Rusiyanın Ali Məhkəməsi ölkədə Ukrayna müharibəsinə qarşı çıxan yeganə qeydiyyatdan keçmiş siyasi partiya olan “Yabloko”nun sentyabrda keçiriləcək parlament seçkilərində iştirakını qadağan edib. Qərar hakimiyyətə yaxın “Rodina” partiyasının müraciəti əsasında qəbul olunub. “Rodina” “Yabloko”nu seçki kampaniyasında bəzi qaydaları pozmaqda və xarici mənbələrdən açıqlanmamış dəstək almaqda ittiham edib. “Yabloko” isə bu ittihamları rədd edir və qərardan şikayət vermək niyyətindədir.
Mərkəzi Seçki Komissiyası bundan əvvəl “Yabloko”nun seçkidə iştirakını təsdiqləmişdi. Bundan sonra Ali Məhkəmənin partiyanı seçki yarışından çıxarması Rusiyada müxalifətə qarşı təzyiqlərin daha da sərtləşdirilməsi kimi qiymətləndirilir.
Güman ki, Putin şəxsən “Yabloko”nun adının bütün seçki sənədlərindən çıxarılması barədə göstəriş verib. Qərarın Kremlin siyasi xətti ilə əlaqəsi və məhkəmə qərarının siyasi motivləri ciddi müzakirə olunur.
Putin hakimiyyəti “Yabloko”nun seçkidə iştirakından niyə çəkinir? “Yabloko” parlamentə düşmək üçün real təhlükə yaratmasa da, onun seçkiyə buraxılması Rusiyada müharibəyə və Kremlin siyasətinə alternativ mövqenin ictimai şəkildə ifadə olunmasına imkan verə bilərmi? Bu qərar Kremlin cəmiyyətdə anti-müharibə əhval-ruhiyyəsinin artmasından narahat olduğunu göstərirmi?
Rusiyada Ukrayna müharibəsinə qarşı mövqeyi ilə seçilən “Yabloko” partiyasının parlament seçkilərindən kənarlaşdırılması ölkədə siyasi rəqabət və müxalifətin imkanları ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Partiyanın seçki prosesindən uzaqlaşdırılması, xüsusilə anti-müharibə mövqeyinin seçki yolu ilə ifadə olunması baxımından diqqət çəkir.
Fazil Mustafa: “Yabloko”nun seçkidən kənarlaşdırılması Rusiyada anti-müharibə əhvalının siyasi ifadəsini məhdudlaşdırır”
Milli Məclisin komitə sədri Fazil Mustafa “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında məsələni şərh edərək bildirib ki, “Yabloko” kimi anti-müharibə mövqeyində olan siyasi qüvvənin seçki prosesinə qoşulması Rusiya hakimiyyəti üçün arzuolunan deyil.
Onun sözlərinə görə, müharibə uzandıqca onun sosial və iqtisadi nəticələri Rusiya cəmiyyətinin müxtəlif təbəqələri tərəfindən daha çox hiss olunur. Bu baxımdan anti-müharibə mövqeyinin seçki platformasında açıq şəkildə səsləndirilməsi cəmiyyətdə mövcud narazılıqların siyasi müstəviyə daşınmasına imkan yarada bilər.
Fazil Mustafa hesab edir ki, “Yabloko”nun seçkilərdə iştirakdan məhrum edilməsi, ilk növbədə, Rusiyanın daxili siyasi məsələsi kimi qiymətləndirilməlidir. O qeyd edib ki, partiyanın parlamentə düşməsi belə, onun Ukrayna müharibəsini dayandırmaq üçün real siyasi gücə malik olması anlamına gəlməzdi.
“Yabloko”nun əsas təsir imkanının, parlamentdə çoxluq əldə etməkdən daha çox, müharibəyə alternativ mövqeyi cəmiyyət qarşısında nümayiş etdirmək olduğunu vurğulayan komitə sədri bildirib ki, partiyanın seçki prosesindən kənarda saxlanılması siyasi mesaj baxımından əhəmiyyətlidir.
Fazil Mustafanın fikrincə, Ukrayna müharibəsinin dayandırılması məsələsində yalnız Rusiyanın daxilindəki siyasi qüvvələrin fəaliyyəti həlledici deyil. Burada beynəlxalq güclərin mövqeyi, hərbi-siyasi vəziyyət və tərəflərin danışıqlara hazır olması əsas amillər sırasındadır. O bildirib ki, Rusiyanın hərbi baxımdan müəyyən üstünlük əldə etdikdən sonra danışıqlar masasına oturmaq imkanlarını artırmağa çalışması mümkündür.
Komitə sədri qeyd edib ki, Rusiyada seçkilərin nəticəsindən daha vacib məsələ hakimiyyətin müharibəyə münasibətinin dəyişməsidir. Onun sözlərinə görə, bu istiqamətdə əsas qərarı müxalifət deyil, prezident Vladimir Putinin özü verə bilər. Yəni müharibənin dayandırılması üçün Kremlin siyasi kursunda dəyişiklik baş verməlidir.
Fazil Mustafa “Yabloko”nun hazırkı vəziyyətdə hakimiyyətə ciddi siyasi alternativ yaratmaq imkanlarının məhdud olduğunu da vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, partiyanın əsas gücü anti-müharibə mövqeyini təbliğ etmək və cəmiyyətdə alternativ siyasi düşüncənin mövcudluğunu nümayiş etdirməkdir.
O, Rusiyada müxalifət qüvvələrinin üzləşdiyi təzyiqlərə diqqət çəkərək, Aleksey Navalnı və Boris Nemtsovun taleyini də xatırladıb. Fazil Mustafanın fikrincə, bu hadisələr Rusiyada hakimiyyətə qarşı çıxan siyasi qüvvələrin real müdafiə imkanlarının nə qədər məhdud olduğunu göstərir.
Nəticə etibarilə, “Yabloko”nun seçkidən kənarlaşdırılması yalnız bir siyasi partiyanın seçki yarışından çıxarılması kimi deyil, Rusiyada müharibəyə alternativ siyasi mövqenin seçki platformasında ifadə imkanlarının məhdudlaşdırılması kimi də qiymətləndirilə bilər.
Akif NƏSİRLİ
