23 ildən sonra yenidən gündəmə gələn təxribat
Azərbaycan Respublikası Avropa Şurası qarşısında bəzi öhdəliklər götürdükdən sonra bəzi xristian mərkəzləri tarixi hadisələri saxtalaşdıraraq dövlətimizə qarşı təxribatlara cəhdlər etmiş və indi də etməkdədirlər. Bu təxribatlardan biri 2003-cü ilin 17 aprelində Bakıda səfərdə olarkən Rum patiarxının Azərbaycan prezidentinə İçəri şəhərdə Varfolomeyin şərəfinə kilsənin tikilməsinə icazə verilməsi ilə bağlı müraciətindən ibarətdir . Nəzərə almaq lazımdır ki, düşmən qüvvələr Azərbaycanın əleyhinə təbliğatda istifadə etmək üçün bir dini təxribat mərkəz yaratmağı planlaşdırmışdılar.
Rum patriarxı fürsətdən istifadə edərək saxta, uydurma bir hadisəyə istinad edərək bu müraciəti etmişdi. Həmin uydyrma, saxta hadisə təxribatçı sosial şəbəkələrdə belə nağıl edir: “Apostol Varfolomey püşk ilə Suriyada və Kiçik Asiyada xristianlığı təbliğ etməyə göndərilmişdi... Alban çarının qardaşı Astiaq Varfolomeyi Albaniyada (indiki Bakı) tutaraq başı aşağı çarmıxa çəkdirdi və öz fikirlərindən dönmədiyinə görə onun dərisini soydurdu”.
Rum patiarxı heç bir əsası olmayan, saxta yazılara əsasən Qız qalasının yanında Varfolomeyin şərəfinə kilsə tikilməsi ilə bağlı xahişinə həmin vaxt Bakıda fəaliyyət göstərən yerli provaslav kilsəsinin rəhbərliyi etiraz etmişdi. Maraqlı burasındadır ki, bu müraciət Yunanstanın Azərbaycandan qaz almaq haqqında qərarından bir neçə gün sonra edilmişdir.
Rum patiarxının səsləndirdiyi fikirlərin saxta olması elmi ədəbiyyatda faktlarla sübut olunur. Azərbaycanda xristianlığın yayılması ilə bağlı faktlar elmi ədəbiyyatda aşağıdakı kimidir: “İsa Peyğənbərin göyə çəkilməsindən iki il sonra Həvarilərdən Pavel Çinə, Foma Parfiyaya və Varfolomey Hindistana gedərkən yolüstü Atropatenə gəlmiş və burada xristianlığın təbliği ilə məşğul olmuşlar. Cənubi Azərbaycanda xristianlığın bilavasitə yayılması isə həvari Faddeyin adı ilə bağlıdır. Atropaten əhalisi arasında xristianlığı yaymaq işi məhz ona həvalə olunmuşdu. Pavel, Foma və Varfolomeyin ardınca həvari Faddey öz şagirdləri ilə birlikdə Atropatenə gələrək indiki Maku bölgəsində xristianlığı yaymaqla məşğul olmuşdu. Öz yerli dinlərini müdafiə edənlər Faddeyi və onun şagirdlərini təqib edir və Həvari Faddey öldürülür. Şagirdləri onu gizlicə dəfn edib Yerusəlim (Qüds) şəhərinə qayıdırlar. Həvari Faddeyin qəbrinin yeri son vaxtlara qədər məlum deyildi. Onun qəbri XX əsin II yarısında Maku şəhərinin yaxınlığında İran-Alman birgə arxeoloji ekspedisiyası tərəfindən aşkar edilmişdir.”
Göründüyü kimi, Qafqaz Albaniyası və Bakı ilə bağlı tarixdə Rum patriarxının dediyi əfsanə yoxdur. Lakin fərz edək ki, bu hadisə doğrudan da olub. Amma burada haqlı olaraq belə bir sual meydana çıxır: “Rum patriarxı xristian ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı XIX əsrin ikinci yarısından başlayaraq bu günə qədər törətdikləri dəhşətli cinayətləri, Azərbaycan Respublikası ərazisinin 20 faizinin o zaman xristian Ermənistanın işğalı altında olmasını bilə bilə hansı məntiqlə, hansı üzlə bu cür təklifi dilə gətirmişdi? Bəlkə fikirləşirdi ki, Yunanstanın Azərbaycanın qazını almasına görə biz bu cür təxribata imkan verə bilərik? Əlbəttə ki, Yunan keşişi qəhrəman Azərbaycan xalqının yaxşı tanımadığına görə yanılır, məsələyə öz arşını ilə yanaşırdı.
Bəs Azərbaycan Respublikasının paytaxtında belə bir kilsənin tikilməsi kimin mənafeyinə xidmət edə bilərdi? Əlbəttə ki, o zaman Azərbaycan ərazilərini işğal etmiş Ermənistana, tarix boyu türk xalqına düşmən olmuş Yunanstana və onların havadarlarına. Onlar xalqımıza qarşı törətdikləri cinayətləri ört-basdır etmək üçün daim bu cür təxribatlardan istifadə etməyə çalışmışlar.
Rum patiarxının müraciəti ilə Bakıda Qız qalasının yanında kilsə tikdirilərək gələn qonaqlara Varfolomeyin yerli hökmdar tərəfindən vəhşicəsinə öldürülməsi, dərisinin soyulması haqqında uydurma fikirlərin təbliği o zaman işğala məruz qalmış Azərbaycanın beynəlxalq imicinə çox ciddi mənfi təsir göstərə bilərdi.
Yunan kilsəsinin bu təxribatına qarşı biz vaxtında mövqeyimizi bildirib buna kəskin etiraz etmişdik. (bax: Qaz vurub kilsə tikənlər. “Millət” qəz. 26 Aprel 2003; Yunan kilsəsinin təxribatı və ya gec partlayan minalar. “Ədalət” qəzeti 08 oktyabr 2004)
Bu təxribatın qarşısı Azərbaycan Respublikasının aidiyyətı qurumları tərəfindən dərhal, vaxtında alındı.
Lakin bu təxribatdan 23 il sonra Azərbaycan Respublikasının parlamentdə təmsil olunan partiyalardan birinin funksioneri Rum patiarxının bu təxribatını təkrar etməsi bizi bu ciddi məsələyə yenidən qayıtmağa vadar etdi. Partiya funksioneri telekanalların birində Rum patiarxının fikrlərini öz fikri kimi təkrar edərək Bakıya xarici turistlərin cəlb olunmasında, yaxşı qazanc əldə olunmasında bu uydurma, saxta hadisədən istifadənin zəruriliyindən ağız dolusu danışması bizi çox təəccübləndirdi. Fikirləşdik ki, ya bu şəxsin problemdən xəbəri yoxdur, ya da bir çox siyasətçilər kimi populist çıxışlarla özünü gündəmdə saxlamaq istəyir.
Fikrimizcə ideoloji fikir ayrılıqlarına baxmayaraq hər bir partiya funksionerinin müqəddəs vəzifəsi ilk növbədə Vərənin təhlükəsiliyini, Azərbaycan Respublikasının milli maraqlarını hər şeydən üstün tutmaq, təxribatlara qarşı barışmaz mübarizə aparmaqdan ibarət olmalıdır.
Fikrimizcə son vaxtlar, xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsindəki qələbəmizdən sonra xristian funksionerlərinin fəllaşması, xristian icmasının azərbaycanlı üzvlərinin sosial şəbəkələrdə Azərbaycan dilində böyük coşqu ilə xristian dini mahnılar oxuması, çıxışlar etməsi təsadüfü deyil. Bunlarla yanaşı erməni təxribatçılarının ortaya atdığı “Bakılılar milləti” məsələsinin zaman-zaman gündəmə gətirilməsi, bəzi siyasilərlərin özünü reklam üçün yanlış çıxışlar etməsi və s. məsələlər fikrimizcə demokratiyadan sui-istifadə, ideoloji təxribatdan başqa bir şey deyil. Bu cür təxribatlardan beynəlxalq qurumlar, o cümlədən Avropa Şurası daim Azərbaycan Respublikasına qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə çalışır . Lakin regiondan ən güclü dövlət, qalib dövlət olan Azərbaycan Respublikası bu cür təxribatların qarşısını daim qətiyyətlə almış, bundan sonra da almağa qadirdir.
Məhərrəm Zülfüqarlı t.ü.e.d., professor
