“...Təhsildə prinsipial məsələlərlə bağlı heç bir güzəşt olmamalıdır. Amma hesab edirəm, bu fikir özünü bütün istiqamətlərdə açıq-aydın göstərməlidir. Yalnız müəllimlərlə bağlı sertifikasiyada, onların işdən azad olunmalarında yox, direktor təyinatında, nazirlikdə işə qəbulda, nazirliyin verdiyi qrantlarda, regional təhsil idarələrinə təyin olunmalarda və digər məsələlərdə də özünü açıq şəkildə göstərməlidir.
Nazirin fikrinin bu qədər müzakirə olunmasının səbəblərindən biri güzəştlərin bir istiqamətdə olub, digər istiqamətlərdə olmaması ilə bağlıdır. Reallığa gəldikdə, sual versəniz ki, təhsildə güzəşt var, ya yox? Düşünürəm ki, bununla bağlı çox maraqlı və müxtəlif cavablar alacağıq. İstərdim ki, bu məsələ tam reallıqda öz əksini tapsın, bütün istiqamətlərdə özünü aydın göstərsin. Yalnız o zaman Emin Əmrullayevin fikri özünü daha doğrultmuş olacaq, bu kimi suallara, müzakirələrə də ehtiyac qalmayacaq. Məsələlərin hər birinə çox diqqətlə, həssaslıqla yanaşmalıyıq. Biz də istəyirik ki, təhsilimizdə heç bir prinsipial məsələdə güzəşt olmasın. Amma bu, yalnız sözdə deyil, reallıqda da olmalıdır”. Bunu Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Ceyhun Məmmədov elm və təhsil naziri Emin Əmirullayevin “Təhsildə güzəşt etmək vətənə xəyanət etmək kimi bir şeydir” fikrini şərh edərkən bildirib.
Deputat Ceyhun Məmmədovun göstərdiyi təhsil məsələlərində prinsipiallıq varmı? Niyə qrant, direktorlar və kadr təyinatları sahəsinə eyham vurulur?
“Azərbaycan təhsilində çoxlu problemlər mövcuddur, güzəştlər də var, bunu nazir özü hamıdan yaxşı bilir”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, təhsil sahəsində ciddi nöqsanlar var və kadr təyinatına da adiddir. O, həmçinin dedi ki, elm, təhsil sahəsində qrantların verilməsi məsələsində müəyyən şəffaf olmayan məsələlərin olduğu haqda söyləntilər mövcuddur. “Elm və təhsil nazirinin işlətdiyi “Təhsildə güzəşt vətənə xəyanət deməkdir” ifadəsi Emin Əmirullayevə aid deyil. Bunu məşhur alman professorlarından birinin fikridir. Bu, Cumhuriyyət dövründə oxumaq üçün xaricə göndərilən 100 nəfərə deyilən sözdür. Yəni azərbaycanlı tələbələr Almaniyada oxuyarkən alman tələbələrdən öyrənirdilər, alman tələbələrinin bilik səviyyəsi onlardan üstün olsa da, amma azərbaycanlı gənclərə professor yüksək bal verirdi, alman tələbələrə isə aşağı bal. Bunun səbəbini soruşduqda, professor demişdi ki, siz başqa ölkədən gəlmisiniz, ora qayıdacaqsınız, sizə ən yüksək bal yaza bilərəm, amma bu tələbələr mənim ölkəmin gənclərdir, onlara güzəşt olmaz, mən öz xalqıma xəyanət edə bilmərəm. Bizim hörmətli nazirimiz də yəqin Cumhuriyyət dövrünə aid materiallardan bunları oxuyur, xoş gəlmək üçün brifinqdə bu sözləri deyir. Mənə elə gəlir ki, bu çox uyğunsuz bir fikirdir. Çünki Azərbaycan təhsilində çoxlu problemlər mövcuddur, güzəştlər də var, bunu nazir özü hamıdan yaxşı bilir. Bu söz sabah onun özünə də çevirilə bilər. Çünki güzəştləri nazir özü yaxşı bilir. Güzəştlər nədir? Bilirsiz ki, orta məktəblərin yuxarı siniflərində təhsil aşağı səviyyədədir, şagirdlərin çoxu repititor yanına getdiyinə görə davamiyyət bərbad vəziyyətdədir. Orta məktəblərdə artıq saatlar yazılır, dövlətin pulu mənimsənilir, bu neqativ prosesdə müəllimlər də, direktorlar da iştirak edir və nazirlik də buna göz yumur. Təhsildə olan bu bəlaya göz yummağın özü birbaşa vətənə xəyanətdir. Bundan başqa kadr təyinatı məsələsində də ciddi nöqsanlar və uğursuzluqlar var, təyinatlar bəzən özünü doğrultmur. Təhsilin ən böyük bəlalarından biri müəllimlərin sertifikasiyasıdır ki, müəllimlərdən imtahan götürürlər və sair. Hesab edirəm ki, bu qanunsuz haldır. Yəni dövlətin bir strukturunun verdiyi diploma dövlətin digər strukturu tanımır. Bir adam hansısa bir universiteti bitirirsə xarici bir müəssisəyə işə gedirsə, bəli, xarici şirkət onu yoxlaya bilər, amma Azərbaycan dövlətinin bir strukturunun, bir təhsil müəssisəsinin verdiyi diploma aidiyyatı nazirlik tanımır və sertifikasiya keçirir. Bunun da səbəbini belə izah etmək olar ki, əvvəlki dövrdə müəllimlərə dövlət qulluqçusu statusunun verilməsi məsələsi ortaya atılmışdı, bu müəllimləri çox sevindirirdi, indi dövlət qulluqçusu statusu verə bilmədiklərinə görə sertifikasiya imtahanı keçirirməklə müəllimlərin etirazının qarşısını almağa çalışırlar…
Bir fikir də əlavə etmək istəyirəm, vətənə xəyanət Vətən tarixini (tarix dərsinin saatını) 120 saatdan 60 saata endirməkdir. Bununla bağlı dəfələrlə müraciət etsəm də heç bir tədbir görülmədi. 44 günlük müharibədə qazandığımız möhtəşəm zəfərdən sonra tarix dərsinin saatı artırılmalı idi” - deyə M.Zülfüqarlı bildirdi.
M.Zülfüqralı sual edir ki, müəllim sertifikasidan keçirsə, direktor da imtahanla işə götürülürsə, onda bəs nə üçün nazirliyin vəzifəli şəxsləri işə imtahanla götürülmür. Nazirliyin şöbələrində təhsildən anlayışı olmayan, amma alimlərə belə “ağıl öyrətmək” istəyənlərin az olmadığını deyən M.Zülfüqarlı hesab edir ki, nazirin özündən tutmuş bütün əməkdaşlar dövlət qulluğu imtahanından kieçməlidir, o imtahandan keçməyənlər yüksək vəzifəyə təyin olunmamalıdır. “Hörmətli nazirimizə məsləhətimiz budur ki, beynəlxalq təcrübədə deyilən xoş sözləri deməkdənsə, probelmlərin həlli ilə məşğul olsun. Əgər probelmlərin həlli ilə məşğul ola bilmirsə, o sözləri dmeəkdən çəkinsin. Orta təshillə məşğul olanlar problemi daha qabarıq görürlər. Ona görə də, fikrimcə, nazirlik mövcud problemlərin həllində prinsipiallıq göstərməlidir. Probelmin həlli isə güclü islahatlardan, təhsilin səviyyəsini yüksəltməldən gedir” - deyə qeyd edən professor Zülfüqarlı əlavə etdi ki, millət vəkilinin fikirləri tamamilə əsaslıdır.
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, C.Məmmədov elm və təhsil adamlarının hər gün müşahidə etdiyi problemləri dilə gətirib. “Bu gün təəssüf ki, biz təhsil sahəsində ciddi prinsipiallıq görə bilmirik. Edilən güzəştlər də, göstərilən davranışlar da göz qabağındadır. Kadr təyinatının vəziyyəti də ürəkaçan deyil, bunun üçün nazirliyin kadrlarına baxmaq kifayət edər. Deputat qrant məsələsinə də toxunub. Bilirsiz ki, qrantların verilməsi ilə bağlı da qeyri-şəffaflığın mövcuid olduğu, burada da rüşvətin rol oynadığı, tanış-bilişin irəli çəkildiyi deyilir. Elə bir layihəyə qrant ayrılır onun heç bir əhəmiyyəti yoxdur, qrant pulları da israf edilir. Əgər təhsil sahəsində prinsipiallıq, güzəştsizlik məsələsi gözlənilsəydi nə kadr təyinatında, nə qrantların verilməsi sahəsində ciddi problem olardı, məktəblərə peşəkar təhsil idarəçiləri direktor təyin edilərdilər. Bu sahədə öz köklü həllini gözləyən problemlər çoxdur” - deyə professor Zülfüqarlı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
