Yusif Bağlrov: “TRIPP-i ABŞ-ın İrana qarşı hərbi logistika dəhlizi adlandırmaq düzgün yanaşma deyil”
Ermənistanın keçmiş səfiri Dzyunik Ağacanyan TRIPP-in Ermənistanın iqtisadi maraqlarından çox, ABŞ-ın İrana təzyiq strategiyasına xidmət edə biləcəyini iddia edir. Onun əsas narahatlığı odur ki, TRIPP İrana qarşı mümkün əməliyyatlarda ABŞ silahlarının və canlı qüvvəsinin daşınması üçün ən qısa logistika marşrutuna çevrilə bilər.
Ağacanyanın fikrincə, bu səbəbdən İran TRIPP-ə ehtiyatla yanaşır və Ermənistanın cənub sərhədinin Qərbin iştirakı ilə faktiki olaraq təhlükəsizlik probleminə çevriləcəyindən narahatdır. O, həmçinin hesab edir ki, ABŞ-ın Türkiyəni də prosesə cəlb etmək cəhdləri TRIPP-in strateji əhəmiyyətini artırır.
Ermənistanın keçmiş səfiri Dzyunik Ağacanyan TRIPP-i İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyatlarda ABŞ silahlarının və canlı qüvvəsinin daşınması üçün ən qısa logistika marşrutu kimi təqdim edir. Bu iddianın real əsası varmı? TRIPP-in mövcud razılaşma və sənədlərində ABŞ hərbi texnikasının, silahlarının və ya hərbi personalının bu marşrutdan keçirilməsinə dair hər hansı müddəa varmı, yoxsa bu, Ermənistan tərəfinin siyasi və təhlükəsizlik narahatlıqlarından irəli gələn ehtimaldır?
Keçmiş deputat, siyasi şərhçi Yusif Bağırov “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Ermənistanın keçmiş səfiri Dzyunik Ağacanyanın TRIPP-in ABŞ-ın İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyatlarında silah, hərbi texnika və canlı qüvvənin daşınması üçün istifadə edilə biləcək ən qısa logistika marşrutuna çevrilə biləcəyi barədə fikri, ilk növbədə, mövcud rəsmi sənədlərin məzmunu ilə müqayisə edilməlidir.
Onun sözlərinə görə, hazırda açıq şəkildə dərc edilmiş TRIPP sənədlərində belə bir hərbi məqsəd və ya ABŞ hərbi qüvvələrinin bu marşrutdan istifadəsinə dair hər hansı müddəa yoxdur.
“26 may 2026-cı il tarixli Ermənistan-ABŞ Çərçivə Sazişində TRIPP-in məqsədləri açıq şəkildə iqtisadi əməkdaşlıq, nəqliyyat bağlantılarının genişləndirilməsi, regional və qlobal ticarətin inkişafı, sülh, sabitlik və rifah kimi müəyyən edilir. Sazişdə TRIPP layihəsi dəmir yolu, avtomobil yolu, neft-qaz kəmərləri, fiber-optik və elektrik infrastrukturu kimi təqdim olunur. ABŞ-ın iştirak forması isə əsasən TRIPP Development Company vasitəsilə kommersiya və infrastrukturun inkişafı ilə əlaqələndirilir”, - deyə Y.Bağırov qeyd edib.
Siyasi şərhçi bildirib ki, sərhəd təhlükəsizliyi, gömrük, immiqrasiya nəzarəti, hüquq-mühafizə və təhlükəsizlik funksiyalarının Ermənistanın məsuliyyətində qalacağı ayrıca göstərilir. ABŞ-ın iştirakı isə sərhəd təhlükəsizliyinin təkmilləşdirilməsinə əməkdaşlıq kimi ifadə olunur. Başqa sözlə, ABŞ hərbi qüvvələrinin yerləşdirilməsi və ya hərbi yüklərin güzəştli tranziti nəzərdə tutulmur.
“Bu baxımdan TRIPP-i ABŞ-ın İrana qarşı hərbi logistika dəhlizi adlandırmaq düzgün yanaşma deyil. Əksinə, rəsmi çərçivə TRIPP-i Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirən və Trans-Xəzər ticarət marşrutuna inteqrasiya edən multimodal nəqliyyat infrastrukturu kimi təqdim edir. Buna görə Ağacanyanın iddiasını hazırkı mərhələdə fakt kimi qəbul etmək mümkün deyil”, - deyə Y.Bağırov vurğulayıb.
Onun fikrincə, ümumiyyətlə, TRIPP-in ABŞ silahlarının, hərbi texnikasının və ya şəxsi heyətinin İrana qarşı əməliyyatlar üçün daşınması məqsədilə yaradıldığını təsdiq edən hər hansı sübut mövcud deyil.
“Ağacanyanın belə iddia ilə çıxış etməsi isə adıçəkilən marşrutun Rusiyanın nəzarətinə verilməməsi ilə bağlıdır. Ermənistanın Qərbə inteqrasiya kursunu daim tənqid edən, anti-Paşinyan mövqedə olan və Zəngəzur dəhlizinin açılmasını Ermənistanın Azərbaycan qarşısında təslimçiliyi kimi təqdim edən Ağacanyan indi faktiki olaraq Rusiyadan gələn direktivlərlə çıxış edir və bu şəkildə iddialarla İranın Ermənistan hakimiyyətinə təzyiqini formalaşdırmağa çalışır”, - deyə Y.Bağırov əlavə edib.
Akif NƏSİRLİ
