2001-ci il 11 sentyabr terror hücumlarının 25-ci ildönümündə ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (MKİ) hadisə ilə bağlı 71 sənədi açıqlayıb. Bildirilir ki, ümumilikdə 100 səhifədən çox olan məxfilikdən çıxarılmış sənədlər, müvafiq komissiyanın 2004-cü ildəki işindən bəri 11 sentyabr mövzusunda Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin günə qədər açıqladığı analitik materiallarının ən böyük kəşfiyyat materiallarıdır.
Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliff məxfiliyin qaldırılmasını "11 sentyabr hadisələri ilə bağlı Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin təhlilinin açıqlanmış ən böyük materialı" adlandırıb və qeyd edib ki, amerikalılar artıq hadisələrdən əvvəl olan kəşfiyyat məlumatlarını öz gözləri ilə görə bilərlər.
MKİ mətbuat açıqlamasında qeyd olunur ki, sənədlər agentliyin analitiklərinin mövcud məlumatların qıtlığına, natamamlığına və parçalanmış təbiətinə baxmayaraq, ölkə rəhbərliyini qarşıdan gələn hücumlar barədə necə xəbərdar etməyə çalışdıqlarını göstərir.
Sənədlər 1998-ci ilin fevralından 12 sentyabr 2001-ci ilə qədər olan dövrü əhatə edir. Sənədlərdə diqqətçəkən ciddi faktlar var.
Qeyd edilir ki, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi 1998-ci ilin dekabr ayında prezident Bill Klintona xəbərdarlıq edib ki, Üsamə bin Laden və onun silahdaşları ABŞ ərazisinə hücumlar hazırlayırlar, Amerika sərnişin təyyarəsinin qaçırılması ehtimalı da var.
Sənəddə deyilir: "Əldə edilən kəşfiyyat məlumatları göstərir ki, Bin Laden və müttəfiqləri Şeyx Ömər Əbdürrəhman, Rəmzi Yusif və Məhəmməd Sadiq Əvdanın azadlığa buraxılmasını təmin etmək məqsədilə ABŞ-da hücumlar, o cümlədən təyyarənin qaçırılması planlaşdırırlar".
Prezidentin gündəlik brifinqinə daxil edilmiş 4 dekabr 1998-ci il tarixli sənəddə Bin Ladenin adından ABŞ-da əməliyyat keçirmək üçün terrorçuların planları barədə məlumatlar yer alır. Xülasəyə görə, bir mənbə oktyabr ayının sonuna qədər “Camaat əl-İslamiyyə” qrupunun belə bir əməliyyat üçün planlaşdırmanı artıq başa çatdırdığını, lakin əməliyyatın dayandırıldığını bildirib.
Bundan əlavə, sənədə görə, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi “Camaat əl-İslamiyyə” lideri Məhəmməd əl-İslambulinin 1998-ci ilin sentyabr ayının sonlarında Şeyx Ömər Əbdül-Rəhman və Rəmzi Yusif də daxil olmaqla, həbsdə olan islamçıların azadlığa buraxılmasını təmin etmək üçün yaxın bir neçə həftə ərzində Amerika təyyarəsini qaçırmağı planlaşdırdığı barədə kəşfiyyat məlumatı alıb.
Maraqlıdır ki, məxfiliyi açıqlanmış kəşfiyyat hesabatına görə, terrorçular üçün xüsusi təyinatlı qrupun iki üzvü Nyu-York hava limanında təhlükəsizlik yoxlaması zamanı təhlükəsizlik xidmətindən yayınmağı bacarıb. Sənəddə həmçinin Bin Ladenin 20 dekabr 1998-ci ilə qədər Amerika təyyarələrini qaçırmaq planları qeyd olunub.
MKİ sənədlərinə görə, 11 sentyabrda ABŞ-da baş verən terror aktlarını törədən ekstremistlər iki il buna hazırlaşıblar.
12 sentyabr 2001-ci il tarixli kəşfiyyat brifinqində deyilir: "Qəndəharda bir ərəb dünən hücumların iki illik planlaşdırmanın nəticəsi olduğunu və "qəzəbin başlanğıcı" olduğunu deyib".
Müəlliflər qeyd ediblər ki, artan dəlillər Əfqanıstan və Fars körfəzi bölgəsindəki sünni ekstremistlərin yaxınlaşan hücumdan xəbərdar olduqlarını göstərir.
Sənəddə deyilirdi: "Bazar günü (9 sentyabr 2001-ci il) Əfqanıstandakı mücahid koordinatorlardan biri Bin Ladenin mümkün əməliyyat gözləntisi ilə Qəndəharı tərk etdiyini və Kabilə getdiyini bildirdi".
2026-cı il ABŞ tarixində 11 sentyabr 2001-ci ildə baş verən ən ölümcül terror hücumlarının 25-ci ildönümüdür. 11 sentyabr 2001-ci ildə “Əl-Qaidə” yaraqlıları dörd sərnişin təyyarəsini qaçırıblar. Terrorçular tərəfindən qaçırılan sərnişin təyyarələrindən ikisi Nyu-York şəhərindəki Dünya Ticarət Mərkəzinin Əkiz Qüllələrinə çırpılıb və sonradan bina çöküb. Qaçırılan başqa bir təyyarə Pentaqona çırpılıb. Dördüncü təyyarə isə Pensilvaniya ştatının Şanksvill şəhəri yaxınlığında qəzaya uğrayıb. Hücumlar nəticəsində 2977 nəfər həlak olub - 2753 nəfər Nyu-Yorkda, 184 nəfər Pentaqonda və 40 nəfər 93-cü reysin göyərtəsində.
Tahir TAĞIYEV
