Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov hesab edir ki, Bakı və İrəvan Qərbin sülh sazişinin bağlanmasına kömək etmək üçün səmimi istəyi olmadığını başa düşür.
Bu barədə TASS-a istinadən erməni mediası məlumat yayıb. “Təəssüf ki, ABŞ-ın və Avropa İttifaqının gördüyü işlərdə biz artıq danışıqlara kömək etmək arzusunu yox, regiona nüfuz etmək istəyini, Rusiya Federasiyasının qanuni maraqlarına təzyiq göstərmək niyyətini görürük. Bu, demək olar ki, həlledici rol oynayacaq bəzi qüvvələr kimi özünü göstərmək istəyidir”. Bu barədə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına (KTMT) üzv dövlətlərin Xarici İşlər Nazirləri Şurasının (XİNŞ) iclasının yekunları üzrə açıqlamasında jurnalistlərə bildirib. Onun fikrincə, Qərbin bu cür hərəkətləri onun “NATO üzvləri və Aİ üzvlərinin sərhədlərindən uzaqda yerləşən regionlara genişlənmək istəyini əks etdirir və bunun vəziyyətin sabitləşməsinə kömək etmək üçün səmimi istəklə heç bir əlaqəsi yoxdur. “Həm İrəvandakı, həm də Bakıdakı tərəfdaşlarımız, ümid edirəm ki, bunu başa düşürlər. Ən azı, onlarla nə baş verdiyini açıq şəkildə müzakirə edirik”, - Lavrov bildirib. O, həmçinin, "Biz digər beynəlxalq oyunçuların vasitəçilikdə əllərini sınamasına qarşı deyilik" deyib. Eyni zamanda, rusiyalı nazir xəbərdarlıq etməyi də unutmayıb: “Əsas odur ki, bu vasitəçilik erməni və Azərbaycan xalqlarının, Ermənistan və Azərbaycan dövlətlərinin maraqlarının balansını əks etdirəcək razılaşmaların təmin edilməsi məqsədini güdməlidir”.
Lavrov nəyin əsasında “Bakıda və İrəvanda yaxşı başa düşürlər ki, Qərb iki ölkə arasında həqiqətən sülhün bərqərar olmasında maraqlı deyil” deyir? Lavrov bunu hardan bilir? Niyə belə danışır?
“Qərb sülh sazişinin imzalanması üçün səmimi şəkildə çalışır, Rusiya kimi görüntü yaratmır”
“Alyans” strateji araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə şərhində “Qərbin Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanmasına nail olmaq istəyi, təbii ki, Lavrovun söylədiyi kimi deyil. Qərb səmimi şəkildə sülh sazişinin imzalanması üçün əlindən gələni etməyə çalışır. Ümumiyyətlə, beynəlxalq münasibətlərdə səmimiyyət barədə danışacaq sonuncu adam, yəqin ki, Rusiyanın xarici işlər naziridir. Çünki özünün dediyi kimi, həm Bakı, həm İrəvan yaxşı dərk edir ki, sülh sazişində vasitəçi olmaq istəyi Rusiyanın regionda qalmaq marağı ilə əlaqədardır. Ona görə monopolyanı heç kimə vermək istəmir, özü bu sazişin imzalanmasını təmin etmək istəyir. Düzdür, mümkün qədər bu hadisənin gec baş verməsini arzulayır. Çünki başı Ukraynaya qarışıb və bu sülh danışıqları ilə ciddi məşğul olmaq imkanına malik deyil. Ona görə də danışıqları mümkün qədər ləngitmək və Ukrayna müharibəsini bitirdikdən sonra sülh sazişi ilə daha ciddi məşğul olmaq istəyir”-deyə bildirdi.
A.Səmədovun fikrincə, əsas məqsəd yenə də hərbi iştirakını, hərbi mövcudluğunu saxlamaq şərti ilə bölgədə qalmaqdır, Rusiyanın səmimiyyəti bundan ibarətdir. “Bunun əksinə olaraq, Qərb sülh sazişinin imzalanmasını istəyir, bunun üçün əlindən gələni edir. Yəni Qərb sülh sazişinin imzalanması üçün səmimi şəkildə çalışır, Rusiya kimi görüntü yaratmır. Amma Qərb də Rusiyanı bölgədən uzaqlaşdırmaq istəyir. Bu iddiasında, təbiidir ki, Lavrov haqlıdır. Qərbin əsas məqsədi sülh sazişi imzalanandan sonra Rusiyanı bölgədən uzaqlaşdırmaqdır. Bu mənada Azərbaycanla Qərbin mövqeləri üst-üstə düşür. Etiraf etməliyik, ABŞ-ın və onun müttəfiqlərinin bölgəyə münasibəti Ukrayna müharibəsindən sonra kəskin şəkildə dəyişdi. Əgər 2022-ci ilə qədər ABŞ az qala hər həftə “Qarabağın statusu məsələsini həll etmək lazımdır”, “Minsk qrupu fəaliyyətini davam etdirməlidir” deyirdisə, artıq uzun müddətdir nə “status”dan danışır, nə ömrünü amerikalılara bağışlamış Minsk qrupunu yada salır. Çünki Ukrayna müharibəsinin gedişçi göstərdi ki, Rusiya orada kifayət qədər çətin vəziyyətə düşüb və bu vəziyyətdən istifadə edib Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişini imzalatmaq və rus sülhməramlılarını bölgədən çıxarmaq mümkündür. Bu addım atıldıqan sonra, Qərbdə yaxşı başa düşürlər ki, Ermənistan da rus hərbi bazasının öz ərazisində qalmasını istəməyəcək. Artıq bu cür bəyanatlar səslənməkdədir. KTMT-dən danışarkən Paşinyan həmişə xüsusi vurğulayır ki, Ermənistan KTMT-dən çıxmayacaq, KTMT Ermənistandan çıxacaq. Yəni işarə vurur ki, 102-ci hərbi baza Ermənistandan çıxacaq. Təkcə Ermənistan hərbi bloku tərk etməyəcək. Bu da, təbiidir ki, Qərbin istəyinə uyğundur, Qərb arzulayır ki, bu proses mümkün qədər tez başa çatsın. Bütövülkdə, beynəlxalq münasibətlərdə səmimiyyətdən danışmaq nə Rusiyanın, nə də ABŞ-ın haqqıdır. Onlar, təbiidir ki, hər addımı öz maraqlarına uyğun olaraq, öz maraqlarını gözləyərək atırlar. Bu bəzən Azərbaycanın maraqlarına da uyğun olur. İndi Qərbin maraqları ilə Azərbaycanın maraqları üst-üstə düşür və bu səbəbdən son illər ilk dəfədir ki, biz amerikalılarla eyni mövqedən çıxış edərək Rusiya sülhməramlılarının bölgədən çıxıb getməsini arzulayırıq. Və ümid edirik ki, sülh sazişi imzalanandan sonra heç bir sülhməramlıya ehtiyac olmayacaq, Azərbaycan Qarabağda yaşayan ermənilərin reinteqrasiya prosesini təmin edə biləcək”-deyə A.Səmədov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
