"İllərdir Rusiya Ermənistanı Cənubi Qafqazda özünün forpostu və cib tərəfdaşı kimi görürdü, lakin “Ermənistan seçkilərinə müdaxilə" adlandırılan daha bir uğursuz xüsusi əməliyyatdan sonra Rusiya nəhayət regiondakı təsirini itirir. Rusiyapərəst qüvvələr parlament seçkilərində sarsıdıcı məğlubiyyətə uğradılar və Kreml gözlənilən təvazökar üzr əvəzinə Nikol Paşinyandan sərt bir məsafə və Qərbə doğru meyl aldı”.
Bu fikirlər Ukrayna Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin "Rusiyanın təsiri neytrallaşdırıldı: Ermənistan nəhayət ki, Moskvadan üz döndərib Avropaya üz tutur" adlı məlumatında qeyd edilib.
Bildirilib ki, Kremlin "üsyankar qonşunu konyak qadağası ilə cəzalandırmaq" metodu artıq işə yaramır. Vurğulanıb ki, Ermənistan xalqının seçiminə cavab olaraq, “Rospotrebnadzor”, gözlənildiyi kimi, ərik, albalı, balıq, “Cermuk” suyu və erməni konyakında birdən “təhlükə” aşkar etdi: “Məhsul mövsümündən əvvəl Ermənistanı iflic etmək üçün nəzərdə tutulmuş bu kütləvi ticarət məhdudiyyətləri İrəvanı küncə sıxışdırmaq məqsədi daşıyırdı. Lakin Kreml artıq 1990-cı illərdə olmadığımızı unutdu və iqtisadi çöküş və peşmançılıq əvəzinə Moskva açıq şəkildə trollandı: Paşinyan istehza ilə Avrasiya İqtisadi Birliyindəki (AİB) həmkarlarına ticarət alternativləri axtarmaq hüquqlarını tanıdıqlarına görə təşəkkür etdi və açıq şəkildə bildirdi ki, əgər birlik Rusiyanın hərəkətləri ilə iflic olarsa, bu, sonun başlanğıcı olacaq... Kremlin son şantaj taktikaları - məsələn, qaz qiymətlərini qaldırmaqla hədələmək və ya İrəvanın infrastrukturu vasitəsilə təzyiq göstərmək də iflasa uğrayacaq. Paşinyan eyham vurdu ki, Moskva qiymətləri qaldırmaq qərarına gələrsə, Ermənistan Gümrüdəki 102-ci Rusiya hərbi bazasına və dəmir yolu şəbəkəsinə hücum edəcək və ruslar indi bu bazaların istismarı və saxlanılması üçün 2 milyard dollar ödəməli ola bilər. Beləliklə, maliyyə təzyiqi cəhdləri Rusiya üçün daha böyük itkilərə səbəb olacaq". Ermənistanın “168.am” nəşri isə yazır: “Ermənistan və Ukrayna arasında münasibətlərin son aylardakı dinamikasını yalnız iki ölkə arasında ikitərəfli əlaqələrin təbii fəallaşması kimi qiymətləndirmək çətindir. Bu prosesin əsl siyasi əhəmiyyəti Ermənistan-Rusiya münasibətlərində dərinləşən böhran fonunda üzə çıxır. İrəvanla Moskva arasında ayrı-ayrı yüksək səviyyəli telefon danışıqları və praktik məsələlər, o cümlədən iqtisadi mövzular üzrə təmaslar qalsa da, siyasi və diplomatik dialoq faktiki olaraq dayanıb. Ermənistan-Rusiya müttəfiqlik münasibətləri hazırda faktiki olaraq mövcud deyil. Hətta siyasi və diplomatik dialoqun olmaması fonunda həmin münasibətlərdən gələcəkdə nə qalacağı da məlum deyil. Xarici işlər nazirləri səviyyəsində uzun müddətdir ki, müntəzəm siyasi dialoq, qarşılıqlı səfərlər və davamlı siyasi məsləhətləşmələr keçirilmir. Münasibətlərin gündəliyi əsasən problemlərin, qarşılıqlı narazılıqların və həll olunmamış məsələlərin idarə olunmasına çevrilib”. Nəşrin yazdığına görə, Rusiya ilə münasibətlərdə müşahidə olunan bu mənzərənin fonunda İrəvanın Kiyevlə əlaqələrinin əks istiqamətdə inkişaf etməsi xüsusilə diqqət çəkir: “Ukrayna ilə təmaslar nəinki çoxalıb, həm də ali hakimiyyət orqanları, xarici siyasət idarələri və parlamentlər səviyyəsində sürətlə institusionallaşmağa başlayıb. Ermənistanın hazırkı hakimiyyəti fəaliyyətinin ilk dövrlərindən Ukrayna ilə əlaqələri fəallaşdırmağa çalışıb. Ermənistan-Ukrayna münasibətlərində dönüş nöqtəsi kimi mayın 4-də Volodimir Zelenskinin İrəvana səfəri qeyd edilə bilər. Zelenskinin səfəri Ermənistan hakimiyyəti üçün xüsusi siyasi əhəmiyyət daşıyırdı. Bu, son onilliklər ərzində Ukrayna prezidentinin Ermənistana ilk səfəri olmaqla yanaşı, Avropa Siyasi Birliyinin sammiti çərçivəsində baş tutub. Bu səfər rəsmi İrəvanın Avropa siyasi məkanında fəal iştirak etdiyi və Avropa İttifaqından siyasi və iqtisadi dəstək gözlədiyi bir dövrə təsadüf edib”. Nəşr qeyd edib ki, Zelenskinin İrəvanda Rusiya əleyhinə açıqlamalar verməsi Moskva tərəfindən kəskin qarşılanıb: “Paşinyan-Zelenski görüşündən sonra tərəflər ikitərəfli münasibətlərin dərinləşdirilməsinin vacibliyini bəyan ediblər. Kiyev Ermənistanın Avropa istiqamətində irəliləyən proseslərinə dəstəyini vurğulayıb. Beləliklə, Ukrayna tədricən yalnız İrəvanın tərəfdaşı kimi deyil, həm də Ermənistanın Avropa istiqamətində yenidən yönəlməsi kontekstində çıxış edən dövlət kimi görünməyə başlayıb. Zelenskinin Rusiyaya qarşı sərt bəyanatlarının İrəvanda səsləndirilməsi Moskva tərəfindən Ermənistan ərazisinin anti-Rusiya siyasi kommunikasiya platformasına çevrilməsi kimi qəbul edilib. Rusiya İrəvanın Zelenskiyə belə açıqlamalar üçün imkan yaratmasından narazılığını bildirib. Ermənistan rəsmi olaraq Ukrayna-Rusiya münaqişəsinin tərəflərindən heç birinə qoşulmasa da, Zelenskinin anti-Rusiya mesajlarının İrəvanda səsləndirilməsi və bunun ardınca Ermənistan-Rusiya münasibətlərində yeni gərginliyin yaranması Moskvada İrəvanın xarici siyasətində növbəti dəyişiklik əlaməti kimi qəbul olunub. Maydakı səfərdən sonra Ermənistan-Ukrayna yaxınlaşması yalnız simvolik siyasi jestlə məhdudlaşmayıb. İyunun 7-də keçirilən parlament seçkilərindən sonra Zelenski Paşinyanı təbrik edən ilk beynəlxalq liderlərdən biri olub. Ukrayna tərəfi Ermənistanın öz suveren seçimini etmək hüququnu və ikitərəfli əməkdaşlığı genişləndirməyə hazır olduğunu vurğulayıb. Bu, Ermənistanın xarici siyasət istiqaməti ətrafında kəskin beynəlxalq müzakirələrin getdiyi şəraitdə İrəvanın siyasi seçiminə açıq dəstək kimi qəbul edilib... Ermənistan-Ukrayna münasibətlərindəki son inkişaflar isə Ermənistanın xarici siyasətinin daha geniş yenidənqurulması prosesinin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Kiyevlə yeni və sürətlə institusionallaşan dialoq İrəvanın yeni xarici siyasət əlaqələri sistemini hansı istiqamətdə qurmaq istədiyini göstərir. Ukrayna yalnız Ermənistanın yeni tərəfdaşı deyil, eyni zamanda Ermənistan-Rusiya münasibətlərinin dəyişiminin bir növ güzgüsünə çevrilir”.
Tahir TAĞIYEV
