqlar arasında həqiqi dialoq tarixi həqiqətin tanınması və başqalarının ağrısına hörmətlə yanaşmaqla başlayır”. Bu arada, hakim “Gürcü Arzusu” Partiyası səfirə tarixi araşdırmalarının onun Tehrana qayıtmasına səbəb ola biləcəyinə işarə etdi. Parlamentin Özünüidarəetmə Komitəsinin sədri İrakli Kadagişvili bildirib: "Biz hər kəsə obyektiv yanaşırıq və hər bir hərəkətə adekvat cavab veriləcək. Bu halda İran səfiri də nəzakətli olmalı və səlahiyyətləri daxilində vəzifələrini yerinə yetirməlidir. Onun bu işdəki şikayətləri tamamilə yersizdir". Parlamentin Xarici İşlər Komitəsinin sədri Nikoloz Samxaradze əlavə edib ki, tarixi qazıntılar səfirlik işi deyil: "Əgər o, iki ölkə arasında normal münasibətləri qorumaq istəyirsə, bu cür hücumlardan çəkinməlidir". Maraqlıdır ki, Mojani Gürcüstana 2025-ci ilin sonlarında gəlib, lakin bu, onun ilk diplomatik qalmaqalı deyil. Fevral ayında İran səfirliyi gürcülərin İrana gəlişinin 410-cu ildönümü şərəfinə keçirilən bayram qəbuluna dəvət göndərib. İran diplomatları "gəliş" terminini 17-ci əsrin əvvəllərində I Şah Abbasın əmri ilə Kaxetinin on minlərlə sakininin köçürülməsinə aid etmək üçün istifadə ediblər. Lakin Gürcüstan hakimiyyəti də qeyri-dost hərəkətlər edib. Məsələn, sentyabr ayında ABŞ-ın rəğbətini qazanmaq üçün Gürcüstan hökuməti Tehrana hava səyahətlərini dayandırmaqla İran əleyhinə sanksiyalara qoşulub.

Eyni zamanda, Tiflisdəki ilk altı ayını yekunlaşdıran Mojani qeyd edib ki, İslam Respublikası Gürcüstan ərazisinin ona qarşı düşmənçilik hərəkətləri üçün tramplin kimi istifadəsinə icazə verməyəcək. Səfir bildirib ki, İranın düşmənlərini dəstəkləmək və onların fəaliyyət göstərməsi üçün imkanlar yaratmaq cavabsız qalmayacaq. Qara Dəniz Beynəlxalq Universitetinin professoru Nika Çitadze İran səfirinin açıqlamalarının sözdə yumşaq güc siyasəti yürütmə ehtimalını istisna etməyib. Xüsusilə, "Gürcü Arzusu"nun ABŞ-la münasibətləri bərpa etmək cəhdləri fonunda o, Tehranın tarix kitablarında təsvir edildiyi qədər pis olmadığını və Vaşinqtonla dost olmaqdansa, onunla dost olmağın daha yaxşı olduğunu iddia edir: "Tarixdən bilirik ki, kraliça Ketevan işgəncələrə məruz qalıb və sonra tonqalda yandırılıb. Nəvələri axtalanıb, onlardan biri tezliklə ölüb, digəri isə dəli olub və beləliklə, Baqrationi sülaləsinə son qoyulub. Görünür, səfir sübut etmək istəyir ki, vəziyyət düşündüyümüz qədər pis deyil. Eyni zamanda, tarixi müasirliklə qarışdırmamalıyıq. Gürcülər müasir İrana hörmət edirlər, ən azından ona görə ki, o, Gürcüstanın ərazi bütövlüyünü tanıyır. Amma bu, tarixi yenidən yazmaq üçün səbəb deyil". Ekspertin fikrincə, ABŞ və Gürcüstan arasında strateji tərəfdaşlıq bərpa olunarsa, İranın sadəcə keçmişə yenidən baxmaqdan daha qətiyyətli addımlar atacağını istisna etmək olmaz. Bununla belə, o qeyd edib ki, "Gürcü Arzusu" hökuməti hazırda Tehranla münasibətlərində kifayət qədər ehtiyatlı davranır və hər hansı bir eskalasiyanın qarşısını almağa çalışır. Onu da xatırladaq ki, XVII əsrdə Şah I Abbasın hakimiyyəti dövründə İranın Gürcüstan üzərində təsiri daha da güclənib. Şah Abbas Gürcüstanda dəfələrlə hərbi yürüşlər həyata keçirib. Xüsusilə Kaxeti və Kartli ərazilərində əməliyyatlar reallaşdırıb. Bununla yanaşı, müəyyən sayda gürcü İrana köçürülüb və onların bir hissəsi Səfəvi ordusunda və dövlət idarəçiliyində yüksək vəzifələrə qədər yüksəlib. Məsələn, gürcü mənşəli Allahverdi xan Səfəvi dövlətində mühüm hərbi və inzibati vəzifələr tutub. Bu tarix münasibətlərin yalnız qarşıdurmadan ibarət olmadığını da göstərir. İran və Gürcüstan arasında ticarət, mədəniyyət və siyasi əlaqələr inkişaf etmişdi. Gürcü ədəbiyyatına Səvəfi mədəniyyətinin təsiri olmuş, eyni zamanda gürcülər İranın siyasi və hərbi həyatında mühüm rol oynamışdılar. Buna görə iki ölkənin tarixi əlaqələri həm münaqişə, həm də qarşılıqlı təsir nümunələri ilə xarakterizə olunur. XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərində isə bölgədə Rusiyanın təsiri sürətlə artdı. Rusiya imperiyasının Qafqaza genişlənməsi nəticəsində Gürcüstan tədricən İranın siyasi təsir dairəsindən çıxdı. 1801-ci ildə Şərqi Gürcüstanın Rusiya imperiyasına birləşdirilməsi bu prosesin mühüm mərhələlərindən biri oldu. Sonrakı Rusiya–İran müharibələri nəticəsində İranın Cənubi Qafqazdakı təsiri daha da zəiflədi. Müasir dövrdə Gürcüstan və İran arasında münasibətlər diplomatik və iqtisadi əməkdaşlıq üzərində qurulub. İki ölkə 1992-ci ildə diplomatik əlaqələr yaradıb və sonrakı illərdə ticarət, enerji, nəqliyyat, təhsil və digər sahələrdə əməkdaşlıq ediblər. Buna baxmayaraq, tarixi hadisələr, xüsusilə Səfəvi dövründə baş vermiş yürüşlər, ərazi üzərində nəzarət və əhalinin köçürülməsi kimi məsələlər iki ölkənin tarixinin həssas mövzuları olaraq qalır.

Tahir TAĞIYEV




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ