Abutalıb Səmədov: “Artıq Ankoriçdə əldə olunan şifahi razılaşmadan Putin imtina edir, əlavə şərtlər irəli sürür”
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirib ki, əgər Qərb diplomatiyası ağlabatan, balanslı və güzəştli təşəbbüslər irəli sürən ölkələri çəkindirməyə cəhd edirsə, qoy belə olsun. “Bu məqsədlərimizə danışıqlar masasında deyil, ( bu bizim üçün daha uyğun olardı və Ankoric bunu sübut etdi), Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin də dəfələrlə dediyi kimi, döyüş meydanında nail olacağıq" – deyə Lavrov bildirib.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbərinin sözlərinə görə, Alyaskada keçirilən Rusiya-Amerika sammitindən sonra Avropa "sözün əsl mənasında ölümdən qorxmuşdu": "Onlar dərhal Rusiya prezidenti tərəfindən də qəbul edilmiş təşəbbüslərin qarşısını almaq üçün ABŞ prezidenti Donald Trampa təzyiq göstərməyə başladılar".
Lavrovun dediyindən belə çıxır ki, Trampla Putin 2025-ci ildə Alyaskada razılaşma (Ankoriç razılaşması) əldə ediblər, amma sonradan Avropa ölkələri Trampa təzyiq göstəriblər Tramp da Ankoriç razılaşmasından geri çəkilməyə məcbur olub. Yəni Lavrovun dediyindən belə çıxır. Bəs bu nə dərəcədə doğru ola bilər ki, Avropa ölkələrinin təzyiqi nəticəsində Tramp bu razılaşmadan geri çəkilib?
“Alyans” SAM-ın sədri Abutalıb Səmədov baki-xeber.com-a bildirdi ki, ötən il Alyaskada Trampla Putin arasında şifahi razılaşma əldə olunub, ancaq heç bir sənəd əldə olunmayıb. “Ancaq şifahi razılaşma əldə olunmuşdu və bu razılaşmaya görə Rusiya Zaporojye və Xersonun 25 fazini tutmaqdan imtina edirdi, Dombasın Ukraynanın nəzarətində olan hissəsinin qarşılığında digər tutduğu əraziləri verməyə hazır olduğunu bəyan etmişdi. Sonradan bu təklifləri Tramp Zelenskiyə təqdim etdi, ABŞ-da görüş oldu. Həmin görüşə Avropa liderləri də gəldilər. Tramp bu mövqeyində tək qaldı və Zelenski Avropa liderləri ilə birlikdə bu təklifdən imtina etdi. Ancaq ötən ilin avqustunda Ukraynanın nəzarətində təqribən 25 faizə qədər ərazi var idi- Luqanskinin cüzi hissəsi və Donesk vilayətinin təxminən 25 faizə yaxın hissəsi. Aradan bir il keçib artıq Ukraynanın nəzarətində qalan hissə 15-16 faizdir. Yəni Rusiya ötən müddət ərzində 8-10 faizə yaxın ərazini işğal edib. Bunu nəzərə alan Putin deyir ki, mən ilin axırına qədər bütövlükdə Donsek vilayətini nəzarətə götürəcəyəm. Yəni işğal edəcək. Luqansk artıq tamamilə işğal olunub.
Son danışıqlar zamanı Trampın nümayəndələrinə də Putin açıq şəkildə dedi ki, ya sülh razılaşması imzalanır, həmin ərazilər Rusiyaya verilir və digər məsələləri müzakirə edirik. Yəni Putin Dombas bütünlüklə Rusiyaya verilmədən sülh sazişini müzakirə etməyəcəyini dedi”.
A.Səmədovun sözlərinə görə, Putin yanlış bir rəqəm də səsləndirib ki, guya avqust ayı ərzində Donesk vilayətinin hardasa 250 kvadrat kilometr ərazisi işğal olunub. A.Səmədov qeyd etdi ki, əslində isə işğal olunan ərazi o qədər deyil. “Yəni demək istəyir ki, bir ayda 250 kvadrat kilometr ərazi işğal edə bildimsə ilin axırına kimi bütövlükdə Doneskini işğal edə bilərəm. Bu mümkün deyil. Yaxşı halda gələn ilin ortalarına, yaxud axırlarına bəlkə Putin Doneskini bütünlüklə işğal edə bilər. Ancaq şərtlər ağırlaşır. Artıq Ankoriçdə əldə olunan şifahi razılaşmadan Putin imtina edir, əlavə şərtlər irəli sürür. Yenə də Ukraynanın hərbisizləşdirilməsi məsələlərini qaldırır. Son danışıqlarda Zelenski Trampın nümayəndələrinə dedi ki, əsas problem ərazi məsələsidir və bunu biz yalnız bunu Putinlə üzbəüz görüşüb həll edə bilərik. Putin qətiyyətlə bu görüşdən imtina edir. Əvvəl razılaşma olur və biz sənədləri imzalamaq üçün görüşürük. Lavrov da bu məsələləri Putinin arxasınca təkrar etdi. Məqsəd həm Trampa, həm Avropa ölkələrinə, həm də Zelenskiyə təzyiq göstərməkdir. Təəssüf ki, son günlər Rusiya yenə də təşəbbüsü ələ alıb, irəli gedir və bu Putinə bu cür tələblər irəli sürmək imkanı verir. Ancaq mövqelər göstərir ki, razılığa gəlmək mümkünsüzdür, müharibə ən azı hələ ilin sonuna qədər davam edəcək”-deyə A.Səmədov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
