Saksoniya-Anhalt əyalət seçkilərində ifrat sağçı Almaniya üçün Alternativ (AfD) partiyasının seçki qələbəsindən sonra Almaniyada minlərlə insan küçələrə axışıb.
Etirazçılar paytaxt Berlində və seçicilərin 20 sentyabrda səsverməyə getməyə hazırlaşdığı Meklenburq-Ön Pomeraniya əyalətində ifrat sağçıların yüksəlişi barədə xəbərdarlıq ediblər. Minlərlə demokratiya tərəfdarı qaçqınların kütləvi şəkildə deportasiyasını, bərpa olunan enerji üçün dövlət subsidiyalarının azaldılmasını və ictimai yayımın azaldılmasını müdafiə edən AfD partiyasına etiraz etmək üçün Berlindəki tarixi Brandenburq qapısının qarşısında toplaşıblar.
Polis məlumatlarına görə, mitinqdə 5000 nəfər iştirak edib, təşkilatçılar isə 14000-dən çox insanın iştirak etdiyini bildiriblər. aksiyada "Faşizm alternativ deyil", "Nasist AfD-ni dayandırın" və "Tarixin gözü bizim üzərimizdədir" yazılı plakatlar qaldırılıb.
Keçmiş kommunist Şərqi Almaniyanın Saksoniya-Anhalt əyalətində bazar günü keçirilən seçkilərdə AfD səslərin təxminən 44 faizini toplayaraq ən yüksək səs payına nail olub. İkinci Dünya Müharibəsindən bəri bir əyalətdə ifrat sağçı partiyanın ən yüksək səs faizi ölkə daxilində geniş narahatlığa səbəb olub.
Buxenvald Keçmiş Həbs Düşərgəsi Memorialının direktoru Yens-Kristian Vaqner nümayişdə çıxışında nəticənin utancverici olduğunu və AfD-nin əyalətdə hakimiyyətə gəlmək üzrə olduğunu bildirib. Vaqner bu vəziyyətə sükutla yanaşmamağa çağırıb.
AfD-nin ştat baş naziri vəzifəsinə namizədi Ulrix Ziqmund hökumət qurmaq üçün lazım olan çoxluqdan cəmi üç yer geridə qalır. 2023-cü ildən bəri daxili kəşfiyyat agentliyi olan Konstitusiyanın Mühafizəsi üzrə Federal İdarə tərəfindən "ifrat sağçı ekstremist" kimi təsnif edilən əyalət qolunun digər partiyalardan olan millət vəkillərini öz tərəfinə çəkməklə hakimiyyətə gələ biləcəyi deyilir.
Etirazlar Berlindən kənarda Potsdam, Münster, Göttingen, Drezden, Axen, Bamberq, Darmstadt və Saksoniya-Anhalt əyalətlərində Halberstadt və Halle də yayılıb.
İfrat sağçılar digər ştatlarda da liderlik edirlər. Sentyabrın 20-də keçiriləcək seçkilərin Meklenburq-Ön Pomeraniya əyalətində aparılan sorğular AfD-nin təxminən 35 faiz səslə yarışda liderlik etdiyini göstərir. Əyalət Baş naziri Manuela Şvesiqin rəhbərlik etdiyi Sosial Demokrat Partiyasının (SPD) yay aylarında dəstəyin artmasından sonra səs payını 30 faizdən çox artırdığı bildirilir.
Paytaxt Berlində vəziyyət daha mürəkkəbdir. Xristian Demokrat Birliyi (CDU) və Sosial Demokrat Partiyasının (SPD) koalisiyası tərəfindən idarə olunan şəhərdə CDU təxminən 20% səslə az fərqlə birinci yeri tutub. Mənzil qiymətlərinin artımını gündəmə gətirən Sol Partiya (Die Linke) və AfD CDU-nu yaxından izləyir.
Bəzi müşahidəçilər kansler Fridrix Mertsin populyarlığının azalmasının Saksoniya-Anhalt seçkilərinin nəticələrinə təsir etdiyini irəli sürsələr də, Mertsin iqtisadi islahatlar paketini həyata keçirmək üçün vəzifəsində qalacağını bildirdiyi qeyd olunub. Lakin qeyd olunub ki, koalisiya tərəfdaşı SPD-nin bəzi mübahisəli tədbirlərdən geri çəkilə biləcəkləri barədə siqnalları hökumət daxilində tarazlığı poza bilər.
Bu arada, Almaniya kansleri Fridrix Merts ABŞ prezidenti Donald Trampla planlaşdırılan telefon danışığını ləğv edib. AFP xəbər verir ki, kanslerin sözçüsü ləğvin səbəbini açıqlamaqdan imtina etsə də, bunun cədvəllə bağlı məsələlərlə əlaqəli olmadığını vurğulayıb.
Görüşün ləğvi, Trampın ifrat sağçı Almaniya üçün Alternativ (AfD) Partiyasının Saksoniya-Anhalt seçkilərində qələbəsini “böyük uğur” adlandırması fonunda baş verib.
Tramp AfD-nin nəticəsini açıq şəkildə alqışlayıb və bunu partiya üçün "həqiqətən böyük bir gecə" adlandırıb. "…Onlar nəhayət ki, Almaniyaya bu qədər zərər verən tamamilə dəhşətli immiqrasiya qaydaları və qanunlarından beziblər. Onlar güclənirlər və artıq buna dözməyəcəklər!" – deyə Tramp sosial media hesabında yazıb.
Amerika prezidenti paylaşımını "Almaniyanı yenidən böyük edək" şüarının qısaldılmış MGGA abreviaturası ilə yekunlaşdırıb.
Mertsin sözçüsü Trampın açıqlamasına birbaşa şərh verməkdən imtina edib və ləğv edilmiş telefon danışığı ilə Amerika prezidentinin paylaşımı arasında mümkün əlaqəni müzakirə etməkdən imtina edib.
O qeyd edib ki, kansler Almaniyadakı daxili siyasi vəziyyətlə, xüsusən də seçkilərlə bağlı kənar müdaxilələrə və ya şərhlərə qarşı dəfələrlə çıxış edib.
Tahir TAĞIYEV
