Abutalıb Səmədov: “Gürcüstan açıq şəkildə Qərbdən uzaqlaşıb Rusiyaya yaxınlaşmaqdadır”
Avropa İttifaqının (Aİ) xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas və Avropa Komissiyasının genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos oktyabrın 4-də Gürcüstanda keçirilmiş bələdiyyə seçkiləri ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar.
Sənəddə Gürcüstanda oktyabrın 4-də yerli seçkilərin müxalifətin sıxışdırılması fonunda keçirildiyi bildirilib.
Qeyd edilib ki, müxalifətin əhəmiyyətli hissəsinin boykotu səbəbindən seçkilər rəqabətli mühitdə keçirilməyib və seçici fəallığı nisbətən aşağı olub. “Biz seçkilərdən sonrakı dövrdə sakitliyə, təmkinliyə çağırırıq və hakimiyyəti vətəndaşların sərbəst toplaşmaq və ifadə azadlığı hüquqlarına hörmət etməyə çağırırıq. Bütün siyasi qüvvələrin və vətəndaş cəmiyyətinin iştirakı ilə konstruktiv və əhatəli dialoq vacibdir və biz bütün tərəfləri zorakılıqdan çəkinməyə çağırırıq”, - deyə bəyanatda bildirilib.
Avropa İttifaqının (Aİ) xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas və Avropa Komissiyasının genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos oktyabrın 4-də Gürcüstanda keçirilmiş bələdiyyə seçkiləri ilə bağlı birgə bəyanatlarında Gürcüstandakı seçkini vurdular ki, rəqabət olmayıb, müxalifət təqib olunub və sair.
Bu seçkidən sonra Gürcüstan-Rusiya münasibətlərində aşkar yaxınlaşma başlayacaqmı?
“Qərbin acizliyi, hətta bəzən müəyyən mənada satqınlığı...”
Sözügedən bəyanatla bağlı “Bakı-Xəbər”ə şərh verən “Alyans” Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin sədri, siyasi ekspert Abutalıb Səmədov bildirdi ki, Gürcüstanda keçirilən son bələdiyyə seçkilərində əsas müxalifət qüvvələri iştirak etmədi və ilk növbədə Saakaşvilinin rəhbərlik etdiyi partiyanın seçkiləri boykot etməsi bələdiyyə seçkilərinin taleyini həll etdi: “Çünki seçkiyə qatılan müxalifət sayılan partiyaların elə ciddi elektoratı yox idi. Əvvəlcədən məlum idi ki, onlar seçkiləri uda bilməzlər. Bu şəraitdə müxalifət seçkilər günü kütləvi aksiya keçirib hakimiyyəti götürməyə cəhd göstərdi. Həmin gün təqribən 40 min insan toplaşdı və Gürcüstanın paytxtında etiraz tədbirləri keçirdilər, prezidentin iqamətgahına hücum olundu. Polislər və nümayişçilər arasında yaralananlar oldu, müəyyən obyektlər dağıdıldı. Onların içində həm dövlət obyektləri, həm də özəl mülkiyyət var. Hökumətin əlinə bəhanə keçdi ki, etirazçılara qarşı güc tətbiq etsin. Son illərin təcrübəsindən, təbiidir ki, Gürcüstan hakimiyyəti çox şeylər öyrənib. Bu cür hadisələr zamanı necə davranmaq lazım olduğunu da Gürcüstanda olan hakim qüvvə yaxşı bilir. Dərhal nümayişçilərə, etiraz edən insanlara qarşı bibər qazından istifadə olunub, onları su ilə vurublar...
Elan olundu ki, “Gürcü arzusu” partiyası çox böyük üstünlüklə bələdiyyə seçkilərini udub. Təbiidir ki, seçkiləri müxalifət boykot edirsə, orda normal rəqabətin olmasından danışmaq mümkün deyil. Çox güman ki, bu boykot qərarı yanlış qərar idi. Seçkilərə getmək və seçkiləri udmağa cəhd göstərmək lazım idi. Ancaq açıq demək lazımdır ki, Gürcüstan əhalisi Qərbə yaxınlaşmaq, Avropaya daha sıx inteqrasiya olunmaq xəttini o qədər də dəstəkləmir. Hakimiyyətdə olan partiya Rusiya qorxusunu bir az da şişirdərək əhalinin çəkinməsinə nail olub. Ukrayna misal gətirilir, bu ölkənin başına gələnlər bir az da şişirilərək əhaliyə təbliğ olunub və “Rusiya Gürcüstana qarşı eyni addımları atsa bizi kim müdafiə edəcək” sualı verilir. Həqiqətən də Ukraynada baş verənlər dinc əhalini, bəzi keçmiş ittifaq respublikaların əhalisini şəkildə ciddi qorxuya salıb. Qərbin acizliyi, hətta bəzən müəyyən mənada Qərbin satqınlığı, verdiyi sözlərin üstündə durmaması çox ciddi məyusluq yaradıb. Ukrayna böyük ərazi itirib, şəhərlər, yaşayış məntəqləri dağıdılıb. Bu proses davam edir. Onun əsas müttəfiqi olan ABŞ prosesdən çəkildiyini elan edir, “biz yalnız silah satırıq, silahı da NATO alıb Ukraynaya versin” deyir. ABŞ NATO deyilmi? ABŞ NATO-nun əsas vuran qolu deyilmi? Necə bu cür bəyanat vermək olar ki, NATO ABŞ-dan pul qarşılığında silah alıb Ukraynaya versin? Əgər ABŞ özünü NATO saymırsa bu cür NATO kimə lazımdır və nəyə görə NATO-ya girmək xatirinə Ukrayna öz başına bu qədər bəlalar gətirdi?”
A.Səmədovun sözlərinə görə, NATO-nun ən cəlbedici şərti 5-ci maddədir. Onun bildirdiyinə görə, indiyə qədər hamı elə düşünürdü ki, 5-ci maddə o deməkdir ki, bir NATO üzvünə hücum olarsa digər üzvlər də onunla birlikdə vuruşacaqlar. “Ancaq Tramp məsləhət gördü ki, 5-ci maddəni diqqətlə oxusunlar, burda vuruşmaq yeganə alternativ deyil. Orda yazılıb ki, birgə vuruşmaq da daxil olmaqla yardım göstərəcəklər. Bu tamam başqa bir şeydir. Hətta 5-ci maddənin bu cür şərh olunması o deməkdir ki, NATO üzvlərindən birinə hücum olarsa digər üzvlər siyasi bəyanat verə, siyasi dəstək göstərə, yaxud müəyyən qədər hərbi yardım göndərə bilərlər. Belə NATO-nun üzvlüyünə can atmağa və xalqını müharibə vəziyyətinə salmağa nə ehtiyac vardı ki, bunu Ukrayna hakimiyyəti etdi? Yəni bundan Gürcüstan əhalisi qorxuya düşüb və onlarda ciddi Rusiya qorxusu var. Digər tərəfdən, hakimiyyət xalqı inandırmağa çalışır ki, əgər biz Rusiyaya yaxınlaşsaq Abxaziyanı və Cənubi Osetiyanı geri qaytara bilərik. Azərbaycan nümunəsi tez-tez göstərilir. Azərbaycanın qələbəni təkcə silahlı yolla, hərbi yolla, ordunun gücü ilə qazanmadığı, eyni zamanda çox böyük diplomatik ustalıq hesabına işğal altında olan rayonları azad etdiyi əhaliyə izah olunur. Azərbaycanın bütün ərazisində suverenliyini təmin etməsi nümunə kimi göstərilir və ən ağıllı yolun bu olduğu deyilir. Ancaq o da göz qabağındadır ki, Rusiya hələlik Cənubi Osetiyanı və Abxaziyanı qaytarmaq fikrində deyil. Bir şey aydındır, Gürcüstanda Qərb yönümlü müxalifət arzulanan dəstəyə malik deyil. Hakimiyyətin kifayət qədər gücü və maliyyə imkanları var. Bu imkanlardan maksimum istifadə olunur. Digər tərəfdən, bütün vasitələrlə müxalifətin xaricdən maliyyə almaq yolları məhdudlaşdırılıb, daha əvvəlki səviyyədə azadlıq yoxdur. Bütün bunlar, təbiidir ki, seçkilərə ciddi şəkildə təsir göstərir. Yeri gəlmişkən, Avropa müşahidəçiləri seçkilərin demokratik olduğunu deyiblər. Sonradan məlum olub ki, bü müşahidəçilər Macarıstandan gəlmiş müşahidəçilərdir. Avropa Birliyi içərisində də kifayət qədər parçalanma göz qabağındadır. Çexiyadakı seçkilərdən sonra bu vəziyyətin bir daha ağırlaşacağı gözlənilir. Gürcüstan açıq şəkildə Qərbdən uzaqlaşıb Rusiyaya yaxınılaşmaqdadır. Nə qədər yaxınlaşacaq, nə zaman artıq anlayacaq ki, bu da yanlışdır, Rusiya onun istədiklərini vermək fikrində deyil, ümid edək ki, bu tezliklə baş verəcək. Əks halda Rusiyanın Cənubi Qafqazdan tamamilə çıxması çox çətin olacaq. Gürcüstanın tutduğu xarici siyasət xətti Azərbaycana və Ermənistana da mənfi təsir göstərəcək. Çünki üç Cənubi Qafqaz respublikasının birlikdə Rusiyadan uzaqlaşmaq xətti tutması regionun bütövlükdə bu təsirdən çıxmasına və Rusiyanın imkanlarının minimuma enməsinə gətirib çıxarda bilərdi. Bir zamanlar Qərbə yaxınlaşmaq istiqamətində hamıdan çox cəhdlər göstərən, Avropa Birliyi üzvlüyünə namizəd olan Gürcüstan bu xətdən imtina etdi. Bu, bütövlükdə bölgənin vəziyyətinə çox ciddi təsir göstərdi. Təəssüf ki, bu proseslərin davam edəcəyi, Gürcüstanın bu seçkilərdən sonra Rusiyaya bir az da yaxınlaşmaq ehtimalı güclüdür”-deyə A.Səmədov bildirdi.
İradə SARIYEVA
