UNES­CO-ya təq­dim edi­lən mad­di və qey­ri-mad­di sə­nət nü­mu­nə­lə­ri­miz azər­bay­can­çı­lı­ğın təb­li­ğat­çı­sı ki­mi...

UNES­CO çər­çi­və­sin­də azər­bay­can­çı­lı­ğın təb­li­ğa­tı müm­kün­dür­mü? Bu su­al ət­ra­fın­da dü­şü­nər­kən ona asan­lıq­la ca­vab ta­pa bi­li­rik. Dün­ya ya­ra­nan­dan, in­san cə­miy­yə­ti möv­cud olan­dan  si­vi­li­za­si­ya­lar ara­sın­da di­a­lo­qa yol ax­ta­rı­lıb. İn­sa­nın ib­ti­dai ha­lın­da qə­bi­lə­lər ara­sın­da di­a­loq ax­ta­rı­lır­dı, son­ra xalqlar, döv­lət­lər ara­sın­da. Uzun mi­nil­lik­lər bo­yu da­vam edən ax­ta­rış­la­rın pas­lı qı­fı­lı­na mə­də­niy­yət açar ol­du. Çün­ki mə­də­niy­yət bə­şə­riy­yə­tin xi­la­sı­dır.

Dün­ya­da UNES­CO ad­lı bir təş­ki­lat var. Xalqlar, döv­lət­lər, mə­də­niy­yət­lər ara­sın­da di­a­loq, har­mo­ni­ya ya­ra­dır. 

Qeyd edi­lir ki, bə­şə­ri də­yə­rə ma­lik mad­di və mə­nə­vi ir­sin, abi­də­lə­rin ən bö­yük mü­ha­fi­zə­çi­si, hi­ma­yə­da­rı olan UNES­CO Azər­bay­ca­na aid olan bir ne­çə də­yə­ri öz si­ya­hı­sı­na da­xil edib. Azər­bay­can tor­pa­ğı ta­ri­xən bə­şə­riy­yət üçün ma­raq­lı olub. Mə­lum­dur ki, is­tər onun ye­rüs­tü sər­vət­lə­ri, is­tər­sə də mə­nə­vi sər­vət­lə­ri hər za­man dün­ya in­sa­nı­nın ma­ra­ğı­nı özü­nə çə­kib.

Təd­qi­qat­çı­lar vur­ğu­la­yır ki, min bir zəh­mət he­sa­bı­na UNES­CO-nun Qey­ri-mad­di irs si­ya­hı­sı­na sa­lı­nan qiy­mət­li ar­xe­o­lo­gi­ya, mə­də­niy­yət, mə­nə­viy­yat ör­nək­lə­ri dün­ya­da Azər­bay­ca­nın eşi­di­lən sə­si­dir. UNES­CO-da Azər­bay­can xal­qı­nın və Azər­bay­can məm­lə­kə­ti­nin dö­yü­nən qəl­bi olan xal­ça­la­rı­mız, mu­ğam və aşıq sə­nə­ti­miz, İçə­ri Şə­hə­ri­miz, Qo­bus­ta­nı­mız bir mö­cü­zə ki­mi in­san­la­rın qəl­bi­ni ov­sun­la­yır. Bu abi­də­lə­ri­mi­zin hər bi­ri bir azər­bay­can­çı­lıq nü­mu­nə­si, mil­li ide­o­lo­gi­ya­mı­za xid­mət edən məf­hum­lar­dır. "Azər­bay­can xal­ça­sı" sə­nə­ti 2010-cu il 15-18 no­yabr ta­rix­lə­rin­də Ke­ni­ya Res­pub­li­ka­sı­nın Nay­ro­bi şə­hə­rin­də ke­çi­ri­lən UNES­CO-nun Qey­ri-Mad­di Mə­də­ni İrs üz­rə Hö­ku­mət­lə­ra­ra­sı Ko­mi­tə­si­nin V ses­si­ya­sın­da UNES­CO-nun Bə­şə­riy­yə­tin qey­ri-mad­di mə­də­ni irs üz­rə rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edi­lib. Bu ha­di­sə Azər­bay­can Pre­zi­den­ti İl­ham Əli­ye­vin xal­qı­mı­zın mə­də­niy­yə­ti­nə gös­tər­di­yi yük­sək qay­ğı­sı, həm­çi­nin Azər­bay­can qey­ri-mad­di mə­də­ni irs nü­mu­nə­lə­ri­nin qo­run­ma­sı və bey­nəl­xalq sə­viy­yə­də təb­li­ği məq­sə­di­lə Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun pre­zi­den­ti, UNES­CO və İSES­CO-nun xoş­mə­ram­lı sə­fi­ri, mil­lət və­ki­li Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın tə­şəb­büs­lə­ri və dəs­tə­yi ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lən sil­si­lə təd­bir­lər nə­ti­cə­sin­də müm­kün olub.

Qeyd edi­lə­nə gö­rə, bun­dan əv­vəl isə mu­ğam və aşıq sə­nə­ti, Nov­ruz bay­ra­mı da UNES­CO-nin mü­va­fiq si­ya­hı­sı­na sa­lı­nıb. Mu­ğam və aşıq sə­nə­ti ar­tıq mil­li ma­raq­la­rı­mı­zı, azər­bay­can­çı­lı­ğı­mı­zı özün­də ya­şat­maq­la ya­na­şı, həm də bə­şə­ri məq­səd­lə­rə xid­mət edir. Xal­ça­la­rı­mız il­lər əv­vəl bə­zi dün­ya öl­kə­lə­rin­də İran, Qaf­qaz xal­ça­la­rı ki­mi təq­dim edi­lir­di­sə, bu gün Azər­bay­can xal­ça­la­rı ki­mi ta­nı­nır.

Mə­lum­dur ki, öl­kə­miz 1992-ci ilin iyu­nun­dan UNES­CO-ya üzv qə­bul olu­nub. 1996-cı il­də isə UNES­CO ilə Azər­bay­can ara­sın­da əmək­daş­lıq sa­hə­sin­də me­mo­ran­dum im­za­la­nıb. Hə­min vaxtdan eti­ba­rən BMT-nin elm, təh­sil və mə­də­niy­yət üz­rə bu nü­fuz­lu təş­ki­la­tı ilə əla­qə­lə­ri­miz ge­niş­lən­mək­də­dir. 2004-cü il av­qus­tun 13-də Azər­bay­ca­nın şi­fa­hi xalq ədə­biy­ya­tı­nın və mu­si­qi ir­si­nin qo­ru­nub sax­lan­ma­sı və in­ki­şaf et­di­ril­mə­si sa­hə­sin­də yo­rul­maz səy­lə­ri­nə gö­rə Mil­li Məc­li­sin de­pu­ta­tı, Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun pre­zi­den­ti Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va UNES­CO-nun xoş­mə­ram­lı sə­fi­ri adı­na la­yiq gö­rü­lüb. Məhz bun­dan son­ra bu təş­ki­lat­la Azər­bay­can ara­sın­da əla­qə­lər da­ha da in­ki­şaf et­mə­yə baş­la­yıb.

Ekspertlər bil­di­rir ki, UNES­CO bə­şə­ri də­yər­lə­rin dün­ya­da qo­run­ma­sı, on­la­rın gə­lə­cək nə­sil­lə­rə çat­dı­rıl­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də ar­dı­cıl iş apa­rır. Azər­bay­ca­nın da qey­ri-mad­di mə­də­niy­yət nü­mu­nə­lə­ri bu təş­ki­la­tın diq­qə­ti­ni çə­kib və mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri­miz­dən olan mu­ğam sə­nə­ti, Nov­ruz bay­ra­mı, aşıq və xal­ça sə­nə­ti­nin bu təş­ki­la­tın Qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­sin qo­run­ma­sı üz­rə rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edil­mə­si bö­yük ha­di­sə sa­yıl­ma­lı­dır. Xal­qı­mı­zın ya­rat­dı­ğı sə­nət in­ci­lə­ri­nin UNES­CO-nun xət­ti­lə təb­liğ edil­mə­si bir xalq ki­mi bi­zə an­caq müs­bət imic qa­zan­dı­rır.

Mə­lu­mat üçün bil­di­rək ki, Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın Azər­bay­ca­nın qey­ri-mad­di mə­də­ni irs nü­mu­nə­lə­ri­nin qo­run­ma­sı və UNES­CO-Azər­bay­can əla­qə­lə­ri­nin in­ki­şa­fı na­mi­nə gös­tər­di­yi xid­mət­lər nə­ti­cə­sin­də öl­kə­miz Qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­sin qo­run­ma­sı üz­rə Hö­ku­mət­lə­ra­ra­sı Ko­mi­tə­yə üzv se­çi­lib. Bun­dan son­ra hə­min sa­hə­də əla­qə­lər da­ha da möh­kəm­lə­nib.

Onu da ya­dı­nı­za sa­laq ki, Azər­bay­can mu­ğam sə­nə­ti 2003-cü il­də UNES­CO-nun Qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­sin qo­run­ma­sı üz­rə rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edil­di. Bun­dan son­ra mu­ğam sə­nə­ti­mi­zə diq­qət və qay­ğı da­ha da artma­ğa baş­la­dı. Xü­su­si­lə Meh­ri­ban xa­nım Əli­ye­va­nın tə­şəb­bü­sü ilə Hey­dər Əli­yev Fon­du tə­rə­fin­dən mu­ğam sə­nə­ti­mi­zin qo­run­ma­sı və in­ki­şa­fı ilə bağ­lı bir sı­ra uğur­lu təd­bir­lə­rin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si bu sa­hə­də bö­yük can­lan­ma­ya sə­bəb ol­du. Ba­kı­da Bey­nəl­xalq Mu­ğam Mər­kə­zi ti­kil­di. Bu sa­hə­də­ki uğur­lar­dan da­nı­şar­kən Azər­bay­can mu­ğam an­to­lo­gi­ya­sı­nın, Qa­ra­bağ xa­nən­də­lə­ri al­bo­mu­nun ha­zır­lan­ma­sı­nı, Azər­bay­can­da ke­çi­ri­lən bey­nəl­xalq mu­ğam mü­sa­bi­qə­lə­ri­ni və s. mi­sal gös­tər­mək olar.

İn­di xal­qı­mı­zın mil­li-mə­nə­vi sər­və­ti olan mu­ğam­la­rı­mız dün­ya­nın ək­sər öl­kə­lə­rin­də səs­lə­nir və bö­yük ma­raq­la qar­şı­la­nır.

UNES­CO və Azər­bay­can əla­qə­lə­ri­ni araş­dı­ran mü­tə­xəs­sis­lər de­yir ki, qlo­bal­laş­ma şə­ra­i­tin­də apa­rı­lan bu iş­lər mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­rin dün­ya­ya in­teq­ra­si­ya­sı­na ge­niş yol açır: "Be­lə bir şə­ra­it­də Meh­ri­ban xa­nım tə­rə­fin­dən aşıq sə­nə­ti­nin UNES­CO-nun Qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­sin qo­run­ma­sı üz­rə rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edil­mə­si mu­ğam sə­nə­ti­nin dün­ya­nın mə­də­ni irs si­ya­hı­sı­na da­xil edil­mə­sin­dən son­ra ye­ni bir uğu­run ya­ran­ma­sı­na gə­ti­rib çı­xar­dı. Bu, mil­li ir­si­mi­zin dün­yə­vi­li­yi­ni, bə­şə­ri­li­yi­ni, ona ir­qin­dən, di­nin­dən ası­lı ol­ma­ya­raq, bü­tün mil­lət­lə­rin ma­raq gös­tər­mə­si­ni təs­diq­lə­di. Aşıq sə­nə­ti­nə qar­şı ya­ran­mış so­yuq mü­na­si­bə­ti xey­li mü­la­yim­ləş­dir­di. Azər­bay­can xalq ya­ra­dı­cı­lı­ğı­nın dün­ya­da işıq­lan­dı­rıl­ma­sı­na zə­min ya­ran­dı və bu ir­sin bə­şə­ri­li­yi­ni ifa­də edən amil ki­mi or­ta­ya qo­yul­ma­sı ilə sə­ciy­yə­lən­di. Tez­lik­lə aşıq sə­nə­ti­miz dün­ya­da ta­nı­dıl­ma­ğa baş­lan­dı, Pa­ri­sin Luvr Mu­ze­yin­də və Stras­burq şə­hə­rin­də Azər­bay­can aşıq­la­rı kon­sert proq­ram­la­rı ilə çı­xış et­di­lər. Bey­nəl­xalq çər­çi­və­də qə­bul edi­lən Azər­bay­ca­nın mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri, sö­zün əsl mə­na­sın­da, dün­ya­nı tə­əc­cüb­lən­dir­mək iq­ti­da­rın­da­dır. UNES­CO-nun Qey­ri-Mad­di Mə­də­ni İr­sin Qo­run­ma­sı üz­rə Ko­mi­tə­si­nin Abu-Da­bi şə­hə­rin­də ke­çi­ri­lən 4-cü ses­si­ya­sın­da qu­ru­mun ye­kun qə­ra­rı­na əsa­sən, Azər­bay­ca­nın aşıq sə­nə­ti ilə ya­na­şı, Nov­ruz bay­ra­mı da UNES­CO-nun Qey­ri-mad­di-mə­də­ni irs si­ya­hı­sı­na sa­lın­dı. Nov­ruz bay­ra­mı­nın bir sı­ra döv­lət­lər­də qeyd edil­di­yi nə­zə­rə alı­na­raq təş­ki­la­tın töv­si­yə­si ilə bey­nəl­mi­ləl qey­ri-mad­di mə­də­ni irs nü­mu­nə­si ki­mi UNES­CO-ya təq­dim olu­nub".

Mu­ğam və aşıq sə­nə­ti­nin, Nov­ruz bay­ra­mı­nın UNES­CO-nun Bə­şə­riy­yə­tin qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­si­nin rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edil­mə­sin­dən son­ra diq­qət Azər­bay­can xal­ça­sı­nın möh­tə­şəm­li­yi­ni dün­ya­ya təq­dim et­mə­yə doğ­ru yö­nəl­di. Be­lə­lik­lə, yu­xa­rı­da qeyd et­di­yi­miz ki­mi, 2010-cu il­də Azər­bay­can mə­də­niy­yə­tin­də önəm­li ha­di­sə­lər­dən bi­ri - xal­ça­çı­lıq sə­nə­ti­mi­zin UNES­CO-nun Bə­şə­riy­yə­tin qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­si­nin rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edil­mə­si baş ver­di.

Sə­nət­şü­nas­lar UNES­CO-da Qey­ri-mad­di irs si­ya­hı­sı­na sa­lı­nan də­yər­lə­ri­mi­zin azər­bay­can­çı­lıq ide­o­lo­gi­ya­sı­nın təb­li­ğin­də­ki ro­lu­na to­xu­na­raq ya­zır ki, on­la­rın oy­na­dı­ğı ro­lun əhə­miy­yə­ti bö­yük­dür. Ekspertlər xal­ça sə­nə­ti­nin UNES­CO-da­kı ye­ri­ni də­yər­lən­di­rə­rək ya­zır ki, o, Azər­bay­ca­nın in­ki­şaf mər­hə­lə­sin­də ol­du­ğu­nu ifa­də edir: "Azər­bay­can xal­ça sə­nə­ti­nin qo­run­ma­sı və in­ki­şaf et­di­ril­mə­si haq­qın­da" Qa­nu­nun qə­bul edil­mə­si, Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin Sə­rən­ca­mı ilə Azər­bay­can Xal­ça­sı və Xalq Tət­bi­qi Sə­nə­ti Döv­lət Mu­ze­yi üçün mü­a­sir stan­dartla­ra uy­ğun bi­na­nın in­şa edil­mə­si bu qə­dim el sə­nə­ti­nə döv­lət qay­ğı­sı­nın ifa­də­si­dir.

Mə­lum­dur ki, hər bir xalq dün­ya mə­də­niy­yə­ti­ni öz töh­fə­lə­ri ilə zən­gin­ləş­di­rir və bü­tün bun­lar bə­şə­riy­yə­tin mə­də­ni ir­si­nə çev­ri­lir, mil­li sər­vət ümum­bə­şə­ri əhə­miy­yət kəsb edir. Xal­qı­mı­zın mil­li sər­vət­lə­rin­dən, ey­ni za­man­da, ümum­bə­şə­ri ma­hiy­yət­li mə­də­ni də­yər­lər­dən bi­ri də Azər­bay­can xal­ça­sı­dır.

Mə­lum­dur ki, Azər­bay­can xal­ça sə­nə­ti­nin ya­ran­ma­sı və in­ki­şa­fı mil­li mə­də­niy­yə­ti­mi­zin ay­rıl­maz tər­kib his­sə­si­dir. Təd­qi­qat­lar gös­tə­rir ki, Azər­bay­can xal­ça sə­nə­ti tunc döv­rün­dən baş­la­ya­raq in­ki­şaf edib, da­ha da zən­gin­lə­şə­rək bu gü­nü­mü­zə gə­lib ça­tıb. Bəl­kə də bu sə­nə­tin ya­şı elə xal­qı­mı­zın ya­şı­na bə­ra­bər­dir. Doğ­ma tor­pa­ğı­mı­zın rən­ga­rəng bo­yaq­la­rın ha­zır­lan­ma­sı­na im­kan ve­rən zən­gin bit­ki alə­mi və zə­rif yu­nu xal­ça sə­nə­ti­nin ya­ran­ma­sı­na və in­ki­şa­fı­na şə­ra­it ya­ra­dıb.

Mə­lu­mat­la­ra gö­rə, öl­kə əra­zi­sin­də apa­rı­lan ar­xe­o­lo­ji qa­zın­tı­lar və ya­zı­lı mən­bə­lə­rə gö­rə, Azər­bay­can­da xal­ça to­xu­cu­lu­ğu tunc döv­rün­də, yə­ni 5 min il bun­dan əv­vəl mey­da­na gə­lib. Qeyd edək ki, hər bir xal­ça öl­kə­nin tə­bi­ə­ti­ni, ta­ri­xi­ni və hə­yat tər­zi­ni əks et­di­rir. Ta­ri­xi mən­bə­lə­rə gö­rə, Azər­bay­can or­ta əsrlər döv­rün­də Şərqdə xov­lu və xov­suz xal­ça­la­rın is­teh­sa­lı­na gö­rə mü­hüm mər­kəz­lər­dən bi­ri olub. Qə­dim sə­nət nü­mu­nə­si ki­mi Azər­bay­can xal­ça­la­rı bü­tün dün­ya­da məş­hur­dur. Təd­qi­qat­lar gös­tə­rir ki, Azər­bay­ca­nın şi­mal-şərq his­sə­si VI-VII əsrlər­də yük­sək key­fiy­yət­li xal­ça is­teh­sa­lı­na gö­rə mər­kəz ro­lu­nu oy­na­yıb. Or­ta əsrlər­dən baş­la­ya­raq Azər­bay­can xal­ça­la­rı bü­tün dün­ya­da ti­ca­rət va­si­tə­si olub. Öl­kə­də müx­tə­lif to­xu­nuş və or­na­mentlər­lə zən­gin olan say­sız-he­sab­sız xal­ça növ­lə­ri ya­ra­nıb.

Bəl­li­dir ki, İpək yo­lu üzə­rin­də olan döv­lət­lər­də xal­ça sə­nə­ti möv­cud­dur. Am­ma bü­tün öl­kə­lər­də is­teh­sal olu­nan xal­ça­lar­dan Azər­bay­can xal­ça­sı qiy­mət­li və zən­gin­dir".

Qeyd edək ki, xal­ça­çı rəs­sam El­dar Mi­ka­yıl­za­də də xal­ça­la­rı­mı­zın, aşıq və mu­ğam sə­nə­ti­mi­zin, Nov­ruz bay­ra­mı­mı­zın, ha­be­lə Qo­bus­tan və İçə­ri Şə­hə­ri­mi­zin UNES­CO-da azər­bay­can­çı­lı­ğı təm­sil et­di­yi­ni de­yib. Bun­dan baş­qa, xal­ça­çı rəs­sam bil­di­rib ki, mü­a­sir dün­ya in­for­ma­si­ya dün­ya­sı­dır və bir öl­kə­nin mə­də­ni-mə­nə­vi hə­ya­tı haq­qın­da in­for­ma­si­ya nə qə­dər çox ol­sa, onun əmə­yi­nin nə­ti­cə­lə­ri da­ha yük­sək olar, da­ha çox ta­nı­nar: "Qlo­bal­la­şan dün­ya­da in­for­ma­si­ya bol­lu­ğu xal­qın ta­nın­ma­sı de­mək­dir. Bu ba­xım­dan Azər­bay­can is­tər neft, is­tər mu­ğam, is­tər­sə də xal­ça­sı ilə nə qə­dər çox ta­nın­sa, onun möv­qe­yi bir o qə­dər möh­kəm­lən­miş olar.

Xal­ça sə­nə­ti­mi­zin UNES­CO-nun Bə­şə­riy­yə­tin qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­si­nin rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edil­mə­si həm də dün­ya mu­zey­lə­rin­də xal­ça­la­rı­mı­zın "fars", "Qaf­qaz" və "er­mə­ni" adı al­tın­da təq­di­ma­tı­nın qar­şı­sı­nı alan fak­to­ra çev­ri­lə­cək". İran­da xal­ça­la­rın 80 %-nin Azər­bay­can xal­ça­sı ol­du­ğu­nu di­lə gə­ti­rən mü­tə­xəs­sis xal­ça­la­rı­mı­zın si­ya­hı­ya gec düş­mə­sin­dən tə­əs­süf­lən­di­yi­ni də di­lə gə­tir­di: "Xal­ça­la­rı­mız dün­ya­da nə qə­dər tez ta­nın­say­dı, on­la­ra fars, er­mə­ni xal­ça­sı de­məz­di­lər. Am­ma nə­zə­rə al­ma­lı­yıq ki, dün­ya­da öz pe­şə­kar to­xu­nu­şu ilə ta­nı­nan qə­dim Or­ta Asi­ya xal­ça­la­rın­dan əv­vəl Azər­bay­can xal­ça­la­rı­nın bu si­ya­hı­ya da­xil edil­mə­si çox bö­yük ha­di­sə­dir. Bu heç də tə­sa­dü­fi de­yil və qə­dim kö­kə əsas­la­nır. İran xal­ça­la­rın­dan fərqli ola­raq Azər­bay­can xal­ça­sı şi­fa­hi xalq ədə­biy­ya­tı ilə çox sıx bağ­lı­dır. Bi­zim xal­ça­la­rı­mız nə­nə­lə­ri­mi­zin, ba­ba­la­rı­mı­zın di­lin­də olan ba­ya­tı­lar­la, şe­ir­lər və qoş­ma­lar­la uy­ğun­laş­dı­rı­lıb nə­sil­dən-nəs­lə ke­çər­di. Bu, şi­fa­hi xalq ədə­biy­ya­tı ilə çox bağ­lı ol­du­ğu­na gö­rə bi­zim nə­nə­lə­ri­mi­zin to­xu­du­ğu əl iş­lə­ri mad­di eh­ti­yac­dan de­yil, da­ha çox mə­nə­vi ru­hun­dan gəl­mə­dir. Bu da əsas ver­di ki, məhz Azər­bay­can xal­ça­sı UNES­CO-nun Bə­şə­riy­yə­tin qey­ri-mad­di mə­də­ni ir­si­nin rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edil­sin. Mən özüm İs­tan­bul­da fər­di sər­gim­də mü­sa­hi­bə ve­rər­kən be­lə bir fi­kir söy­lə­dim: "Xal­ça azər­bay­can­lı­la­rın ana di­li­dir. Hər xalq bir sə­nət nö­vü va­si­tə­si­lə dün­ya ilə da­nı­şıb. Azər­bay­can xal­qı da da­nı­şıq di­li­ni xal­ça­da ta­pıb".

Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun rəh­bə­ri Meh­ri­ban Əli­ye­va UNES­CO təd­bir­lə­rin­dən bi­rin­də çı­xış edər­kən mə­də­niy­yə­ti­mi­zin həm mil­li, həm də bə­şə­ri ma­hiy­yət da­şı­dı­ğı­nı vur­ğu­la­yıb. Bu­nun­la be­lə, xa­nım Əli­ye­va de­yib ki, mil­li mə­də­niy­yə­ti­miz Azər­bay­can xal­qı­nın və döv­lə­ti­nin var­lı­ğı­dır: "...Əl­bət­tə, bi­zim əsas var­lı­ğı­mız mə­də­ni ir­si­miz­dir. Azər­bay­ca­nın qə­dim xal­ça­çı­lıq mək­tə­bi, na­dir mi­ni­a­tür­lə­ri, ədə­biy­ya­tı və po­e­zi­ya­sı, mu­si­qi­si, rəqslə­ri, təs­vi­ri sə­nə­ti, me­mar­lıq abi­də­lə­ri var".

Bi­li­rik 2014-cü il­də Azər­bay­can kə­la­ğa­yı sə­nə­ti UNES­CO-nun Qey­ri-mad­di mə­də­ni irs üz­rə rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edi­lib. Bəl­li­dir ki, UNES­CO-nun Qey­ri-Mad­di Mə­də­ni İrs üz­rə Hö­ku­mət­lə­ra­ra­sı Ko­mi­tə­si­nin 2014-cü il no­yabr ayı­nın 26-da ke­çi­ri­lən ic­la­sın­da Azər­bay­can kə­la­ğa­yı sə­nə­ti "Kə­la­ğa­yı sim­vo­liz­mi və ənə­nə­vi sə­nə­ti" adı ilə UNES­CO-nun Qey­ri-mad­di mə­də­ni irs üz­rə rep­re­zen­ta­tiv si­ya­hı­sı­na da­xil edi­lib.

Kə­la­ğa­yı fay­lı Azər­bay­ca­nın bi­rin­ci xa­nı­mı, Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun pre­zi­den­ti, UNES­CO-nun xoş­mə­ram­lı sə­fi­ri Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın dəs­tə­yi ilə Mə­də­niy­yət və Tu­rizm Na­zir­li­yi tə­rə­fin­dən ha­zır­la­nıb.

Hey­dər Əli­yev Fon­du­nun rəh­bə­ri, UNES­CO və İSES­CO-nun xoş­mə­ram­lı sə­fi­ri, mil­lət və­ki­li Meh­ri­ban Əli­ye­va­nın səy­lə­ri və çox­şa­xə­li fə­a­liy­yə­ti nə­ti­cə­sin­də Azər­bay­can ilə UNES­CO ara­sın­da yük­sək eti­ma­da əsas­la­nan əmək­daş­lıq qu­ru­lub. Bu əmək­daş­lı­ğın və Azər­bay­ca­nın bi­rin­ci xa­nı­mı­nın qay­ğı­sı­nın nə­ti­cə­si ola­raq UNES­CO-nun mü­va­fiq si­ya­hı­la­rın­da yer alan mə­də­ni irs nü­mu­nə­lə­ri­nin qo­run­ma­sı və in­ki­şa­fı üçün öl­kə­miz­də əhə­miy­yət­li təd­bir­lər hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

Hey­dər Əli­yev Fon­du, Mə­də­niy­yət və Tu­rizm Na­zir­li­yi, öl­kə­mi­zin UNES­CO ya­nın­da da­i­mi nü­ma­yən­də­li­yi, UNES­CO üz­rə Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Mil­li Ko­mis­si­ya­sı­nın bir­gə hə­ya­ta ke­çir­dik­lə­ri çox­şa­xə­li fə­a­liy­yət nə­ti­cə­sin­də ko­mi­tə kə­la­ğa­yı sə­nə­ti­nin Azər­bay­can xal­qı­nın mil­li-mə­nə­vi də­yər­lər sis­te­min­də və adət-ənə­nə­lə­ri­miz­də ən mü­hüm mə­də­niy­yət nü­mu­nə­si ol­du­ğu­nu bey­nəl­xalq sə­viy­yə­də təs­diq et­miş ol­du.

Azər­bay­ca­nın mə­də­niy­yət hə­ya­tın­da baş ve­rən bu ta­ri­xi ha­di­sə Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri­mi­zin qo­run­ma­sı­na, öl­kə­mi­zin mə­də­niy­yə­ti­nin in­ki­şa­fı­na gös­tər­di­yi yük­sək diq­qət və qay­ğı­nın nə­ti­cə­si­dir.

İra­də SA­RI­YE­VA

Ya­zı Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Küt­lə­vi İn­for­ma­si­ya Va­si­tə­lə­ri­nin İn­ki­şa­fı­na Döv­lət Dəs­tə­yi Fon­du­nun ma­liy­yə dəs­tə­yi­lə çap olu­nur.