Son illər psixoloqa üz tutanların sayı kəskin artıb. Bəlkə də elə buna görə paytaxtımızda və digər mərkəzi şəhərlərdə hər addımbaşı psixoloq kabinetlərinə, psixoloji xidmət mərkəzlərinə rast gəlirik.
Bu məsələnin pis tərəfi isə odur ki, özünə “psixoloq” deyənlərin də sayı durmadan artır. Psixoloqların sayı artsa da, bu xidmətdən narazı qalanların sayı artır. Bunun səbəbi isə ixtisaslı, peşakar psixoloqların sayının az olmasıdır. Ekspertlər bildirir ki, bir neçə aylıq kurs keçib, sertifikat alan şəxslər özünü psixoloq sayır. Həmin şəxslər də sosial şəbəkədə və ya hansısa telekanalda məişət proqramlarında qadın kişi münasibətlərindən danışmaqla özlərini "peşakar" psixoloq hesab edirlər. Bu səbəbdən də ictimai xadimlər psixoloqların da müəllimlər, həkimlər kimi sertifikasiyadan keçirilməsini zəruri hesab edir. Xüsusən də özünü "Psixoloq", "Klinik psixoloq", "Psixoterapevt", "Uşaq psixoloqu" və digər psixoloji sahələrin mütəxəssisi kimi təqdim edənlərin təhsili yoxlanılmalıdır.
Məlumat üçün bildirək ki qərb ölkələrində sertifikatla və ya "xarici" diplomlarla psixoloq işləyənlərlə bağlı çox ağır cəzalar tətbiq olunur.
“Psixoloqlar özlərini sosial şəbəkələrdə, televiziyalarda reklam edərək məşhurlaşdırırlar, bu onların intellektual bazasının yüksək səviyyədə olmasını göstərmir”
Mövzu ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən psixoloq Könül İsmayılova qeyd etdi ki, son zamanlar ölkəmizdə psixoloqlara müraciət edənlərin sayı artıb. Bir neçə il bundan əvvəl psixoloqa müraciət birmənalı qarşılanmırdı: “Belə ki, psixoloqu “ruhi xəstə həkimi” el arasında “dəli həkimi”, müraciət edən şəxsi isə “ruhi xəstə” hesab edirdilər. Bu gün isə bu yanaşma azalıb. Artıq insanlar problemləri, narahatlıqları olduğu zaman psixoloqa müraciət edirlər və eyni zamanda uşaqda da hər hansı bir narahatlıqlar hiss edərlərsə həkimə deyil uşaq psixoloquna üz tutur. Çox müsbət haldır . Ancaq təəssüflər olsun ki hər sferada olduğu kimi psixologiya sahəsində də həqiqi və fırıldaqçı psxioloqlara rast gəlmək mümkündür. Bəzi insanlarda belə bir yanaşma var. Hansı sahə daha çox gəlir gətirirsə mən o sahədə calışım. Bu gün bu məqsədlə çalışan “psixoloqların” sayı hesabı yoxdur. Özlərini “psixoloq” adlandıran şəxslər hansısa müəssisədə 2-3 ay kurs keçir. Beləliklə, həmin şəxslər özlərini “tanınmış psixoloq” adlandırır. Nəzərə almaq lazımdır ki, kurslar, universitetlərdə öyrənilən nəzəriyyənin möhkəmləndirilməsi ücün təcrübə məqsədilə nəzərdə tutulub. Lakin bəzi insanlar bunu düzgün dərk etmir. Əgər kurslar vasitəsilə psixoloq, ingilis dili müəllimi, dizayner və s. kimi peşəyə sahib olmaq mümkündürsə onda niyə Azərbaycanın ali təhsil müəssisələrində bu ixtisaslar var? Çünki rəsmi dövlət sənədi verən yalnız ali təhsil müəssisəsidir. Bu gün isə kurslar özlərini elə təqdim edirlər ki, sanki diplom ikinci dərəcəli olub. Diplom ala bilməyən ali təhsil müəssisəsində illərlə kəsiri olan insan psixoloq kimi fəaliyyət göstərir və özü üçün mərkəz açır. Nə dərəcədə düzgündür ? Əgər bir insan ali təhsil müəssisəsini bitirə bilmirsə 4 illik bakalavr ixtisasının kurs materiallarını mənimsəyə bilmirsə hansı psixoloqdan hansı peşəkarlıqdan danışa bilərik?
Həmçinin, psixoloqlar özlərini sosial şəbəkələrdə, televiziyalarda reklam edərək məşhurlaşdırırlar. Bu onların intellektual bazasının yüksək səviyyədə olmasını göstərmir”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, özlərini psixoloq adlandıranların göstərdiyi xidmət səviyyəsi, peşəkarlığı cəmiyyətin sosial-iqtisadi vəziyyətinə uyğun deyil. Bu qiymətlər bizdə olmamalıdır: “Nəzərə alsaq ki, onların göstərdiyi xidmət 90 faiz hallarda effekt vermir. 5 dəqiqə özü üçün söhbət edib, danışıb bir neçə yüz manat tələb etmək ən yaxşı haldır hələ. Bu fürsətdən istifadə edərək soyğunçuluq edirlər. Bunun nə sosial-iqtisadi, nə də mənəvi əsası var”.
K.İsmayılova son olaraq bildirdi ki, peşəkar psixoloq daim öz üzərində işləyən, kitab sevən, cəmiyyət içərisində olan, nitq bacarıqları yüksək olan, cəmiyyətini yaxşı tanıyan, nümunəvi davranışları olan bir obraza malik olmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
