Ermənistanın "Güclü Ermənistan" partiyasının lideri Samvel Karapetyan baş nazir Nikol Paşinyanın "Qərbi Azərbaycan" ritorikasını Ermənistan və regional təhlükəsizlik üçün ciddi təhdid adlandırmasını şərh edib. Karapetyan bildirib ki, Paşinyan bununla azərbaycanlıların "ekspansiyası" təhlükəsini anlamağa başlayır və onun mövqeyi tədricən müxalifətin mövqeyinə yaxınlaşır.
Karapetyan və rəhbərlik etdiyi siyasi qüvvə seçki kampaniyası zamanı iddia edirdi ki, hakimiyyət seçkiləri qazandığı halda Azərbaycan "qayıdış" adı altında 300 min azərbaycanlının Ermənistana köçürülməsinə nail olacaq. Ermənistan hakimiyyəti isə bu iddialara istehza ilə yanaşırdı.
Paşinyan sentyabrın 17-də İrəvanda keçirilən beynəlxalq konfransda Bakıda səsləndirilən "Qərbi Azərbaycan" narrativini Ermənistanın və regional təhlükəsizliyin qarşısında ciddi çağırış və təhdid kimi qiymətləndirib. Karapetyan isə bu açıqlamanı Paşinyanın narahatlığının artmasının etirafı kimi təqdim edib.
Paşinyanın "Qərbi Azərbaycan" məsələsini Ermənistan və regional təhlükəsizlik üçün ciddi təhdid adlandırması fonunda bu açıqlama Ermənistanın Azərbaycanın ərazi iddiaları ilə bağlı mövqeyində real dəyişiklikdən xəbər verir, yoxsa daha çox daxili siyasi auditoriyaya hesablanmış addımdır?
Paşinyanın bu açıqlamasını Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və ya "Qərbi Azərbaycan" məsələsinə münasibətdə köklü siyasət dəyişikliyi kimi qiymətləndirmək hələ tezdir. O, "Qərbi Azərbaycan" ifadəsinin özünü qəbul etdiyini deyil, Azərbaycanda səsləndirilən bu ritorikanı Ermənistan üçün təhlükə hesab etdiyini bildirib. Yeri gəlmişkən xatırladaq ki, eyni çıxışda Paşinyan Ermənistan daxilində Qarabağla bağlı revanşist çağırışların da təhlükəsizlik problemi yaratdığını vurğulayıb. Burada daha çox Paşinyanın təhlükəsizlik yanaşmasının dəyişməsi və sülh prosesini qorumaq cəhdi görünür. O, Azərbaycanla danışıqlarda qarşılıqlılıq prinsipindən uzaqlaşmağın sülh sazişi üzrə irəliləyişə imkan verdiyini deyir və paralel olaraq həm Azərbaycandakı, həm də Ermənistandakı sərt ritorikanın prosesə təsir göstərə biləcəyini vurğulayır. Bu baxımdan "Qərbi Azərbaycan" ritorikasını təhlükə kimi təqdim etməsi Bakının ərazi iddiasını qəbul etməsi yox, həmin ritorikanı Ermənistanın təhlükəsizlik gündəliyinə daxil edilən risk kimi göstərməsidir.
Samvel Karapetyanın bunu "Paşinyanın müxalifətin mövqeyinə yaxınlaşması" kimi təqdim etməsi isə siyasi şərhdir. Karapetyan özü “Qərbi Azərbaycan” məsələsi ilə bağlı daha sərt mövqe tutur və Paşinyanın açıqlamasını öz siyasi xəttinin təsdiqi kimi göstərməyə çalışır. Onun “artıq 300 min deyil, milyonlarla azərbaycanlı” barədə söylədiyi fikirlər də bu mövqenin tərkib hissəsidir.
Əslində Paşinyanın son açıqlamasında diqqət çəkən məqam odur ki, o, bir tərəfdən Azərbaycanın "Qərbi Azərbaycan" ritorikasını təhlükə adlandırır, digər tərəfdən Ermənistan daxilində keçmiş ərazilərlə bağlı revanşist çağırışları da təhlükəsizlik problemi kimi göstərir. Bu, onun əsas xəttinin qarşılıqlı ərazi iddialarını gücləndirmək deyil, Ermənistanı beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlər çərçivəsində təqdim etmək və sülh prosesini qorumaq olduğunu göstərir. Bu siyasi xətt Paşinyanın parlamentdə Kərki kəndi ilə bağlı fikirlərində də aydın görünür. Buna görə də hazırkı mərhələdə söhbət Ermənistanın Azərbaycanın ərazi iddiaları ilə bağlı mövqeyinin dəyişməsindən daha çox, Paşinyanın həmin ritorikaya qarşı siyasi və təhlükəsizlik reaksiyasını sərtləşdirməsindən gedir.
Akif NƏSİRLİ
