Elşən Manafov: “Mirzoyanla Paşinyanın Azərbaycanla sülh sazişinin şərtləri ətrafında açıqlamalarında ciddi fərqlər yoxdur”
Ermənistan xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan Almaniya telekanalına müsahibəsində bildirib ki, İrəvan Azərbaycanın sülh sənədinin imzalanması üçün konstitusiya ilə bağlı şərtini qəbil etmir:
“Ona görə ki, Ermənistan konstitusiyasında heç bir dövlətə ərazi iddiası yoxdur. Onlar (Azərbaycan tərəfi) hesab edirlər ki, konstitusiyamızda problem var. Bu, onların fikridir. Konstitusiyaya dəyişiklik etməyimizi istəyirlər. Bu şərti qəbul etmirik. Ermənistan Konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları ilə bağlı heç nə yoxdur. Azərbaycan tərəfinin dediyi problem, sadəcə, mövcud deyil. Lakin bizim konstitusiyaya dəyişiklik etmək və ya yeni konstitusiya qəbul etmək kimi gündəliyimiz var. Biz 2018-ci ildən Ermənistanın Konstitusiyasına dəyişiklik və ya yenisinin qəbul edilməsindən danışırıq. Komissiya artıq işini başa çatdırır və çox güman ki, 2026-cı il parlament seçkilərindən sonra bu məsələ ilə bağlı referendum keçirəcəyik”.
Sülh sazişinin imzalanmasının parlament seçkilərindən sonraya saxlanılması Ermənistanda müəyyən dairələrin sazişin imzalanma prosesini pozmaq cəhdi kimi qəbul oluna bilərmi? Doğurdanmı Ermənistan hakimiyyəti bu imzalanmanı parlament seçkilərindən sonraya saxlamaqla onun pozulmasını, təxirə salınmasını nəzərdə tutmur? Yaxud da ola bilərmi ki, məqsəd prosesi uzatmaqla sülh sazişini imzalamağın qarşısını almaqdan ibarətdir? Çünki əgər Konstitusiyanı dəyişmirlərsə, bunu seçkilərdən sonra dəyişəcəklərsə, Azərbaycan da bunu şərt kimi qoyubsa, məntiqi olaraq, ən yaxşı halda saziş seçkidən sonra imzalana bilər. Bu, məqsədli bir işdirmi, onlar doğrudanmı sülh imzalamaq istəyirlər? Yoxsa bununla sülh prosesini pozmaq istəyirlər?
“Bu açıqlamalar seçkilər ərəfəsində daxili auditoriyaya yönləndirilib və siyasi dividendlərin qazanılmasına hesablanıb”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Elşən Manafov buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “Hazırda bəzi dairələr Ermənistanın siyasi rəhbərliyində Azərbaycanla perspektiv münasibətlərə fərqli yanaşmaların olduğunu bildirir. Bunu hakimiyyətdaxili böhran və ya bölgə ətrafında geosiyasi durumun tədricən dəyişilməsi amilləri ilə bağlamağa çalışırlar. Hərçənd, bu fikirlər gerçək həqiqətləri ehtiva etmir və sadəcə olaraq Ermənistanda məlum dairələrin konyunktur maraqlarına nəzərən qabardılan illüziyalardan başqa bir şey deyil. Ermənistanın baş naziri və xarici işlər nazirinin Azərbaycanla sülh sazişinin şərtləri ətrafında açıqlamalarında ciddi fərqlər yoxdur. Almaniyanın məlum telekanalına verdiyi müsahibədə xarici işlər naziri Mirzoyanın Azərbaycanın Konstitusiya dəyişiklikləri ilə bağlı şərtlərini qəbul etməmələri ilə bağlı açıqlaması bizim mətbuatda geniş rezonans doğursa da, etiraf etmək lazımdır ki, baş nazir Paşinyan bu ilin 16 mayında Tiranada azərbaycanlı jurnalistin eyni məzmunlu sualına cavab verərkən "Ermənistan konstitusiyasında hər hansı bir dövlətə münasibətdə ərazi iddiaları yoxdur və bununla bağlı rəsmi Bakının iddiaları əsassızdır" deyə fikir bildirib. Bu mənada xarici işlər naziri də baş nazirin bu məsələ ilə bağlı cızdığı dairədən kənara çıxmır və "Azərbaycanın tələbi ilə konstitusiya dəyişikliklərinə getmək fikrimiz yoxdur" deməklə məsələyə münasibət sərgiləmiş olur. Hərçənd, Ermənistanın əsas qanununda zamanla siyasi və iqtisadi məzmunlu hüquqi islahatların keçirilməsinin zəruriliyini rəsmi İrəvan etiraf edir. Ermənistan hakimiyyəti bəyan edir ki, sülh sazişinin perspektivi ilə bağlı məsələlərə rəsmi Bakının ehtiyatla yanaşması üçün heç bir ciddi əsas yoxdur. Ermənistanın qoşulduğu beynəlxalq müqavilələr ölkənin əsas qanununun müəyyən etdiyi kimi yerli qanunvericiliklə müqayisədə yüksək statusa malikdir. Azərbaycanla imzalanmış sülh müqaviləsi beynəlxalq qanunvericiliyə aid olduğundan, parlament tərəfindən paraflandıqdan sonra daha üstün məqamda olacaq və Ermənistanın Konstitysiya Məhkəməsi də öz şərhi və qərarı ilə bir daha bunu təsdiq edəcək. Erməni tərəfinin hüquqi kontekstdə bu məsələlərə münasibətdə açıqlamalarında müəyyən həqiqətlər olsa da, sülh sazişinin referenduma qədər imzalanması ilə bağlı çağırışlarında hakimiyyətin konyunktur baxışları olmamış deyil. Əvvəla, bu açıqlamalar heç şübhəsiz ki, seçkilər ərəfəsində daxili auditoriyaya yönləndirilib və siyasi dividendlərin qazanılmasına hesablanıb. Məlumdur ki, erməni Apostol kilsəsi ilə işbirliyində olan müxalifətin millətçi kəsimi Paşinyan hakimiyyətini Azərbaycanla danışıqlarda "təslimçi mövqe" sərgiləməkdə ittiham edir. Bu isə kilsə və müxalifətə etimadı ilə seçilən seçicilərin etiraz elektoratının seçkilərlə bağlı mövqeyinə kifayət qədər ciddi təsir göstərə bilər. Hətta Paşinyan seçicilərinin cəbhəsində səslərin parçalanmasına səbəb ola bilər. Digər tərəfdən, sülh müqaviləsinin referenduma qədər imzalanmasına nail olmaqla Paşinyan parlament seçkilərinə ölkənin 1-ci dərəcəli təhlükəsizlik problemini həll etmiş siyasətçi kimi qatılacaq ki, bu da onu seçkilərin favoritinə çevirmiş olacaq. Nəhayət, Vaşinqton razılaşmalarından və sülh müqaviləsinin mətninin bir daha dəyişdirilməyəcəyi ilə bağlı təminatlardan sonra Ermənistan hakimiyyətində Qərbdən onun təhlükəsizliyinə zəmanətlərin verilməsi ilə bağlı fikirlər formalaşa bilər. Hakimiyyətin son vaxtlar verdiyi açıqlamalarda bu özünü qabarıq şəkildə büruzə verməyə başlayıb. Bütün bunlarla yanaşı, nəzərə almaq lazımdır ki, Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, sülh bizlərlə müqayisədə daha çox erməni tərəfinə lazımdır. Biz dövlətçiliyimiz üçün ən başlıca problemi həll edə bilib, torpaqlarımızı işğal altından qurtarıb, dövlətin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa edə bilmişik. Sülh sazişi ətrafında Ermənistan hakimiyyəti və müxalifətinin konyunktura oyunları isə onların daxili işidir”.
Vidadi ORDAHALLI
