şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Yunus Oğuz – Tarixi romanın müasir nəfəsi

Image


Tarix hər xalqın mənəvi pasportudur. Bir millətin keçdiyi yol, qazandığı zəfərlər, üzləşdiyi məğlubiyyətlər və formalaşdırdığı dövlətçilik ənənələri onun milli kimliyini müəyyənləşdirən əsas amillərdəndir. Lakin tarix yalnız arxivlərdə qorunan sənədlərdən və salnamələrdən ibarət deyil. Tarix həm də ədəbiyyatın yaddaşında yaşayır. Elə buna görə də tarixi roman janrı Azərbaycan ədəbiyyatında həmişə xüsusi əhəmiyyət daşıyıb.

Bu gün həmin ənənəni uğurla davam etdirən yazıçılardan biri Yunus Oğuzdur. Onun yaradıcılığı göstərir ki, tarixi roman keçmişi xatırlatmaq üçün deyil, bu günü anlamaq və gələcəyi daha sağlam düşüncə ilə qurmaq üçün yazılır. Yunus Oğuzun əsərlərində tarix donmuş faktlar toplusu deyil, yaşayan, nəfəs alan və insan taleləri ilə qovuşan böyük bir həyat hadisəsidir.
Yazıçının "Nadir şah", "Əmir Teymur", "Təhmasib şah", "Atabəy Eldəniz", "Sultan Alp Arslan", "Səfəvi şeyxi", "Şah arvadı və cadugər", "Ovçu", "Cığır" və digər romanları uzun illərin araşdırmalarına söykənən ciddi yaradıcılıq məhsuludur.
O, tarixi mənbələri diqqətlə öyrənir, müxtəlif qaynaqları müqayisə edir, daha sonra isə həmin faktları bədii təfəkkürün süzgəcindən keçirərək oxucuya təqdim edir. Nəticədə tarixi həqiqətlə bədii təxəyyül arasında təbii bir harmoniya yaranır.
Yunus Oğuzun romanlarını fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri tarixi şəxsiyyətlərin canlı insan obrazı kimi təqdim edilməsidir. Onun qəhrəmanları yalnız qalib sərkərdələr və qüdrətli hökmdarlar deyil. Onlar həm də tərəddüd edən, çətin seçimlər qarşısında qalan, məğlubiyyət acısı yaşayan, qərarlarının məsuliyyətini daşıyan insanlardır.
Bu yanaşma tarixi romantik mifdən çıxararaq real həyatın bir hissəsinə çevirir və oxucuda güclü emosional təsir yaradır.
Azərbaycan tarixi roman məktəbinin formalaşmasında Yusif Vəzir Çəmənzəminli, Məmməd Səid Ordubadi, Əzizə Cəfərzadə, Fərman Kərimzadə kimi görkəmli sənətkarların xidmətləri danılmazdır.
Yunus Oğuz həmin zəngin ənənəyə sadiq qalmaqla yanaşı, müasir oxucunun dünyagörüşünə uyğun yeni bədii ifadə vasitələri tapmağa çalışır. Onun əsərlərində tarix yalnız keçmişə baxış deyil, milli özünüdərk və dövlətçilik təfəkkürünün möhkəmlənməsinə xidmət edən ideyadır.
Akademik İsa Həbibbəyli Yunus Oğuzun yaradıcılığını müstəqillik dövrü Azərbaycan tarixi romanının mühüm istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirir.
Akademik Nizami Cəfərov onun Azərbaycan və ümumtürk tarixinin mühüm mərhələlərini sistemli şəkildə bədii ədəbiyyata gətirdiyini vurğulayıb.
Professor Qulu Məhərrəmli yazıçının əsərlərinin gənclərin tarixə marağının artmasında mühüm rol oynadığını bildirib.
Yazıçı və publisist Rəşad Məcid isə Yunus Oğuzun milli mövqeyini, məhsuldar yaradıcılığını və ardıcıl fəaliyyətini yüksək dəyərləndirib.
Bu qiymətləndirmələr təsadüfi deyil. Çünki Yunus Oğuzun əsərləri yalnız tarixi hadisələri bədii dillə təqdim etmir, həm də oxucuda milli yaddaş hissini gücləndirir.
Onun romanlarını oxuyan insan tarixə sadəcə informasiya mənbəyi kimi baxmır. O, keçmişin bugünkü həyatımızla bağlılığını hiss edir, dövlətçilik ənənələrinin hansı çətin yollarla formalaşdığını daha dərindən anlayır.
Yazıçının diqqətəlayiq xüsusiyyətlərindən biri də dilidir. O, ağır elmi terminologiyadan uzaq duraraq sadə, axıcı və obrazlı üsluba üstünlük verir.
Bu səbəbdən onun romanları həm ədəbiyyatşünasların, həm də geniş oxucu kütləsinin marağına səbəb olur. Tarixi mövzunun bədii dinamizmlə təqdim olunması əsərlərin təsir gücünü daha da artırır.
Bugünkü qloballaşma dövründə milli yaddaşın qorunması hər zamankından daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Gənc nəsil tarixi yalnız dərsliklərdən deyil, bədii ədəbiyyatdan da öyrənməlidir.
Bu baxımdan Yunus Oğuzun romanları mühüm missiya daşıyır. Onlar oxucunu tarixlə tanış etməklə kifayətlənmir, onu öz kökləri haqqında düşünməyə, milli kimliyini daha dərindən dərk etməyə sövq edir.
Ədəbiyyatın gücü ondadır ki, o, zamanı adlamağı bacarır. Yaxşı əsər yazıldığı dövrün sərhədlərini aşaraq gələcək nəsillərə də danışa bilir.
Yunus Oğuzun tarixi romanları da məhz bu xüsusiyyəti ilə seçilir. Onlar keçmişin hadisələrini bu günün oxucusuna çatdırır, milli tariximizin unudulmamasına xidmət edir və dövlətçilik düşüncəsinin yaşamasına öz töhfəsini verir.
Tarixi yazmaq çətindir. Tarixi vicdanla yazmaq isə daha çətindir. Yunus Oğuz uzun illər ərzində qələmə aldığı əsərlərlə bu məsuliyyətli yolun yolçusu olduğunu sübut edib.
Onun yaradıcılığı göstərir ki, tarix yalnız dünənin xatirəsi deyil, həm də sabahın müəllimidir. Bu müəllimin səsini isə oxucuya çatdıranlardan biri də məhz Yunus Oğuzdur.
Azərbaycan ədəbiyyatında onun yeri də məhz bu missiyanın uğurla yerinə yetirilməsi ilə müəyyənləşir.

Tural Balabəyli



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 07:02
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 10:03
Tramp İrana yeni hücumla bağlı yeni tarix açıqladı – nələrin baş verəcəyini görəcəyik…

20.11.2026 / 09:47
Abşeron-Xızı Təhsil İdarəsinin müdiri yeni vəzifəyə təyin edildi...

20.11.2026 / 09:30
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:10
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib - FOTO

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ