Xəyalə Rəis: “...Əgər nəticə əvvəlcədən bəllidirsə və müsabiqə sadəcə formal prosedur xarakteri daşıyacaqsa, onda bu, cəmiyyətdə şəffaflıq görüntüsü yaratmaqdan o yana keçməyəcək”
Bölgələrdə fəaliyyət göstərən dövlət teatrlarına direktorların hansı yollarla seçilməsi mütamadi olaraq müzakirələrə səbəb olur. Rəsmi məlumata görə, bölgə teatrlarına direktor təyinatı Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən elan edilən xüsusi açıq müsabiqələr vasitəsilə həyata keçirilir. Namizədlər sənəd qəbulu və müvafiq tələblərin yoxlanılması mərhələlərindən keçərək seçilirlər.
Mədəniyyət Nazirliyi regionlarda fəaliyyət göstərən dövlət teatrlarında vakant olan direktor və direktor müavini vəzifələrinin tutulması məqsədilə yeni müsabiqə elan edib.
Uzun illər əsas müzakirə olunan məsələlərdən biri bölgə teatrlarına teatr sahəsindən uzaq şəxslərin rəhbər vəzifələrə təyin olunması iddiaları idi. İddia olunurdu ki, direktorlar və direktor müavinləri nazirlik tərəfindən təyin olunur, çox zaman da onların peşəkarlığı nəzərə alınmır. Bu amilində yerli teatrların kollektivində ciddi narazılıqlar yaratdığı iddia olunurdu. Hətta belə deyənlər də var ki, müsabiqə gözdən pərdə asmağa xidmət edir, əslində o vəzifələrə nazirliyin müvafiq şöbəsinin rəhbərliyi kimi istəyir onu da təyin edir.
Nazirlik isə bu vəzifələri tutmaq istəyənlər üçün açıq müsabiqə elan etdiyini deyir. Doğrudanmı, bölgə teatrının direktorları müsabiqə yolu ilə o vəzifələrə təyin olunurlar, yoxsa bu gözdən pərdə asmağa xidmət edir?
Yəni onlar müsabiqədə qalib gəldikləri üçün o vəzifələri tutut, yoxsa nazirlik tərəfindən təyin olunurlar?
Teatrşünas Xəyalə Rəis baki-xeber.com-a bildirdi ki, Mədəniyyət Nazirliyinin regionlarda fəaliyyət göstərən dövlət teatrlarında vakant direktor və direktor müavini vəzifələri üzrə müsabiqə elan etməsi ilk baxışdan müsbət addım təsiri bağışlayır. “Çünki illərdir teatr mühitində ən çox səslənən tələblərdən biri məhz rəhbər vəzifələrə peşəkar, teatrı içəridən tanıyan insanların gətirilməsi idi. Ancaq əsas məsələ müsabiqənin elan olunması deyil, onun nəticələrinin hansı meyarlarla müəyyənləşdirilməsidir.
Uzun illər teatr camesinin əsas problemlərindən biri teatr sahəsindən uzaq, yaradıcılıq prosesini və teatr idarəçiliyinin mahiyyətini bilməyən şəxslərin rəhbər vəzifələrə təyin olunması olub. Bunun nəticəsində bəzi teatrlar inkişaf etmək əvəzinə, sadəcə inzibati qaydada idarə olunan müəssisələrə çevrilib.
Əgər bu müsabiqə doğrudan da peşəkarlıq, idarəçilik bacarığı, teatr sahəsində təcrübə, inkişaf proqramı və namizədin baxışı əsasında keçiriləcəksə, bunu yalnız alqışlamaq olar. Yox əgər nəticə əvvəlcədən bəllidirsə və müsabiqə sadəcə formal prosedur xarakteri daşıyacaqsa, onda bu, cəmiyyətdə şəffaflıq görüntüsü yaratmaqdan o yana keçməyəcək”.
X.Rəis qeyd etdi ki, burada diqqətçəkən başqa bir məqam da var. “Hazırda müvafiq qərarla vəzifəyə təyin olunmuş teatr direktorları öz fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Məsələn, İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrının direktoru Hacıbaba Məmmədov da təyinat qərarı ilə bu vəzifəni icra edir. Açığını desəm, bu təyinatın daha əvvəl baş verməsi lazım idi. Hacıbaba müəllim uzun illər teatrın içində formalaşmış, teatr mühitini, yaradıcılıq prosesini və kollektivi dərindən tanıyan, savadlı və peşəkar bir şəxsdir. Belə insanların rəhbər vəzifələrə gətirilməsi əslində istisna yox, normal yanaşma olmalıdır.
Müsabiqənin yalnız vakant vəzifələrə şamil olunması da göstərir ki, hazırkı rəhbərlərlə bağlı qəbul edilmiş qərarlar qüvvədə qalır.
Əsas sual isə yenə də açıq qalır: bu müsabiqə həqiqətən teatrların taleyini peşəkarların əlinə verəcəkmi, yoxsa sadəcə mövcud təyinat mexanizminin yeni forması olacaq? Bu sualın cavabını müsabiqənin elan edilməsi deyil, onun yekun nəticələri verəcək. Əgər qalib gələnlər doğrudan da teatrı sevən, səhnəni, repertuar siyasətini, yaradıcı prosesi və mədəniyyət idarəçiliyini bilən insanlar olacaqlarsa, o zaman bu addımın real faydasından danışmaq mümkün olacaq. Əks halda, illərdir danışdığımız problemlər yenə də olduğu kimi qalacaq”-deyə X.Rəis vurğuladı.
İradə SARIYEVA
