Şəmsəddin Əliyev: "Xaxalevanın təhvil verilməməsinin bir səbəbi də onun axtarışı ilə bağlı kifayət qədər informasiyanın olmaması ola bilər"
Rusiyada axtarışa verilmiş keçmiş hakim Yelena Xaxaleva mart ayında Azərbaycandan başqa ölkəyə gedib. Bu barədə TASS-a Xaxalevanı müdafiə edən vəkil Şəhla Hümbətova məlumat verib.
"Xaxalevanın Azərbaycanda işi başa çatıb. Rusiya tərəfinin tələbi ilə onun ekstradisiyasından imtina barədə məhkəmə qərarından sonra o, Azərbaycanı tərk edərək üçüncü ölkəyə gedib", vəkil bildirib.
Ş.Hümbətova deyib ki, Xaxalevanın hansı ölkəyə getdiyini və hazırda harada olduğunu bilmir.
Vəkil xatırladıb ki, keçmiş hakim 2025-ci ilin yanvarında Bakıya gəldikdən sonra həbs edilərək Kürdəxanı qəsəbəsində yerləşən istintaq təcridxanasında saxlanılıb.
“Mən şikayət verdim və apellyasiya məhkəməsi müvəkkilimi polis nəzarətinə buraxaraq həbs qərarını ləğv etdi”, - deyə Ş.Hümbətova qeyd edib.
O əlavə edib ki, bundan sonra Xaxaleva bir müddət kirayədə yaşayıb. Vəkil izah edib ki, prosedura əsasən, ekstradisiya məsələsi həll olunana qədər Xaxaleva polis nəzarətinə verilib. Azərbaycanın baş prokuroru Xaxalevanın Rusiyaya ekstradisiyasından imtina etmək qərarına gəldikdən sonra o, avtomatik olaraq azad hesab edilib.
FSB-nin məlumatına görə, 2021-ci il dekabrın 8-də Xaxaleva İrəvana uçub və Rusiyaya qayıtmayıb. Müstəntiqlərin fikrincə, 2016-cı ildən 2019-cu ilə qədər o, 127 iş günü işdən kənarda qalıb. Bununla da o, vaxt cədvəllərini dolduran işçiləri aldadıb, sonra isə cədvəli özü imzalayıb. Ümumilikdə o, qanunsuz olaraq 1,195 milyon rubl maaş alıb.
Onun ətrafında qalmaqal 2017-ci ilin yayında Vera Brejneva, İosif Kobzon, Nikolay Baskov və Valeri Meladzenin çıxış etdiyi iddia edilən qızının dəbdəbəli toyu ilə bağlı məlumatın internetdə yayılmasından sonra yaranıb. Bundan əlavə, onu "qızıl hakim" adlandıran media, Xaxalevanın diplomunun saxta olduğu barədə xəbərlər dərc etdi.
Bu barədə Ermənistan mətbuatı yazır.
Maraqlıdir, bəs Xaxaleva 2021-ci ildən 2025-ci ilin yanvarınadək Ermənistanda necə qalıb, necə yaşayıb?
Hüquqşünas Şəmsəddin Əliyev baki-xeber.com-a məsələ barədə açıqlama verərkən bildirib ki, törədilmiş cinayətlərə görə cinayətin subyektinin istintaq orqanlarının hərəkətlərindən yayınması, gizlənməsi və qaçması, ifadə verməkdən boyun qaçırması halları baş verərsə, istintaq orqanları onun haqqında axtarış qərarı verə bilər. Hazırda dövlətlərin cinayətkarları bir-birinə verməklə bağlı - ekstradisiya haqqında sazişləri var.
Məsələn, hətta cinayətdə sübhəli bilinən şəxs Avropa ölkələrində gizlənirsə, həmin ölkələr arasında ekstradisya haqqında saziş varsa, həmin şəxs saxlanıldıqda cinayət törətməkdə şübhəli bilinən ölkəyə təhvil verilir. Bu həm də transmilli və mütəşəkkil cinayətkarlığın qarşısını almaq üçün vacibdir. Bu ona görə vacibdir ki, cinayətkar aləm xarici ölkədə gizlənə bilməyəcəyinə əmin olsun. Cinayətkar bilməlidir ki, törədilmiş cinayətin məsuliyyətindən yaxa qurtarmaq mümkün deyil.
Keçmiş hakim Xaxalevanın Azərbaycanda və Ermənistanda olub, Rusiyaya təhvil verilməməsində, yəqin ki, nəsə bir prosessual anlaşılmazlıq olub. Hadisənin təfsilatını bilmədiyimizə görə ehtimallara söykənmək doğru deyil. Bu, cinayət-prosessual huququnda qəbul edilmir.
Əgər Azərbaycanla Rusiya arasinda ekstradisiya haqqında müqavilə varsa və Rusiya bununla bağlı Azərbaycana müraciət edibsə, Xaxaleva təhvil verilməli idi. Görünür, Rusiyadan belə bir müraciəti daxil olmayıb, ona görə də keçmiş hakim sərbəst buraxılıb.
Erməni mediasının bu məsələni qabartmasının səbəbi onların köhnə mərəzi, vərdişləri ilə bağlıdır. Hədəf isə Rusiya ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin gərginləşməsinə xidmət etməkdir. Ermənistan həmişəki kimi, düşmənçiliyini əlindən yerə qoymur. Amma belə məsələlər hüquqi prinsiplər əsasında həll edilir, burada ictimai rəyin təsiri çox azdır.
Xaxalevanın təhvil verilməməsinin bir səbəbi də onun axtarışı ilə bağlı kifayət qədər informasiyanın olmaması ilə bağlı ola bilər. Bunun üçün mötəbər mənbələrə söykənən sənəd olmalıdır. Bu adam hakim olub, əsaslı sənəd olmadan onu tutub təhvil vermək insan hüquqlarına ziddir. Ona görə də bütün dövlətlərdə insan hüquq və azadlıqları prioritet təşkil edir.
Azərbaycanda insan hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi dövlətin ali məqsədi kimi qəbul edilib. Nəzərə almalıyıq ki, beynəlxalq hüququn prinsiplərindən biri də insan hüquq və azadlıqlarıdır. Bu baxımdan düşünürəm ki, burada qeyri-adi nəsə axtarmağa dəyməz. Onun Rusiyada hansı cinayəti törətməsindən asılı olmayaraq, Azərbaycanda olduğu müddətdə yəqin onun axtarışı ilə bağlı mürəciət və əsaslı informasiya olmadığına görə Azərbaycan tərəfi Xaxalevanı təhvil verməyib, sərbəst buraxıb".
Akif NƏSİRLİ