Azərbaycanda telefon və ya internet vasitəsilə rəsmiləşdirilən istehlak kreditlərinə 1 oktyabr 2026-cı ildən etibarən yeni qaydalar tətbiq olunacaq. Mərkəzi Bankın iyunun 25-də elan etdiyi dəyişikliklərə əsasən, vətəndaşlar öz adlarına məsafədən kredit verilməsini məhdudlaşdıra biləcəklər. Məsafədən bağlanan kredit müqaviləsi üzrə vəsaitin hesaba köçürülməsi üçün kredit məbləğindən asılı olaraq iki və ya 24 saat gözləniləcək.
Banklarla yanaşı, bank olmayan kredit təşkilatlarını (BOKT) da əhatə edən dəyişikliklər məsafədən kredit əməliyyatlarında istehlakçının məlumatı xaricində baş verə biləcək hallara qarşı əlavə nəzarət tədbirləri nəzərdə tutur.
Findoc vasitəsilə kredit məhdudiyyəti tətbiq etmək mümkün olacaq
Yeni qaydalara əsasən, vətəndaşlar Azərbaycan Kredit Bürosunun Findoc platforması vasitəsilə öz adlarına məsafədən istehlak krediti rəsmiləşdirilməsini və ya mövcud kredit limitlərinin artırılmasını məhdudlaşdıra biləcəklər. Findoc vasitəsilə yaradılan məhdudiyyət bütün kredit təşkilatlarına şamil ediləcək. Məhdudiyyətin yalnız konkret bir təşkilata tətbiq olunmasını istəyən şəxs isə müştərisi olduğu kredit təşkilatına birbaşa müraciət etməli olacaq.
Kredit təşkilatları əməliyyatdan əvvəl məhdudiyyətin olub-olmadığını yoxlayacaqlar. Bundan əlavə, məbləği minimum əmək haqqının iki mislinədək olan məsafədən istehlak kreditləri iki saat, bu həddi aşan kreditlər isə 24 saat sonra hesaba köçürüləcək. Bu, kredit müqaviləsinin bağlanması ilə vəsaitin hesaba köçürülməsi arasında məcburi gözləmə müddəti yaradacaq.
Yeni qaydalar kredit istifadəçiləri üçün nə deməkdir?
Yeni qaydalar məsafədən kredit əməliyyatlarında yalnız müraciətin tamamlanmasına deyil, əməliyyat təhlükəsizliyinə də diqqət yetirir. Findoc məhdudiyyəti və vəsaitin köçürülməsindən əvvəl tətbiq edilən gözləmə müddəti kreditləşmə prosesinə əlavə nəzarət mərhələləri gətirir.
Kredit qərarının şəxsi büdcəyə uyğunluğu isə yenə də istehlakçının məsuliyyətində qalır. Gəlir, mövcud borclar, aylıq ödəniş və ümumi geri ödəniş məbləği qiymətləndirilmədən yalnız müraciətin sadəliyinə əsaslanaraq qərar verilməməlidir.
Mərkəzi Bankın avqustun 5-də təsdiqlədiyi “Maliyyə institutlarının bazar davranışına dair Metodoloji Rəhbərlik” də müqavilə bağlanmazdan əvvəl məlumatların açıqlanması, istehlakçı hüquqlarının qorunması və maliyyə məhsullarının uyğun şəkildə təqdim edilməsi ilə bağlı çərçivəni gücləndirir.
Banklar və BOKT-lar yeni dövrə hazırlaşır
Yeni qaydalar yalnız banklarla məhdudlaşmayacaq. BOKT-lar vasitəsilə verilən məsafədən istehlak kreditləri də eyni tələblərə tabe olacaq. Buna görə banksiz kredit pul seçimlərini nəzərdən keçirən istehlakçılar üçün də müraciət və vəsaitin hesaba köçürülməsi proseslərində yeni qaydalar tətbiq olunacaq.
1 oktyabr 2026-cı ildə qüvvəyə minəcək dəyişikliklər Azərbaycanda məsafədən istehlak kreditləri üzrə daha nəzarətli dövrün başlanğıcı olacaq.
