Natiq Cəfərli: “Türkiyə xalçalarına rəqabətə davam gətirmək üçün həm qiymət, həm də keyfiyyəti üstələmək lazımdır ki, daxili və xarici bazarlara çıxış zamanı fabriklərimiz qazanc əldə edə bilsinlər”
Azərbaycanda xalçaçılıq sənəti artıq əvvəlki şöhrətini bərpa edir. Ölkədə yaradılan xalça fabriklərinin sayı günü-gündən artır. Məlumdur ki, bir neçə gün öncə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev avqustun 20-də “Azərxalça” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Şəmkir filialının açılışında iştirak edib.
O, xalçaçılarla görüşündə deyib ki, xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq. Dövlət başçısı bir müddət əvvəl verdiyi sərəncama əsasən “Azərxalça” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti yaradıldığını xatırladıb: “Cəmiyyətin qarşısında vəzifə qoyulub ki, tezliklə ölkəmizin bütün bölgələrində xalça fabrikləri yaradılsın. Bu il 10 fabrik, gələn il 10, 2019-cu ildə əlavə 10 fabrik yaradılacaq və xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq. Bu fabriklərdə 5 mindən çox insan - onların mütləq əksəriyyəti qadınlar olacaq - daimi işlə təmin ediləcək. Bu, çox gözəl təşəbbüsdür. Çünki xalçaçılıq bizim milli sənətimizdir, milli sərvətimizdir. Əsrlər boyu biz bu sənəti yaşadırıq. Biz haqlı olaraq hesab edirik ki, xalçaçılıq bizim milli sənətimizdir. Azərbaycan xalçaçılığın vətənidir. Bu bizi çox qədim vaxtlara aparan bir tarixdir. Ölkəmizin müxtəlif bölgələrində xalçaçılıq məktəbi mövcuddur və sizin kimi gözəl insanlar bu sənəti yaşadırsınız”.
Prezident onu da bildirib ki, indi xalçaçılıq sənətinin inkişafı ilə bağlı tədbirlər görülür və bu fabriklərin yaradılması bunun bir hissəsidir. Çünki bu həm iş yerləridir, həm biz tarixi sənətimizi, sərvətimizi qorumuş oluruq, həm də qadınlar üçün iş yerləri yaradılır: “Bu da çox vacibdir ki, qadınlar işlə təmin olunsunlar, ailə büdcəsinə öz töhfələrini versinlər və xüsusilə belə gözəl şəraitdə işlə məşğul olsunlar. Bu fabrik ən müasir standartlara cavab verir. Burada ən gözəl dəzgahlar quraşdırılıb. Sizin istehsal etdiyiniz xalçalar həm daxili bazarlarda, həm də xaricdə satılacaq. Ölkəmizə daha çox valyuta gələcək, ölkəmiz və qədim xalçaçılıq sənətimiz dünyada nümayiş etdiriləcək. İndi bir çox ölkələrdə bilirlər ki, Azərbaycanda çox gözəl xalçaçılıq ənənələri var və xarici bazarlara çıxmaqla biz bu məqsədi də təmin etmiş oluruq. Ölkəmizin təbliğatı, tanıdılması istiqamətində bunun çox böyük mənası var. Növbəti mərhələlərdə əyirici-boya fabrikinin yaradılması nəzərdə tutulur ki, biz boyalarla bağlı xaricdən asılılığı azaldaq. Yun tədarükü məsələləri öz həllini tapır. Eyni zamanda, bilirsiniz ki, Azərbaycanda ipəkçilik də sürətlə inkişaf etdirilir. İpək xalçaların toxunması da gündəlikdədir. Yəni, “Azərxalça”nın yaradılması həm xalçaçılıq sənətinin qorunmasına, həm də qeyri-neft sektorunun inkişafına çox böyük təkan verib”.
Xalçaçılıq sahəsinin inkişadı ölkə iqtisadiyyatının inkişafı və ölkənin tanıdılması baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki Azərbaycan xalçaları dünyanın istənilən ölkəsində həm nümayiş olunacaq, həm də satışa çıxarılacaq.
Maraqlıdır, xalça fabrikinin yaradılması və bu müəssisələr il ərzində ölkə iqtisadiyyatına nə qədər gəlir verəcək?
Mövzu ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, xalça spesifik sahədir. Bu sahənin inkişafı bazarların tapılmasından asılıdır: “Xalça sahəsində bahalı seqment əllə toxunan ipək xalçalar sayılır. Və bu xalçalar dünya bazarında yüksək qiymətləndirilir. Ancaq fabrik üsulu ilə toxunan xalçaların qiyməti isə yüksək deyil. Fabrik üsülü ilə hazırlanan xalçaçılıq sahəsində güclü rəqabət var. Bəllidir ki, Türkiyə bu sahədə böyük inkişafa nail olub və çox ucuz qiymətə gözəgəlimli, yaraşıqlı xalçaları həm daxili, həm də xarici bazarlara təklif edir. Danılmaz faktdir ki, Azərbaycanda satılan xalçaların böyük əksəriyyəti Türkiyədən gətirilir. Həmin xalçalarla rəqabətə davam gətirmək üçün həm qiymət, həm də keyfiyyətdə üstələmək lazımdır ki, daxili və xarici bazarlara çıxış zamanı fabriklərimiz qazanc əldə edə bilsinlər. Bu, xalçanın maya dəyəri və keyfiyyətindən asılı olacaq. Xalçaçılıq sahəsində Türkiyənin çox ciddi rəqib olduğunu unutmamalıyıq. Sənaye üsülü ilə hazırlanan xalçaların satışına görə ilk beşlikdə Türkiyə dayanır. Bu səbəbdən də xalçaçılıq sahəsində çox ciddi marketinq işi araşdırılmalıdır” .
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, 2019-cu ilə qədər 30 xalça fabrikinin açılması kifayət qədər xalça toxunmasına səbəb olacaq. O müddətə qədər bazar öyrənilməli və sifarişlər toplanılmalıdır.
N.Cəfərlinin fikrincə, xarici bazarlara çıxış imkanı indidən araşdırılmalıdır: “Bu strategiya ilə davam olunsa, 2019-cu ilə qədər 30 xalça fabrikinin yaradılması həm xarici, həm də daxili bazarda mühüm rol oynayacaq. 30 fabrikin yaradılması yeni iş yerlərinin yaradılmasında, həm gəlirliyin, həm də ixracatın artmasında əhəmiyyətlidir.
Günel CƏLİLOVA
