Ordu hər bir dövlətin suverenliyinin, təhlükəsizliyinin və milli birliyinin əsas dayağıdır. Güclü və peşəkar ordu yalnız silahla deyil, ilk növbədə insan amili ilə qurulur. Azərbaycanın ordu quruculuğu tarixinə nəzər saldıqda, Səməd bəy Mehmandarov, Əliağa Şıxlınski kimi hərbi xadimlərin şəxsi keyfiyyətlərə, mənəvi prinsiplərə və insan faktoruna verdikləri önəm bu gün də aktualdır.
Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycan dövləti ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirib, ordunu təkcə müdafiə gücü kimi deyil, həm də milli qürur və dövlətçilik dayağı kimi formalaşdırmağa çalışıb.
XXI əsrin müharibəsini aparmaqla mütərəqqi nümunə ortaya qoyduq
2020-ci il sentyabrın 27-dən noyabrın 10-a qədər davam edən 44 günlük Vətən müharibəsinin nəticələri Azərbaycan dövlətinin milli gücünü, xalqımızın isə mübarizə əzmini - sarsılmaz həmrəyliyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Azərbaycan möhtəşəm qələbə qazanmaqla tarixi ədalətin və ərazi bütövlüyünün bərpasına nail oldu. Eyni zamanda, Azərbaycan Ordusu Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə XXI əsrin müharibəsini aparmaqla mütərəqqi nümunə ortaya qoydu. Ölkəmiz həm də çox mühüm strateji presedentin əsasını qoydu. Belə ki, Azərbaycan 30 ilə yaxın mövcud olmuş Qarabağ münaqişəsini öz milli gücü ilə həll etməklə həm də BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinin icrasını təmin etməyə müvəffəq oldu.
Bu günlərdə Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxışında bildirib ki, səmərəsiz danışıqlardan sonra Azərbaycan BMT Nizamnaməsinə dayanaraq ərazilərini azad etdi: “Otuz ilə yaxın müddətdə Azərbaycanın suveren ərazisinin təqribən iyirmi faizi Ermənistanın hərbi işğalı altında qaldı. Ermənistanın həyata keçirdiyi etnik təmizləmə siyasəti və hərbi cinayətlər nəticəsində bir milyon azərbaycanlı öz yurd-yuvasından didərgin salındı. Onların fundamental insan hüquqları kobud şəkildə pozuldu. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi dörd qətnamədə Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal olunmuş ərazilərdən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılması tələb olundu. Təəssüf ki, bu qətnamələr heç vaxt icra edilmədi. Ermənistan beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən heç bir sanksiyaya məruz qalmadığı üçün qətnamələrə nümayişkaranə şəkildə məhəl qoymadı. 1992-ci ildə münaqişənin həlli üçün təsis edilmiş ATƏT-in Minsk qrupu isə öz missiyasını yerinə yetirə bilmədi. Onun həmsədrləri beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini təmin etmək əvəzinə, status-kvonu qoruyub saxlamağa və münaqişənin dondurulmasına çalışdılar. Otuz ilə yaxın müddətdə davam edən səmərəsiz danışıqlardan sonra 2020-ci ildə Azərbaycan BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə uyğun olaraq, özünümüdafiə hüququndan istifadə etməyə məcbur oldu. Ermənistan müharibə zamanı şəhərlərimizə və kəndlərimizə ballistik raketlər atdı, onları kasetli mərmilərlə bombaladı, 100-dən çox günahsız mülki vətəndaşımızı qətlə yetirdi. Azərbaycan isə müharibəni beynəlxalq humanitar hüquqa tam riayət etməklə apardı. Biz mülki şəxslərin mühafizəsini təmin etdik, qeyri-hərbi infrastrukturu hədəfə almaqdan çəkindik. 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Silahlı Qüvvələrimiz işğal altındakı əraziləri azad etdi, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü beynəlxalq hüquqa və BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qətnamələrinə uyğun olaraq bərpa etdi.
2020-ci il noyabrın 10-u Ermənistanın kapitulyasiyası və təqribən 30 ilə yaxın işğaldan sonra Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası kimi tarixə düşdü”.
Dünyaya göstərdik ki, problemin həlli hərbi-siyasi yolla mümkündür
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlının fikrincə, böyük dövlətlər BMT qətnamələrinin həyata keçirilməsi ilə bağlı Ermənistana hər hansı təzyiq göstərmədilər: “Məsələnin mahiyyətinə baxanda bilməliyik ki, 4 qətnamənin dördündə də Təhlükəsizlik Şurasının 5 üzvünün riyakarlığı dayanır. Xüsusən də Rusiya, Fransa və Rusiyanın riyakarlığı. Çünki bu dövlətlər ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri olublar. Bir məqamı da qeyd edim ki, həmin qətnamələrdə Ermənistan birbaşa təcavüzkar tərəf kimi göstərilmirdi. Qeyd edilirdi ki, Qarabağdakı ermənilər əraziləri işğal edib. Guya Ermənistanın buna aidiyyəti yoxdur. Qətnamələrə riyakar yanaşma həm də bundan qaynaqlanırdı. Riyakarlıq həm də onunla pərdələnirdi ki, həmin dövlətlər separatçı qurumu tanımır. O vaxt həmsədrlər çox çalışdılar ki, separatçılar danışıqlarda tərəf olsunlar. Bu, o zaman təhlükəli tendensiya idi. Ancaq Azərbaycan doğru olaraq buna imkan vermədi. Danışıqları Ermənistanla apardı. Azərbaycan Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinin riyakarlığını görərək öz gücü hesabına 27 sentyabr 2020-ci ildə ərazilərimizi hərb yolu ilə azad etməyə başladı. Qəhrəman əsgərlərimiz öz canı-qanı bahasına 44 günlük müharibədə torpaqlarımızı azad etdilər. Dünyaya göstərdik ki, problemin həlli hərbi-siyasi yolla mümkündür. Yəni gücü olmayan dövlət heç vaxt danışıqlar yolu ilə öz problemini həll edə bilməz. Böyük dövlətlərin demokratiyasına, beynəlxalq qanunlara bel bağlamaq olmaz. Çünki o dövlətlərin hər birinin öz maraqları var və ondan çıxış edərək siyasət yeridirlər. Ona görə də hər zaman güclü olmalıyıq”.
Vidadi ORDAHALLI Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
