İran rəhbərliyi Yaxın Şərqdəki ABŞ mövqelərinə qarşı qabaqlayıcı zərbələr strategiyası hazırlayıb. Mənbələr tərəfindən “The Wall Street Journal” qəzetinə açıqlanan yeni plan ABŞ ilə silahlı qarşıdurmanın miqyasını artırmaq və Amerika qoşunlarını yerləşdirən ölkələrə maksimum maddi ziyan vurmaq üçün nəzərdə tutulub. İslam Respublikası düşmənlərinə daha çox ziyan vurmaqla ABŞ hərbi əməliyyatlarının təkrarlanmasının qarşısını almağı planlaşdırır.
Yaxın Şərq kəşfiyyatı ilə tanış mənbələr "Wall Street Journal" qəzetinə bildiriblər ki, Tehran iki aydır qüvvələrini münaqişənin yeni mərhələsinə, yəni artan hərbi əməliyyatlara hazırlayır. Bu məlumata görə, İran tərəfi ABŞ-a gələcək üçün xəbərdarlıq göndərmək məqsədilə bölgədəki Amerika qoşunlarına qabaqlayıcı zərbələr endirmək niyyətindədir. Nəticə ona hesablanıb ki, İslam Respublikasına qarşı istənilən hücum əməliyyatları dayandırılmalı və Amerika ordusu Yaxın Şərqdəki baza infrastrukturunu birdəfəlik tərk etməlidir. Yeni strategiya 17-18 iyun tarixlərində ABŞ-ın İranla atəşkəsin təməlini qoyan anlaşma memorandumu imzalamasından sonra inkişaf etməyə başladı. İran liderləri bu razılaşmanı ABŞ və İsrailin qlobal iqtisadiyyata təzyiqi azaltmaq və İslam Respublikasına daha əhatəli hücum üçün vaxt qazanmaq cəhdi kimi qiymətləndirdilər. Bu şəraitdə İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (İİKK) anlaşma memorandumunun yaratdığı düşmənçilikdəki sakitlikdən ABŞ mövqelərinə artan hücumlara hazırlaşmaq üçün istifadə edərək, hərbi məsləhətçilərini İranın müttəfiq silahlı dəstələrinin olduğu İraq, Yəmən və Livana göndərdi. Yəməndə İİKK müşavirləri İrana yaxın radikal hərəkat olan Ənsar Allahdan gələn husilərlə Səudiyyə Ərəbistanına hərbi təzyiqi artırmaq tədbirlərini müzakirə etdilər. Təşəbbüs Yəmən və İraqdan krallığın infrastrukturuna sinxron zərbələr endirməyi nəzərdə tuturdu. “The Wall Street Journal” mənbələrinə görə, İİKK Bab əl-Məndəb boğazından ticarət gəmilərinin keçidini əngəlləmək üçün Qırmızı dəniz sahillərində raketlər, dəniz silahları və pilotsuz uçuş aparatlarının yerləşdirilməsini əmr etdi. Ayrı-ayrılıqda İİKK Yəmən yaraqlılarına, Səudiyyə ərazisindəki hədəflər də daxil olmaqla kəşfiyyat məlumatları, eləcə də əks-hücumların dəf edilməsi ilə bağlı məsləhətlər verməyə başladı. İranın hərbi və iqtisadi bazası ABŞ və İsrailin hava hücumları nəticəsində ciddi şəkildə zədələnib. Lakin İsrail kəşfiyyatının son hesabatlarına görə, Tehran hərbi infrastrukturunu yenidən qurur və raket arsenalını əvvəllər proqnozlaşdırıldığından xeyli sürətlə doldurur. İslam Respublikasının arsenalının sayı 2025-ci ilin iyun ayında 12 günlük müharibədən sonra 1300 raketə düşsə də, 2026-cı ilin əvvəlinə 2500 olub. Cari ay üçün hesablamalar göstərir ki, İran artıq ayda 100-dən 300-ə qədər ballistik raket istehsal səviyyəsinə çatıb. Bu templə İslam Respublikası bütün itkiləri tam ödəyəcək və 2027-ci ilin əvvəlindən ortalarına qədər pik istehsal səviyyələrinə qayıdacaq.
İranın arsenalının modernləşdirilməsi yüksək dəqiqlikli raket idarəetmə sistemlərinin tətbiqini və döyüş başlıqlarının manevr qabiliyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırılmasını əhatə edir. Bu təkmilləşdirmələr zərbələrin dəqiqliyini və zərərin miqyasını artırmaq məqsədi daşıyır. İsrail və Qərb kəşfiyyatı hesab edir ki, İranın texnoloji inkişafı Çindən yüksək texnologiyalı elektron komponentlərin və hissələrin gizli idxalının nəticəsidir. Amerika rəhbərliyi indiyə qədər bu təchizat zəncirini neytrallaşdıra bilməyib. ABŞ-la İran arasında anlaşma memorandumuna əsasən 60 günlük atəşkəsin rəsmi olaraq 17 avqustda başa çatması planlaşdırılsa da, münaqişə tərəfləri fasilənin uzadılması barədə razılığa gələ biliblər. Bu, xüsusilə də Tehranın Hörmüz boğazında gəmiçilik marşrutları ilə bağlı Oman tərəfi ilə danışıqları, demək olar ki, başa vurduğunu nəzərə alsaq, doğrudur. Lakin bu, İran rəhbərliyinin yeni strategiyası barədə kəşfiyyat məlumatları alan Yaxın Şərq dövlətlərini sakitləşdirmir. Bəzi İran rəsmiləri hazırda hərbi əməliyyatların qızğın mərhələsinə qayıtmaq ehtimalını açıq şəkildə müzakirə edirlər. İran parlamenti sədrinin müşaviri Mehdi Məhəmmədi bildirib: "Son bir həftə ərzində İran və Oman arasında davam edən danışıqlar səbəbindən İran tərəfinin birbaşa hədəf alınmadığı təqdirdə ABŞ-a qarşı hərəkət etməyəcəyi təəssüratı yarandı, lakin reallıq göstərdi ki, bu hesablama tamamilə səhvdir. İran artıq düşmənlə əvvəlki kimi döyüşmür. Qəfil, sürətli zərbələr endirmək və vacib hədəfləri vurmaq ölkənin yeni hərbi strategiyasının bir hissəsidir".
Samirə SƏFƏROVA
