İran İsrail və ABŞ ilə uzunmüddətli qarşıdurmaya hazırlıq məqsədilə silahlı qüvvələrinin əsaslı şəkildə yenidən qurulmasını həyata keçirir. Tehran əsasən müdafiə modelindən imtina etmək və öz sərhədlərindən kənarda daha sürətli hücum əməliyyatları üçün imkanlar yaratmaq niyyətindədir.
Yeni doktrinanın əsas elementlərindən biri kəşfiyyat məlumatlarının alınması ilə hücuma keçmə arasındakı vaxtı azaltmaq olmalıdır. Hərbi rəhbərlik İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu (İİKK) və nizami ordunu daha sıx inteqrasiya etməyə və bölmələrin daha tez məlumat mübadiləsi aparmasına və düşmən hərəkətlərinə cavab verməsinə imkan verməyə ümid edir. İİKK generalı Məhəmməd Rza Nəğdi bildirib ki, dəyişikliklər İrana sadəcə hücumları dəf etməkdən daha çox şey etməyə imkan verməlidir. Silahlı qüvvələr hücum əməliyyatlarına tez başlamaq və düşmən hədəflərini əhəmiyyətli məsafələrdə vurmaq qabiliyyətini qazanmağa hazırlaşır. Tehran hesab edir ki, İsrail və ABŞ ilə qarşıdurma müharibənin hazırkı mərhələsi ilə bitməyəcək. Buna görə də, diqqət yalnız zədələnmiş hərbi infrastrukturun bərpasına deyil, həm də uzunmüddətli münaqişə üçün bütün qoşunların komandanlıq və nəzarət sisteminin yenidən qurulmasına yönəlib. Bu fonda, yüksək rütbəli hərbi rəhbərlikdə baş verən son kadr dəyişiklikləri xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Əsas vəzifələr müharibə və Hörmüz boğazı ətrafındakı vəziyyətlə bağlı sərt mövqeyi ilə tanınan İİKK rəsmilərinə həvalə olunur. Eyni zamanda, Xatəmül-Ənbiya işçi qrupu Baş Qərargah strukturuna inteqrasiya olunur. Bunun qərar qəbuletməni sürətləndirəcəyi və döyüş meydanından real vaxt rejimində məlumat mübadiləsini təmin edəcəyi gözlənilir. Yeni strategiya raket və pilotsuz təyyarə qüvvələrinə xüsusi rol ayırır. Bu qüvvələr İrana öz ərazisindən kənarda genişmiqyaslı hücumlar həyata keçirmək imkanı verir və onun hücum doktrinasının əsas vasitələrindən birinə çevrilməyi hədəfləyir. Eyni zamanda, Tehran ballistik raketlərin istehsalını artırmağa davam edir. Nəqdi iddia edir ki, hazırkı istehsal tempi döyüş zamanı onların istehlakını xeyli üstələyir. İran generalı həmçinin bildirib ki, ölkənin çoxsaylı potensial raket istehsalı sahələri var və onlardan bəziləri artıq fəaliyyətdədir. Onun sözlərinə görə, bu, hətta çoxillik müharibə vəziyyətində belə davamlı zərbə intensivliyinə imkan verməlidir. O bildirib ki, Tehran uzunmüddətli münaqişədə belə düşmənə qarşı raket fəaliyyətini davam etdirmək niyyətindədir. General İranın, müharibə bir neçə il davam etsə belə, bitənə qədər raket atışlarını davam etdirməyə hazır olduğunu bildirib. O, İranın potensial düşmənin hərbi hücumdan çəkindirilməsi üçün kifayət qədər güclü bir maneə yaratmağa çalışdığını vurğulayıb.
Mümkün ssenarilərdən biri kimi, o, düşməni zəiflətmək və digər potensial təcavüzkarlara belə bir addımın baha başa gəldiyini nümayiş etdirmək ümidi ilə münaqişənin ABŞ-da növbəti prezidentlik müddətinə qədər davam etməsini mümkün sayıb. İranlı general həmçinin ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyasını tənqid edərək bildirib ki, onun nümayəndələri əsasən öz maraqlarını rəhbər tuturlar. Bu durumda ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) komandanı admiral Bred Kuper İsrail və ABŞ-ın İrana qarşı hücumlarının, o cümlədən neft və qaz obyektlərinə və enerji infrastrukturuna hücumların bərpasını dəstəkləyir. Mənbələrə görə, admiral İsrail hərbi rəhbərliyinə İrana yeni zərbələrin Tehranı mövqeyini yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edə biləcəyini göstərib. Ötən həftə Kuper İsrailə səfər edib və orada Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir və İsrail komandanlığı ilə birlikdə ordunun Ali Əməliyyatlar Forumunun iclasında iştirak edib. Görüşdə Mərkəzi Komandanlıq rəhbəri İrana hücumların bərpa olunmasını və qaz, neft və elektrik sənayesi də daxil olmaqla milli infrastruktur obyektlərinə hücumlara qayıtmağı müdafiə edib. O, həmçinin, İsrail Müdafiə Qüvvələrinin yüksək rütbəli zabitlərinə İrana qarşı hərbi əməliyyatların yenidən başlamasının qaçılmaz ola biləcəyini və ABŞ-ın İsrailin birgə əməliyyatlarda iştirakına ümid etdiyini bildirib.
Bu arada, Mərkəzi Komandanlığın bir neçə Yaxın Şərq ölkəsi ilə birlikdə pilotsuz uçuş aparatlarından ibarət zərbə qrupu yaratdığı məlum olub.
Samirə SƏFƏROVA
